मागां जालें निरूपण । पांचवे भक्तीचें लक्षण ।
आतां ऐका सावधान । साहावी भक्ती ॥१॥
मागे पाचव्या भक्तीचे स्वरूप सांगितले; आता सावध होऊन सहावी 'वंदनभक्ती' ऐका.
साहावी भक्ती तें वंदन । करावें देवासी नमन ।
संत साधु आणी सज्जन । नमस्कारीत जावे ॥२॥
सहावी भक्ती म्हणजे वंदन करणे होय; भगवंताला, साधू-संतांना आणि सज्जनांना नेहमी नम्रपणे नमस्कार करावा.
सूर्यासि करावे नमस्कार । देवासि करावे नमस्कार ।
सद्गुारूस करावे नमस्कार । साष्टांग भावें ॥३॥
सूर्याला, देवतेला आणि सद्गुरूंना अंतःकरणात अनन्यभाव ठेवून साष्टांग नमस्कार घालावा.
साष्टांग नमस्कारास अधिकारु । नानाप्रतिमा देव गुरु ।
अन्यत्र नमनाचा विचारु । अधिकारें करावा ॥४॥
साष्टांग नमस्कार हा देव, मूर्ती आणि सद्गुरू यांच्यासमोरच करावा; इतर ठिकाणी अधिकार व योग्यतेनुसार आदराने वंदन करावे.
छपन्न कोटी वसुमती । मधें विष्णुमूर्ती असती ।
तयांस नमस्कार प्रीतीं । साष्टांग घालावे ॥५॥
या पृथ्वीवर जेथे जेथे विष्णूच्या मूर्ती आहेत, त्यांना अतिशय प्रेमाने साष्टांग नमस्कार घालावा.
पशुपति श्रीपति आणी गभस्ती । यांच्या दर्शनें दोष जाती ।
तैसाचि नमावा मारुती । नित्य नेमे । म विशेष ॥६॥
महादेव, विष्णू आणि सूर्यनारायण यांच्या दर्शनाने पापे नष्ट होतात; तसेच नित्यनेमाने मारुतीरायालाही विशेष नमस्कार करावा.
शंकरः शेषशायी च मार्तंडो मारुतिस्तथा ।
एतेषां दर्शनं पुण्यं नित्यनेमे विशेषतः ॥ १ ॥
शंकर, शेषशायी विष्णू, सूर्यनारायण आणि मारुती यांचे नित्यनेमाने दर्शन घेणे अत्यंत पुण्यकारक मानले जाते.
भक्त ज्ञानी आणी वीतरागी । माहानुभाव तापसी योगी ।
सत्पात्रें देखोनि वेगीं । नमस्कार घालावे ॥७॥
भगवद्‌भक्त, ज्ञानी, विरक्त संत, महात्मे, तपस्वी आणि योगी अशी सत्पात्रे दिसताच त्यांना त्वरित नमस्कार करावा.
वेदज्ञ शास्त्रज्ञ आणी सर्वज्ञ । पंडित पुराणिक आणी विद्वज्जन ।
याज्ञिक वैदिक पवित्रजन । नमस्कारीत जावे ॥८॥
वेद जाणणारे, शास्त्रज्ञ, ज्ञानी, पंडित, पुराणीक, याज्ञिक आणि पवित्र आचरणाचे लोक यांना नेहमी वंदन करावे.
जेथें दिसती विशेष गुण । तें सद्गु रूचें अधिष्ठान ।
याकारणें तयासी नमन । अत्यादरें करावें ॥९॥
ज्यांच्यामध्ये विशेष दैवी गुण दिसून येतात ते सद्गुरूंचेच रूप असते; म्हणून त्यांना अत्यंत आदराने नमन करावे.
गणेश शारदा नाना शक्ती । हरिहरांच्या अवतारमूर्ती ।
नाना देव सांगों किती । पृथकाकारें ॥१०॥
गणपती, शारदा, नाना शक्ती, हरी-हरांचे विविध अवतार अशा अगणित देवतांची रूपे कुठेवर सांगावीत?
आकाशात्पतितं तोयं यथा गच्छति सागरं ।
सर्वदेवनमस्कारः केशवं प्रतिगच्छति ॥
ज्याप्रमाणे आकाशातून पडलेले सर्व पाणी शेवटी समुद्राला जाऊन मिळते, त्याचप्रमाणे सर्व देवतांना केलेला नमस्कार शेवटी एका परमात्म्यालाच पोहोचतो.
सर्व देवांस नमस्कारिलें । ते येका भगवंतास पावलें ।
येदर्थीं येक वचन बोलिलें- । आहे, तें ऐका ॥११॥
सर्व देवतांना केलेला नमस्कार एकाच ईश्वराला पोहोचतो; याविषयी शास्त्रात जे वचन सांगितले आहे ते लक्षपूर्वक ऐका.
याकारणें सर्व देवांसी । नमस्कारावें अत्यादरेंसीं ।
अधिष्ठान मानितां, देवांसी- । परम सौख्य वाटे ॥१२॥
म्हणून सर्व देवतांना अत्यंत आदराने नमस्कार करावा; मूर्तीमध्ये ईश्वराचे अधिष्ठान मानल्याने देवाला मोठा आनंद होतो.
