॥ ॐ नमो भगवते वासुदेवाय - विष्णु उपासना ॥ संतवाणी डिजिटल लायब्ररी २०२६
🚩 श्रीविष्णु उपासना स्तोत्र

सार्थ श्री विष्णु सहस्रनाम स्तोत्रम्

महाभारतातील अनुशासन पर्वात पितामह भीष्मांनी युधिष्ठिराला सांगितलेले भगवान श्रीविष्णूंचे १,००० पावन नामस्तोत्र.

॥ श्री विष्णु सहस्रनाम स्तोत्रम् माहात्म्य ॥

श्री विष्णु सहस्रनाम स्तोत्रम् हे महाभारतातील अनुशासन पर्वात भगवान श्रीकृष्णाच्या उपस्थितीत पितामह भीष्मांनी युधिष्ठिराला दिलेला महान उपदेश आहे. यात जगन्नाथ भगवान श्रीविष्णूंच्या १००० दिव्य नामांचे वर्णन आहे. याच्या नित्य पठणाने मनातील भय, पाप, दारिद्र्य आणि रोग दूर होऊन शांती, समृद्धी, यश आणि मोक्ष प्राप्त होतो.

🚩 मंगलाचरण (१)
ॐ श्री परमात्मने नमः ।
ॐ नमो भगवते वासुदेवाय ।

यस्य स्मरणमात्रेन जन्मसंसारबन्धनात्‌ ।
विमुच्यते नमस्तमै विष्णवे प्रभविष्णवे ॥
मराठी भावार्थ:
ज्यांच्या केवळ स्मरणाने मनुष्य जन्माच्या व संसाराच्या बंधनातून पूर्णपणे मुक्त होतो, त्या सर्वशक्तिमान परमेश्वर भगवान विष्णूंना माझा नमस्कार असो.
✨ santvani.co.in
🚩 मंगलाचरण (२)
नमः समस्तभूतानां आदिभूताय भूभृते ।
अनेकरुपरुपाय विष्णवे प्रभविष्णवे ॥
मराठी भावार्थ:
सर्व प्राण्यांचे मूळ कारण असणाऱ्या, पृथ्वीचे धारण व पालन करणाऱ्या आणि अनंत रूपे धारण करणाऱ्या त्या प्रभावशाली श्रीविष्णूंना माझे नमन!
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक १)
वैशम्पायन उवाच —
श्रुत्वा धर्मानशेषेण पावनानि च सर्वशः ।
युधिष्टिरः शान्तनवं पुनरेवाभ्यभाषत ॥१॥
मराठी भावार्थ:
वैशंपायन म्हणाले: सर्व अत्यंत पवित्र आणि मन पावन करणारे धर्म पूर्णपणे ऐकल्यानंतर राजा युधिष्ठिराने शंतनूपुत्र पितामह भीष्मांना पुन्हा प्रश्न विचारला.
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक २)
युधिष्टिर उवाच —
किमेकं दैवतं लोके किं वाप्येकं परायणम्‌ ।
स्तुवन्तः कं कमर्चन्तः प्राप्नुयुर्मानवाः शुभम्‌ ॥२॥
मराठी भावार्थ:
युधिष्ठिर म्हणाला: या जगात एकमेव सर्वश्रेष्ठ दैवत कोणते? सर्वांचा एकच परम आश्रय कोणता? आणि कोणाची स्तुती व पूजा केल्याने मानवाला परम कल्याण प्राप्त होते?
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ३)
को धर्मः सर्वधर्माणां भवतः परमो मतः ।
किं जपन्मुच्यते जन्तुर्जन्मसंसारबन्धनात्‌ ॥३॥
मराठी भावार्थ:
तुमच्या मते सर्व धर्मांमध्ये सर्वात श्रेष्ठ धर्म कोणता? आणि कोणत्या जपाने किंवा नामाने जीव जन्म-मरणाच्या संसारबंधनातून मुक्त होतो?
