शिव-पार्वती विवाहाला हिमालय व मेनाची संमती

शिवपुराणातील रुद्र संहितेंच्या पार्वती खंडातील हा अध्याय त्रिभुवनात परम मंगलाचा वर्षाव करणारा आणि शिव-पार्वती विवाहाचा मुख्य मार्ग प्रशस्त करणारा अत्यंत पावन प्रसंग आहे. मागील कथेमध्ये आपण अनरण्य राजा व पतिव्रता पद्मा कथा (भाग १३) मध्ये महर्षी वशिष्ठांनी दिलेला अनरण्य राजाचा दृष्टांत आणि पतिव्रता धर्माचे तेज अभ्यासले.

अनरण्य राजाचा पावन इतिहास ऐकल्यानंतर पर्वतराज हिमालयाचे सर्व संशय फिटले. सप्तर्षींनी विवाहासाठी मार्गशीर्ष महिन्यातील सोमवारचा दुर्लभ शुभ योग निश्चित केला. देवी अरुंधतीच्या प्रबोधनाने मेना राणीचेही मनपरिवर्तन झाले आणि हिमालयाने अत्यंत आनंदाने साक्षात जगद्गुरू महादेवांना कन्यादान करण्याचे मान्य केले. या पावन प्रसंगाची सविस्तर कथा आज आपण वाचूया.

"आजपासून सातव्या दिवशी मार्गशीर्ष महिन्यातील सोमवार हा सर्व दोषांनी रहित आणि उत्तम ग्रहांच्या योगाने युक्त असा शुभ मुहूर्त आहे. या दिवशी जगदंबा पार्वतीचा विवाह भगवान शंकरांशी संपन्न होईल!" — महर्षी वशिष्ठांचे घोषणापत्र.

📅 सप्तर्षींनी निश्चित केलेला विवाहाचा शुभमुहूर्त

अनरण्य राजाचा इतिहास सांगून झाल्यावर महर्षी वशिष्ठ हिमालयाला म्हणाले, *"शैलराज! तू विचारलेस म्हणून आम्ही हा पुरातन इतिहास सांगितला. आता तुझ्या आणि तुझ्या पत्नीच्या मनातील सर्व शंका दूर कर. महादेवांसारखा श्रेष्ठ वर संपूर्ण सृष्टीत दुसरा कोणी नाही."*

सप्तर्षींनी पंचांग व ग्रहांची गती पाहून सांगितले की, *"आजपासून एका आठवड्यानंतर (सप्ताह) अतिशय पवित्र योग येत आहे. मार्गशीर्ष महिना हा अत्यंत दोषरहित असून त्यातील सोमवार हा वार विवाहासाठी सर्वोत्तम आहे. या शुभमुहूर्तावर तू पार्वतीचे पाणिग्रहण महादेवांच्या हाती सोपवून कृतकृत्य हो!"*

🏔️ हिमालयाची सहर्ष अनुमती आणि मेनेचे मनपरिवर्तन

महर्षी वशिष्ठांचे हे मंगलमय शब्द ऐकून हिमालय आणि त्याच्या परिवारातील सर्वांना असीम आनंद झाला. हिमालयाने आपल्या आप्तांना उद्देशून म्हटले, *"ही पार्वती देवकार्यासाठीच जन्मली आहे. महादेवांच्या प्राप्तीसाठी तिने कठीण तप केले असून शंकरांनी तिला तसा वरही दिला आहे. सर्वेश्वरांच्या इच्छेविरुद्ध कोण जाऊ शकते? म्हणूनच या विवाहाने आपल्या कुळाचे कल्याण होईल!"*

दुसऱ्या बाजूला देवी अरुंधतीने प्रेमाने समजावल्यामुळे मेना राणीचा सर्व संताप मावळला होता आणि तिनेही विवाहासाठी मनःपूर्वक संमती दिली. माता-पित्याची संमती पाहून जगदंबा पार्वतीच्या मुखावरही लज्जा आणि आनंदाचे हास्य फुलले.

✨ सप्तर्षींचे कैलासावर पुनरागमन आणि शिवजींचा आनंद

आपली कामगिरी यशस्वी झाल्याचे पाहून सप्तर्षी आणि अरुंधती अत्यंत प्रसन्न झाले. हिमालयाचा निरोप घेऊन त्यांनी थेट कैलास पर्वताकडे प्रस्थान केले.

कैलासावर पोहोचून त्यांनी भगवान सांबसदाशिवांना हिमालयाची संमती आणि ठरलेला शुभमुहूर्त याबद्दलचा संपूर्ण शुभ वृत्तांत कथन केला. तो ऐकून महादेवांना अत्यंत आनंद झाला आणि त्यांनी सप्तर्षींचे कौतुक केले. तदनंतर ऋषीगण महादेवांना वंदन करून आपापल्या धामाला निघून गेले.

🕉️ समारोप

हिमालय व मेनेच्या या संमतीने शिव-पार्वती विवाहाचा पाया रचला गेला. पुढील कथांमध्ये आपण हिमालयातील लग्नाची भव्य तयारी, निमंत्रण पत्रिकांचे वाटप, महादेवांची अद्भूत वरात आणि बहुप्रतिक्षित शिव-पार्वती विवाह सोहळा सविस्तर अभ्यासणार आहोत. अधिक नित्य पठण स्तोत्रे वाचण्यासाठी आमचा सार्थ हरिपाठ विभाग नक्की अभ्यासा.