॥ ॐ नमः शिवाय ॥ संतवाणी डिजिटल लायब्ररी २०२६
शिवपुराण रुद्र संहिता - कथा १८ (क) (पार्वती खंड समाप्ती)

कामदेवाला जीवनदान व शिव-पार्वती कैलास गमन

महादेवांच्या अमृतदृष्टीने कामदेवाचे पुनरुज्जीवन, मेना-पार्वती यांचा हृदयस्पर्शी निरोप सोहळा आणि कैलासावरील अलौकिक आनंदोत्सव.

शिवपुराण कथा १८ (क): रतीच्या प्रार्थनेने कामदेव जिवंत, हिमालयातील कारुणिक निरोप सोहळा, शिवपार्वतीचे कैलासावर प्रस्थान व पार्वती खंड फलश्रुती


शिवपुराणातील रुद्र संहितेंच्या पार्वती खंडातील हा अध्याय अत्यंत पावन, कारुणिक आणि आनंदाची परमावधी साधणारा अंतिम प्रसंग आहे. मागील कथेमध्ये आपण शिवपार्वती विवाह सोहळा (भाग १६) मध्ये हिमालयाच्या हस्ते संपन्न झालेला वेदोक्त कन्यादान विधी अभ्यासला.

विवाह संपन्न झाल्यावर रतीने पदराच्या गाठीत जपून ठेवलेले कामदेवाचे भस्म महादेवांपुढे ठेवले. महादेवांच्या अमृतदृष्टीने कामदेवाचे पुनरुज्जीवन, कन्या पाठवणीच्या वेळी मेना आणि हिमालयाचा झालेला अत्यंत भावुक निरोप सोहळा, शिवपार्वतीचे वाजत-गाजत कैलासावर आगमन आणि या पावन पार्वती खंडाची अलौकिक फलश्रुती या लेखात आपण सविस्तर अभ्यासूया.

"महादेवांनी आपल्या अमृतदृष्टीचा वर्षाव करताच भस्मातून कामदेव सजीव होऊन धनुष्यबाणासह प्रकट झाला! जो मनुष्य हे पावन चरित्र शुद्ध भावाने वाचतो, त्याच्यावर शिव-पार्वतीची नित्य कृपा राहते!" — शिवपुराण फलश्रुती.

🌸 रतीची प्रार्थना आणि महादेवांच्या अमृतदृष्टीने कामदेवाला जीवनदान

विवाहसोहळ्यानंतर शिव-पार्वती प्रसन्न मुद्रेने बसले असताना, रती ही आपल्या पतीच्या भस्माची गाठ घेऊन महादेवांसमोर आली. तिने अश्रू ढाळत प्रार्थना केली, *"हे भगवंत! तारकासुर वधासाठी शिवपुत्राची प्राप्ती व्हावी या देवकार्यासाठीच माझ्या पतीने बाण सोडला होता. आता माझा वियोग दूर करून त्यांना पुनरुज्जीवित करा!"*

महादेवांचे दयाळू हृदय द्रवले. त्यांनी रतीच्या हातातील भस्मावर आपली अमृतदृष्टी टाकली. क्षणात कामदेव आपल्या पूर्वीच्याच असीम देखण्या रूपात, हातात धनुष्यबाण घेऊन प्रकट झाला! कामदेवाने महादेवांची क्षमा मागितली आणि शंकरांनी त्याला आनंदाने अभयदान दिले.

😭 मेना-हिमालयाचा कारुणिक निरोप सोहळा व कैलास प्रस्थान

कन्या पाठवणीची वेळ जवळ येताच मेना राणीला गलबलून आले. ती पार्वतीला गळामिठी मारून रडू लागली. पर्वतराज हिमालयाने पार्वतीला मांडीवर घेऊन अश्रू ढाळले, *"बाळा, मला सोडून तू कुठे चाललीस?"* हे कारुणिक दृश्य पाहून संपूर्ण नगरवासी आणि देवस्त्रियांचे डोळे पाण्याने भरले.

मुहूर्ताची वेळ होताच हिमालयाने बहुमूल्य वस्तू, अलंकार व भेटवस्तू देऊन पार्वतीची पालखीतून पाठवणी केली. वाजत-गाजत वरात कैलासाकडे निघाली. कैलासावर पोहोचल्यानंतर महादेवांनी देवांना व ऋषीमुनींना प्रीतीभोज दिला आणि पार्वतीसह आनंदाने विहार करू लागले.

📊 शिवपुराण रुद्र संहिता: पार्वती खंड अंतिम घटना व फलश्रुती तक्ता

प्रमुख घटना / टप्पा अध्यात्मिक व पौराणिक प्रसंग भक्तांसाठी फलश्रुती व आशीर्वाद
१. कामदेव पुनरुज्जीवन अमृतदृष्टीने कामदेव सजीव, रतीचा शोक दूर. सद्भावाने केलेल्या प्रार्थनेने निष्पाप जीवाचा उद्धार होतो.
२. कन्या पाठवणी हिमालय व मेना यांच्या हस्ते पालखीतून निरोप. कौटुंबिक प्रेम आणि माता-पित्याच्या आशीर्वादाची श्रेष्ठता.
३. कैलास प्रस्थान व आनंद शिव-पार्वतींचे कैलासावर पुनरागमन व प्रीतीभोज. हे पावन चरित्र वाचणाऱ्यावर शिवपार्वतीची नित्य कृपा राहते.

🌟 या पावन कथेतील मुख्य आध्यात्मिक सार:

  • महादेवांची करुणा: स्वतःच्या अपराध्यालाही क्षमा करून त्याला पुनरुज्जीवित करणारे सांबसदाशिव हेच खऱ्या अर्थाने दयाळू आहेत.
  • नात्यांमधील मांगल्य: शिव-पार्वती विवाह हा विश्वातील सर्व वैवाहिक जीवन सुखी आणि आनंदमयी बनवणारा आदर्श सोहळा आहे.
  • पार्वती खंड श्रवण फळ: ही शिवकथा वाचल्याने व ऐकल्याने घरातील नकारात्मकता नष्ट होऊन सुख, शांती व समृद्धी प्राप्त होते.

🕉️ समारोप

शिवपुराणातील रुद्र संहिता - पार्वती खंड या अध्यायाच्या वाचनाने पूर्ण झाला आहे. पुढील भागांमध्ये आपण कुमार खंड (कार्तिकेय जन्म, तारकासुर वध आणि गणेश प्राकट्य कथा) सविस्तर अभ्यासणार आहोत. अधिक नित्य पठण स्तोत्रे वाचण्यासाठी आमचा सार्थ हरिपाठ विभाग नक्की अभ्यासा.

॥ इति श्रीशिवपुराणे रुद्रसंहितायां पार्वतीखंडः समाप्तः ॥
॥ श्री सांबसदाशिवार्पणमस्तु ॥