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ४)
भीष्म उवाच —
जगत्प्रभुं देवदेवमनन्तं पुरुषोत्तमम्‌ ।
स्तुवन्नामसहस्त्रेण पुरुषः सततोत्थितः ॥४॥
मराठी भावार्थ:
भीष्म म्हणाले: जगाचे स्वामी, देवांचे देव, अनंत आणि पुरुषोत्तम असणाऱ्या श्रीविष्णूंच्या १,००० नामांचा जो मनुष्य आळस सोडून सतत नामजप व स्तुती करतो...
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ५)
तमेव चार्चयन्नित्यं भक्त्या पुरुषमव्ययम्‌ ।
ध्यायन्स्तुवन्नमस्यंश्च यजमानस्तमेव च ॥५॥
मराठी भावार्थ:
त्याच अविनाशी परमपुरुषाचे नित्य भक्तीने पूजन करून, त्यांचेच ध्यान, स्तुती आणि त्यांनाच वारंवार नमस्कार करून जो पुरुष त्यांची उपासना करतो...
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ६)
अनादिनिधनं विष्णुं सर्वलोकमहेश्वरम्‌ ।
लोकाध्यक्षं स्तुवन्नित्यं सर्वदुःखातिगो भवेत्‌ ॥६॥
मराठी भावार्थ:
ज्यांचा अनादी आणि अंत नाही, जे सर्व लोकांचे महेश्वर व जगाचे अध्यक्ष आहेत, त्या श्रीविष्णूंची नित्य स्तुती करणारा मनुष्य सर्व दुःखांपासून पार होतो.
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ७)
ब्रह्मण्यं सर्वधर्मज्ञं लोकानां कीर्तिवर्धनम्‌ ।
लोकनाथं महद्‌भूतं सर्वभूतभवोद्भभवम्‌ ॥७॥
मराठी भावार्थ:
जे ब्रह्महितैषी, सर्व धर्मांचे ज्ञाते, लोकांची कीर्ती वाढवणारे, जगाचे स्वामी, महान तत्व आणि सर्व भूतांचे (प्राण्यांचे) मूळ उगमस्थान आहेत...
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ८)
एष मे सर्वधर्माणां धर्माऽधिकतमो मतः ।
यद्भक्त्या पुण्डरीकाक्षं स्तवैरर्चेन्नरः सदा ॥८॥
मराठी भावार्थ:
त्या कमल-नयन विष्णूंची स्तोत्रांनी नित्य भक्ती व पूजा करणे, हाच सर्व धर्मांमध्ये सर्वात श्रेष्ठ धर्म आहे असे माझे स्पष्ट मत आहे.
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ९)
परमं यो महत्तेजः परमं यो महत्तपः ।
परमं यो महद्‌ब्रह्म परमं यः परायण्म्‌ ॥९॥
मराठी भावार्थ:
जे परम श्रेष्ठ तेज, परम श्रेष्ठ तप, परम श्रेष्ठ ब्रह्म आणि सर्वांचे परम आश्रयस्थान आहेत...
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक १०)
पवित्राणां पवित्रं यो मङ्गलानां च मङ्गलम्‌ ।
दैवतं देवतानां च भूतानां योऽव्ययः पिता ॥१०॥
मराठी भावार्थ:
जे पवित्र गोष्टींनाही पवित्र करणारे, मङ्गलाचेही मङ्गल करणारे, देवांचेही देव आणि सर्व प्राण्यांचे अविनाशी पिता आहेत...
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ११)
यतः सर्वाणि भूतानि भवन्त्यादियुगागमे ।
यस्मिंश्च प्रलयं यान्ति पुनरेव युगक्षये ॥११॥
मराठी भावार्थ:
ज्यांच्यापासून युगाच्या आरंभी सर्व प्राणी उत्पन्न होतात आणि युगाच्या शेवटी प्रलय काळात पुन्हा ज्यांच्यातच विलीन होतात...
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक १२)
तस्य लोकप्रधानस्य जगन्नाथस्य भूपते ।
विष्णोर्नामसहस्त्रं मे श्रॄणु पापभयापहम्‌ ॥१२॥
मराठी भावार्थ:
हे राजा युधिष्ठिरा! त्या जगन्नाथाच्या, लोकप्रधान श्रीविष्णूंच्या सर्व पाप आणि भयाचा नाश करणाऱ्या १,००० नामांचा संग्रह तू माझ्याकडून ऐक.