देव देवाचीं अधिष्ठानें । सत्पात्रें सद्गुारूचीं स्थानें ।
या कारणें नमस्कार करणें । उभय मार्गीं ॥१३॥
देवाची मंदिरे, तीर्थक्षेत्रे आणि सद्गुरूंची स्थाने या दोन्ही ठिकाणी प्रवृत्ती व निवृत्ती मार्गाने नमन करावे.
नमस्कारें लीनता घडे । नमस्कारें विकल्प मोडे ।
नमस्कारें सख्य घडे । नाना सत्पात्रासीं ॥१४॥
नमस्कार केल्याने अंगी लीनता येते, मनातील संशय-विकल्प नष्ट होतात आणि संतांशी सख्य निर्माण होते.
नमस्कारें दोष जाती । नमस्कारें अन्याय क्ष्मती ।
नमस्कारें मोडलीं जडतीं । समाधानें ॥१५॥
नमस्काराने पापे नष्ट होतात, चुकांची क्षमा मिळते आणि बिघडलेले मन पुन्हा स्थिर होऊन समाधान लाभते.
सिसापरता नाहीं दंड । ऐसें बोलती उदंड ।
याकारणें अखंड । देव भक्त वंदावे ॥१६॥
मस्तकावर हात ठेवून नमस्कार करण्यासारखा दुसरा मोठा दंडवत नाही; म्हणूनच नित्य देव आणि भक्तांना वंदन करावे.
नमस्कारें कृपा उचंबळे । नमस्कारें प्रसन्नता प्रबळे ।
नमस्कारें गुरुदेव वोळे । साधकांवरीं ॥१७॥
नम्रपणे वंदन केल्याने ईश्वराची कृपा उफाळून येते, प्रसन्नता वाढते आणि सद्गुरू साधकावर सहज अनुग्रह करतात.
निशेष करितां नमस्कार । नासती दोषांचे गिरिवर ।
आणी मुख्य परमेश्वर । कृपा करी ॥१८॥
संपूर्ण शरण जाऊन नमस्कार केल्यास पर्वतासारखी पापे भस्मसात होतात आणि साक्षात परमेश्वर पाठीशी उभा राहतो.
नमस्कारें पतित पावन । नमस्कारें संतांसी शरण ।
नमस्कारें जन्ममरण । दुरी दुर्ह्हावे ॥१९॥
नमस्काराने पतित पावन होतात, संतांचा आश्रय मिळतो आणि जन्म-मरणाचा त्रास कायमचा दूर पळतो.
परम अन्याय करुनि आला । आणी साष्टांग नमस्कार घातला ।
तरी तो अन्याये क्ष्मा केला । पाहिजे श्रेष्ठीं ॥२०॥
एखाद्याने कितीही मोठा अपराध केला असला आणि तो शरण येऊन साष्टांग पाया पडला, तर मोठ्या मनाच्या श्रेष्ठांनी त्याला क्षमा केलीच पाहिजे.
याकारणें नमस्कारापरतें । आणीक नाहीं अनुसरतें ।
नमस्कारें प्राणीयातें । सद्बु द्धि लागे ॥२१॥
म्हणून शरण जाऊन नमस्कार करण्यासारखे दुसरे कोणतेही श्रेष्ठ साधन नाही; नम्रतेने प्राण्याला उत्तम बुद्धी प्राप्त होते.
नमस्कारास वेचावें नलगे । नमस्कारास कष्टावें नलगे ।
नमस्कारांस कांहींच नलगे । उपकर्ण सामग्री ॥२२॥
नमस्कार करण्यासाठी पैसा खर्च करावा लागत नाही, कसलेही कष्ट पडत नाहीत आणि कोणतीही पूजेची सामग्री लागत नाही.
नमस्कारा ऐसें नाहीं सोपें । नमस्कार करावा अनन्यरूपें ।
नाना साधनीं साक्षपें । कासया सिणावें ॥२३॥
नमस्कारासारखे अत्यंत सोपे साधन दुसरे नाही; अनन्यभावाने शरण जाणे सोडून इतर कठीण साधनांत कशाला व्यर्थ शिणावे?
साधक भावें नमस्कार घाली । त्याची चिंता साधूस लागली ।
सुगम पंथे ने‍ऊन घाली । जेथील तेथें ॥२४॥
साधक जेव्हा भावाने संतांना नमस्कार करतो, तेव्हा त्या साधकाची संपूर्ण काळजी संत स्वतः वाहतात आणि त्याला थेट मोक्षाच्या वाटेला लावतात.
याकारणें नमस्कार श्रेष्ठ । नमस्कारें वोळती वरिष्ठ ।
येथें सांगितली पष्ट । साहावी भक्ती ॥२५॥
म्हणून नमस्कार सर्वश्रेष्ठ आहे, नमस्काराने श्रेष्ठ लोक प्रसन्न होतात; ही सहावी वंदनभक्ती येथे स्पष्ट केली आहे.