शिवपुराण महिमा व परिचय
शिवपुराण हे सर्व १८ महापुराणांपैकी अत्यंत महत्त्वाचे आणि सर्वाधिक पठण केले जाणारे पुराण आहे. त्यात भगवान शिवाचे विविध रूपे, दिव्य अवतार, १२ ज्योतिर्लिंगे, भक्त आणि भक्तीचे अत्यंत तपशीलवार वर्णन आढळते. या ग्रंथात शिवाचे मूळ अलौकिक स्वरूप, त्याची रहस्ये, महिमा आणि उपासनेचे सविस्तर वर्णन केले आहे. शिवपुराण शिवाला पंचदेवांमध्ये प्रमुख, शाश्वत आणि परिपूर्ण परमेश्वर म्हणून संबोधित करते.
शिवाच्या महिमा आणि लीलांव्यतिरिक्त, यात उपासना पद्धती, असंख्य ज्ञानवर्धक कथा आणि बोधप्रद शिकवणींचा सुंदर मिलाफ आहे. ते स्वयंभू, शाश्वत, सर्वोच्च शक्ती आणि ब्रह्मांडीय अस्तित्वाचा आधार असलेल्या महादेवाची स्तुती करते. हे पुराण प्रामुख्याने शैव धर्माशी संबंधित असून शिवभक्तीला प्रोत्साहन देते. शिव हे अत्यंत भोसले (भोलेनाथ) असून ते अल्पावधीत प्रसन्न होऊन भक्तांना इच्छित फळ देतात. या पुराणात शिवाचे जीवन, विवाह आणि त्यांच्या पुत्रांच्या (कार्तिकेय व गणेश) जन्माचे सुरम्य वर्णन आहे.
📜 ग्रंथ रचना आणि ६ प्रमुख संहिता:
शिवपुराणात एकूण २४,००० श्लोक असून ते मुख्यत्वे ६ प्रमुख संहितांमध्ये विभागलेले आहे:
- विद्येश्वर संहिता
- रुद्र संहिता
- कोटिरुद्र संहिता
- कैलाश संहिता
- उमा संहिता
- वायवीय संहिता
'शिव' या नावाचा शाब्दिक अर्थ 'कल्याणकारी' आणि 'कल्याण देणारा' असा आहे. या पुराणाचे वाचन आणि श्रवण केल्याने मनुष्य सर्व पापांतून मुक्त होऊन अंतिमतः शिवलोकाची प्राप्ती करतो.
शिवपुराणातील ज्ञानवर्धक व पावन कथा
खालील कथांवर क्लिक करून सविस्तर अध्याय व भावार्थ वाचा.