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक १३)
यानि नामानि गौणानि विख्यातानि महात्मनः ।
ॠषिभिः परिगीतानि तानि वक्ष्यामि भूतये ॥१३॥
मराठी भावार्थ:
त्या महात्मा भगवंताच्या गुणांवर आधारित असणारी जी प्रसिद्ध नामे ऋषींनी गायली आहेत, ती सर्व मानवांच्या कल्याणासाठी मी तुला सांगतो.
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक १४)
ॐ विश्वं विष्णुर्वषट्‌कारो भूतभव्यभवत्प्रभुः ।
भूतकृद्भूतभृद्भावो भूतात्मा भूतभावनः ॥१४॥
मराठी भावार्थ:
१. विश्वम् (विश्वस्वरूप), २. विष्णुः (सर्वव्यापी), ३. वषट्कारः (यज्ञाचे प्रतीक), ४. भूतभव्यभवत्प्रभुः (भूत, भविष्य व वर्तमानाचे स्वामी), ५. भूतकृत् (सृष्टीचे रचयिता), ६. भूतभृत् (सृष्टीचे पोषक), ७. भावः (अस्तित्त्व रूप), ८. भूतात्मा (सर्व जीवांचे अंतरात्मा), ९. भूतभावनः (सर्व प्राण्यांची प्रगती करणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक १५)
पूतात्मा परमात्मा च मुक्तानां परमा गतिः ।
अव्ययः पुरुषः साक्षी क्षेत्रज्ञोऽक्षर एव च ॥१५॥
मराठी भावार्थ:
१०. पूतात्मा (पवित्र आत्मा), ११. परमात्मा (परम आत्मा), १२. मुक्तानां परमा गतिः (मुक्तात्म्यांचे परम स्थान), १३. अव्ययः (अविनाशी), १४. पुरुषः (शरीररूपी नगरीत राहणारे), १५. साक्षी (सर्व पाहणारे), १६. क्षेत्रज्ञः (शरीराला जाणणारे), १७. अक्षरः (कधीही नाश न पावणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक १६)
योगो योगविदां नेता प्रधानपुरुषेश्वरः ।
नारसिंहवपुः श्रीमान्केशवः पुरुषोत्तमः ॥१६॥
मराठी भावार्थ:
१८. योगः (योगाचे मूळ), १९. योगविदां नेता (योग्यांचे मार्गदर्शक), २०. प्रधानपुरुषेश्वरः (प्रकृती व पुरुषाचे स्वामी), २१. नारसिंहवपुः (नृसिंह रूपधारी), २२. श्रीमान् (लक्ष्मीने युक्त), २३. केशवः (सुंदर केस असलेले / ब्रह्मा-विष्णु-शिवांचे स्वामी), २४. पुरुषोत्तमः (पुरुषांमध्ये श्रेष्ठ).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक १७)
सर्वः शर्वः शिवः स्थाणुर्भूतादिर्निधिरव्ययः ।
सम्भवो भावनो भर्ता प्रभवः प्रभुरीश्वरः ॥१७॥
मराठी भावार्थ:
२५. सर्वः (सर्वस्वरूप), २६. शर्वः (दुष्टांचा संहारक), २७. शिवः (अत्यंत कल्याणकारी), २८. स्थाणुः (स्थिर), २९. भूतादिः (प्राण्यांचे मूळ), ३०. निधिरव्ययः (अक्षय निधी), ३१. सम्भवः (स्वेच्छेने प्रकट होणारे), ३२. भावनः (भक्तांचा सांभाळ करणारे), ३३. भर्ता (पालनकर्ता), ३४. प्रभवः (उत्पत्तीस्थान), ३५. प्रभुः (सर्वसमर्थ), ३६. ईश्वरः (नियंता).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक १८)
स्वयम्भूः शम्भुरादित्यः पुष्कराक्षो महास्वनः ।
अनादिनिधनो धाता विधाता धातुरुत्तमः ॥१८॥
मराठी भावार्थ:
३७. स्वयम्भूः (स्वतः प्रकट होणारे), ३८. शम्भूः (सुख देणारे), ३९. आदित्यः (सूर्यरूप), ४०. पुष्कराक्षः (कमलनयन), ४१. महास्वनः (वेदध्वनी रूप), ४२. अनादिनिधनः (जन्म-मरणरहित), ४३. धाता (धारण करणारे), ४४. विधाता (कर्मफळ देणारे), ४५. धातुरुत्तमः (उत्कृष्ट धारक).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक १९)
अप्रमेयो हृषीकेशः पद्मनाभोऽमरप्रभुः ।
विश्वकर्मा मनुस्त्वष्टा स्थविष्ठः स्थविरो ध्रुवः ॥१९॥
मराठी भावार्थ:
४६. अप्रमेयः (तर्कातीत), ४७. हृषीकेशः (इंद्रियांचे स्वामी), ४८. पद्मनाभः (नाभीतून कमळ प्रकट होणारे), ४९. अमरप्रभुः (देवांचे स्वामी), ५०. विश्वकर्मा (जगाची रचना करणारे), ५१. मनुः (विचारवंत), ५२. त्वष्टा (रूप देणारे), ५३. स्थविष्ठः (अत्यंत विशाल), ५४. स्थविरो ध्रुवः (अनादी व स्थिर).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक २०)
अग्राह्यः शाश्वतः कृष्णो लोहिताक्षः प्रतर्दनः ।
प्रभूतस्त्रिककुब्धाम पवित्रं मङ्गलं परम्‌ ॥२०॥
मराठी भावार्थ:
५५. अग्राह्यः (इंद्रियांना न पकडता येणारे), ५६. शाश्वतः (नित्य), ५७. कृष्णः (आनंदस्वरूप/कृष्ण), ५८. लोहिताक्षः (तांबडे डोळे असलेले), ५९. प्रतर्दनः (प्रलय करणारे), ६०. प्रभूतः (परिपूर्ण), ६१. त्रिककुब्धाम (तिन्ही दिशांचे धाम), ६२. पवित्रम् (परम पवित्र), ६३. मङ्गलं परम् (परम कल्याणकारी).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक २१)
ईशानः प्राणदः प्राणो ज्येष्ठः श्रेष्ठः प्रजापतिः ।
हिरण्यगर्भो भूगर्भो माधवो मधुसूदनः ॥२१॥
मराठी भावार्थ:
६४. ईशानः (शासक), ६५. प्राणदः (प्राणदाते), ६६. प्राणः (जीवनाचा मूळ प्राण), ६७. ज्येष्ठः (सर्वात मोठे), ६८. श्रेष्ठः (सर्वोत्तम), ६९. प्रजापतिः (प्रजेचे स्वामी), ७०. हिरण्यगर्भः (तेजोमय), ७१. भूगर्भः (पृथ्वीला पोटात बाळगणारे), ७२. माधवः (लक्ष्मीचे पती), ७३. मधुसूदनः (मधु दैत्याचा नाश करणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक २२)
ईश्वरो विक्रमी धन्वी मेधावी विक्रमः क्रमः ।
अनुत्तमो दुराधर्षः कृतज्ञः कृतिरात्मवान्‌ ॥२२॥
मराठी भावार्थ:
७४. ईश्वरः (समर्थ), ७५. विक्रमी (पराक्रमी), ७६. धन्वी (धनुर्धारी), ७७. मेधावी (बुद्धिवान), ७८. विक्रमः (विशाल पावले टाकणारे), ७९. क्रमः (क्रमबद्ध विस्तार), ८०. अनुत्तमः (ज्यांच्यापेक्षा उत्तम कोणी नाही), ८१. दुराधर्षः (अजिंक्य), ८२. कृतज्ञः (भक्तीची जाण ठेवणारे), ८३. कृतिः (कर्मरूप), ८४. आत्मवान् (स्वतःच्या महिमात स्थित).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक २३)
सुरेशः शरणं शर्म विश्वरेताः प्रजाभवः ।
अहः संवत्सरो व्यालः प्रत्ययः सर्वदर्शनः ॥२३॥
मराठी भावार्थ:
८५. सुरेशः (देवांचा राजा), ८६. शरणम् (परम आश्रय), ८७. शर्म (परमानंद रूप), ८८. विश्वरेताः (जगाचे बीज), ८९. प्रजाभवः (प्रजेचा उगम), ९०. अहः (दिवसासारखे प्रकाशमान), ९१. संवत्सरः (काळाचे रूप), ९२. व्यालः (पकडात न येणारे), ९३. प्रत्ययः (ज्ञानरूप), ९४. सर्वदर्शनः (सर्व काही पाहणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक २४)
अजः सर्वेश्वरः सिद्धः सिद्धिः सर्वादिरच्युतः ।
वृषाकपरिमेयत्मा सर्वयोगविनिःसृतः ॥२४॥
मराठी भावार्थ:
९५. अजः (अजन्मा), ९६. सर्वेश्वरः (सर्वांचे स्वामी), ९७. सिद्धः (नित्य सिद्ध), ९८. सिद्धिः (यशाचे मूळ), ९९. सर्वादिः (सर्वांचे मूळ कारण), १००. अच्युतः (कधीही न ढळणारे), १०१. वृषाकपिः (धर्माचे रक्षण करणारे), १०२. अमेयात्मा (अगाध बुद्धी), १०३. सर्वयोगविनिःसृतः (सर्व आसक्तींपासून मुक्त).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक २५)
वसुर्वसुमनाः सत्यः समात्मा सम्मितः समः ।
अमोघः पुण्डरीकाक्षो वृषकर्मा वृषाकृतिः ॥२५॥
मराठी भावार्थ:
१०४. वसुः (सर्व प्राण्यांत राहणारे), १०५. वसुमनाः (उदार मन असणारे), १०६. सत्यः (सत्यस्वरूप), १०७. समात्मा (सर्वांमध्ये समभाव असणारे), १०८. सम्मितः (सर्व सिद्धान्तांनी सिद्ध), १०९. समः (भेदभाव नसणारे), ११०. अमोघः (ज्यांचे स्मरण निष्फळ जात नाही), १११. पुण्डरीकाक्षः (कमल नयन), ११२. वृषकर्मा (धर्म कार्य करणारे), ११३. वृषाकृतिः (धर्माची मूर्ती).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक २६)
रुद्रो बहुशिरा बभ्रुर्विश्वयोनिः शुचिश्रवाः ।
अमृतः शाश्वतः स्थाणुर्वरारोहो महातपाः ॥२६॥
मराठी भावार्थ:
११४. रुद्रः (दुःख दूर करणारे), ११५. बहुशिराः (अनेक मस्तक असणारे), ११६. बभ्रुः (लोकांचे पालनकर्ते), ११७. विश्वयोनिः (जगाचे कारण), ११८. शुचिश्रवाः (पवित्र नावे असणारे), ११९. अमृतः (अमर), १२०. शाश्वतस्थाणुः (नित्य व स्थिर), १२१. वरारोहः (उत्कृष्ट आश्रय), १२२. महातपाः (महान तपस्वी).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक २७)
सर्वगः सर्वविद्भानुर्विष्वक्सेनो जनार्दनः ।
वेदो वेदविदव्यङ्गो वेदाङ्गो वेदवित्कविः ॥२७॥
मराठी भावार्थ:
१२३. सर्वगः (सर्वव्यापी), १२४. सर्ववित् भानुः (सर्वज्ञ व सूर्य), १२५. विष्वक्सेनः (ज्यांच्या सैन्यापुढे दैत्य पळतात), १२६. जनार्दनः (दुष्टांचा संहारक), १२७. वेदः (वेदरूप), १२८. वेदवित् (वेदांना जाणणारे), १२९. अव्यङ्गः (दोषरहित), १३०. वेदाङ्गः (वेद ज्यांचे अंग आहे), १३१. कविः (सर्वद्रष्टा कवी).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक २८)
लोकाध्यक्षः सुराध्यक्षो धर्माधक्षः कृताकृतः ।
चतुरात्मा चतुर्व्यूहश्चतुर्दंष्ट्रश्चतुर्भुजः ॥२८॥
मराठी भावार्थ:
१३२. लोकाध्यक्षः (लोकांचे स्वामी), १३३. सुराध्यक्षः (देवांचे स्वामी), १३४. धर्माध्यक्षः (धर्माचे स्वामी), १३५. कृताकृतः (कार्याकार्य रूप), १३६. चतुरात्मा (चार अंतःकरण रूप), १३७. चतुर्व्यूहः (चार व्युहांचे रूप), १३८. चतुर्दंष्ट्रः (चार दाढा असणारे नृसिंह), १३९. चतुर्भुजः (चार हात असणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक २९)
भ्राजिष्णुर्भोजनं भोक्ता सहिष्णुर्जगदादिजः ।
अनघो विजयो जेता विश्वयोनिः पुनर्वसुः ॥२९॥
मराठी भावार्थ:
१४०. भ्राजिष्णुः (प्रकाशमान), १४१. भोजनम् (अन्न रूप), १४२. भोक्ता (उपभोग घेणारे), १४३. सहिष्णुः (सहनशील), १४४. जगदादिजः (सृष्टीच्या आरंभी प्रकट होणारे), १४५. अनघः (पापरहित), १४६. विजयः (विजयस्वरूप), १४७. जेता (जिंकणारे), १४८. विश्वयोनिः (सृष्टीचे उगमस्थान), १४९. पुनर्वसुः (शरीरात पुन्हा राहणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ३०)
उपेन्द्रो वामनः प्रांशुरमोघः शुचिरुर्जितः ।
अतीन्द्रः संग्रहः सर्गो धृतात्मा नियमो यमः ॥३०॥
मराठी भावार्थ:
१५०. उपेन्द्रः (इंद्राचा धाकटा भाऊ), १५१. वामनः (वामन अवतार), १५२. प्रांशुः (विशाल रूप), १५३. अमोघः (सफळ कार्य करणारे), १५४. शुचिः (पवित्र), १५५. उर्जितः (सामर्थ्यशाली), १५६. अतीन्द्रः (इंद्राच्या पलीकडचे), १५७. संग्रहः (प्रलयात गोळा करणारे), १५८. सर्गः (सृष्टी रूप), १५९. धृतात्मा (धैर्यवान), १६०. नियमः (नियम करणारे), १६१. यमः (नियंत्रक).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ३१)
वेद्यो वैद्यः सदायोगी वीरहा माधवो मधुः ।
अतीन्द्रियो महामायो महोत्साहो महाबलः ॥३१॥
मराठी भावार्थ:
१६२. वेद्यः (जाणण्यायोग्य), १६३. वैद्यः (परम डॉक्टर/वैद्य), १६४. सदायोगी (सदैव योगात असणारे), १६५. वीरहा (दुष्ट वीरांचा वध करणारे), १६६. माधवः (ज्ञानपती), १६७. मधुः (मधासारखे गोड), १६८. अतीन्द्रियः (इंद्रियांच्या पलीकडचे), १६९. महामायः (महामायेचे स्वामी), १७०. महोत्साहः (उत्साहाचे सागर), १७१. महाबलः (अफाट बल असणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ३२)
महाबुद्धिर्महावीर्यो महाशक्तिर्महाद्युतिः ।
अनिर्देश्यवपुः श्रीमानमेयात्मा महाद्रिधृक ॥३२॥
मराठी भावार्थ:
१७२. महाबुद्धिः (अथांग बुद्धिमत्ता), १७३. महावीर्यः (महान वीर्य/सामर्थ्य), १७४. महाशक्तिः (महाशक्तीचे स्वामी), १७५. महाद्युतिः (महातेजस्वी), १७६. अनिर्देश्यवपुः (वर्णनातीत शरीर), १७७. श्रीमान् (श्रीमंत/ऐश्वर्यवान), १७८. अमेयात्मा (अथांग आत्मा), १७९. महाद्रिधृक् (गोवर्धन पर्वत उचलणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ३३)
महेष्वासो महीभर्ता श्रीनिवासः सतां गतिः ।
अनिरुध्दः सुरानन्दो गोविन्दो गोविदां पतिः ॥३३॥
मराठी भावार्थ:
१८०. महेष्वासः (महान धनुर्धारी), १८१. महीभर्ता (पृथ्वीचे पालन करणारे), १८२. श्रीनिवासः (लक्ष्मीचे निवासस्थान), १८३. सतां गतिः (सज्जनांची परम गती), १८४. अनिरुद्धः (ज्यांना कोणी रोखू शकत नाही), १८५. सुरानन्दः (देवांना आनंद देणारे), १८६. गोविन्दः (गायी व भूमीचे रक्षक), १८७. गोविदां पतिः (ज्ञान्यांचे स्वामी).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ३४)
मरीचिर्दमनो हंसः सुपर्णो भुजगोत्तमः ।
हिरण्यनाभः सुतपाः पद्मनाभः प्रजापतिः ॥३४॥
मराठी भावार्थ:
१८८. मरीचिः (तेजोमय किरण रूप), १८९. दमनः (दुष्टांना दंड देणारे), १९०. हंसः (हंसरूप/पापनाशक), १९१. सुपर्णः (सुंदर पंख असणारे गरुड रूप), १९२. भुजगोत्तमः (शेषनाग रूप), १९३. हिरण्यनाभः (सुवर्ण नाभी असलेले), १९४. सुतपाः (उत्कृष्ट तपस्वी), १९५. पद्मनाभः (नाभीत कमळ असलेले), १९६. प्रजापतिः (प्रजेचे पिता).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ३५)
अमृत्युः सर्वदृक्‌ सिंहः सन्धाता सन्धिमान्स्थिरः ।
अजो दुर्मर्षणः शास्ता विश्रृतात्मा सुरारिहा ॥३५॥
मराठी भावार्थ:
१९७. अमृत्युः (मृत्यू नसणारे), १९८. सर्वदृक् (सर्व काही पाहणारे), १९९. सिंहः (सिंहासारखे पराक्रमी), २००. सन्धाता (कर्मफळ जोडणारे), २०१. सन्धिमान् (भक्तांशी जोडलेले), २०२. स्थिरः (अढळ), २०३. अजः (अजन्मा), २०४. दुर्मर्षणः (शत्रूंना असह्य), २०५. शास्ता (सृष्टीचे शासक), २०६. विश्रुतात्मा (प्रसिद्ध आत्मा), २०७. सुरारिहा (दैत्यांचा वध करणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ३६)
गुरुर्गुरुतमो धाम सत्यः सत्यपराक्रमः ।
निमिषोऽनिमिषः स्त्रग्वी वाचस्पतिरुदारधीः ॥३६॥
मराठी भावार्थ:
२०८. गुरुः (सर्व शास्त्रांचे गुरू), २०९. गुरुतमः (गुरुंचेही गुरू), २१०. धाम (परम स्थान), २११. सत्यः (सत्य), २१२. सत्यपराक्रमः (सत्य पराक्रम करणारे), २१३. निमिषः (डोळे मिटणारे), २१४. अनिमिषः (जागृत राहणारे), २१५. स्रग्वी (वैजयंती माळ धारण करणारे), २१६. वाचस्पतिः (वाणीचे स्वामी), २१७. उदारधीः (उदार बुद्धी असणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ३७)
अग्रणीर्ग्रामणीः श्रीमान्न्यायो नेता समीरणः ।
सहस्त्रमूर्धा विश्वात्मा सहस्त्राक्षः सहस्त्रपात्‌ ॥३७॥
मराठी भावार्थ:
२१८. अग्रणीः (पुढे नेणारे), २१९. ग्रामणीः (नेतृत्व करणारे), २२०. श्रीमान् (श्रीमंत/तेजस्वी), २२१. न्यायः (न्यायरूप), २२२. नेता (सृष्टीचे चालक), २२३. समीरणः (वायू रूप), २२४. सहस्रमूर्धा (हजार मस्तक असणारे), २२५. विश्वात्मा (विश्वाचा आत्मा), २२६. सहस्राक्षः (हजार डोळे असणारे), २२७. सहस्रपात् (हजार पाय असणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ३८)
आवर्तनो निवृत्तात्मा संवृतः सम्प्रमर्दनः ।
अहः संवर्तको वह्निरनिलो धरणीधरः ॥३८॥
मराठी भावार्थ:
२२८. आवर्तनः (संसारचक्र फिरवणारे), २२९. निवृत्तात्मा (मोहात न अडकणारे), २३०. संवृतः (मायेने झाकलेले), २३१. सम्प्रमर्दनः (शत्रूंचा संहारक), २३२. अहः संवर्तकः (काळाला फिरवणारे), २३३. वह्निः (अग्नी रूप), २३४. अनिलः (वायू रूप), २३५. धरणीधरः (पृथ्वीला धारण करणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ३९)
सुप्रसादः प्रसन्नात्मा विश्वधृग्विश्वभुग्विभुः ।
सत्कर्ता सत्कृतः साधुर्जह्नुर्नारायणो नरः ॥३९॥
मराठी भावार्थ:
२३६. सुप्रसादः (कृपाळू), २३७. प्रसन्नात्मा (सदैव आनंदी), २३८. विश्वधृक् (जग सांभाळणारे), २३९. विश्वभुक् (जगाचे रक्षण/भोग करणारे), २४०. विभुः (सर्वव्यापी), २४१. सत्कर्ता (सज्जनांचा सत्कार करणारे), २४२. सत्कृतः (सर्व पूजनीय), २४३. साधुः (धर्माचे रक्षण करणारे), २४४. जह्नुः (गंगा उत्पन्न करणारे), २४५. नारायणः (सर्व जीवांचे आश्रय), २४६. नरः (मानवरूप/अविनाशी).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ४०)
असंख्येयोऽप्रमेयात्मा विशिष्टः शिष्टकृच्छुचिः ।
सिद्धार्थः सिद्धसंकल्पः सिद्धिदः सिद्धिसाधनः ॥४०॥
मराठी भावार्थ:
२४७. असंख्येयः (असंख्य नावे व रूपे असणारे), २४८. अप्रमेयात्मा (तर्काच्या पलीकडचे), २४९. विशिष्टः (उत्कृष्ट), २५०. शिष्टकृत् (सज्जनांना घडवणारे), २५१. शुचिः (शुद्ध), २५२. सिद्धार्थः (मनोकामना पूर्ण झालेले), २५३. सिद्धसंकल्पः (ज्यांचे संकल्प लगेच पूर्ण होतात), २५४. सिद्धिदः (सिद्धांताचे दाता), २५५. सिद्धिसाधनः (सिद्धी मिळवण्याचे साधन).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ४१)
वृषाही वृषभो विष्णुर्वृषपर्वा वृषोदरः ।
वर्धनो वर्धमानश्च विविक्तः श्रुतिसागरः ॥४१॥
मराठी भावार्थ:
२५६. वृषाही (धर्माचे पालन करणारे), २५७. वृषभः (धर्माचा वर्षाव करणारे), २५८. विष्णुः (सर्वव्यापी), २५९. वृषपर्वा (धर्माच्या पायऱ्या), २६०. वृषोदरः (पोटात धर्म बाळगणारे), २६१. वर्धनः (प्रगती करणारे), २६२. वर्धमानः (सतत वाढणारे), २६३. विविक्तः (अलिप्त/शुद्ध), २६४. श्रुतिसागरः (वेदांचे महासागर).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ४२)
सुभुजो दुर्धरो वाग्मी महेन्द्रो वसुदो वसुः ।
नैकरुपो बृहद्रूपः शिपिविष्टः प्रकाशनः ॥४२॥
मराठी भावार्थ:
२६५. सुभुजः (सुंदर बाहू असणारे), २६६. दुर्धरः (ज्यांना धरून ठेवणे कठीण आहे), २६७. वाग्मी (उत्तम वक्ते), २६८. महेन्द्रः (इंद्राचेही ईश्वर), २६९. वसुदः (धन देणारे), २७०. वसुः (धन रूप), २७१. नैकरूपः (अनेक रूप असणारे), २७२. बृहद्रूपः (विशाल रूप), २७३. शिपिविष्टः (किरणांमध्ये वसणारे), २७४. प्रकाशनः (जगाला उजळवणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ४३)
ओजस्तेजोद्युतिधरः प्रकाशात्मा प्रतापनः ।
ऋद्धः स्पष्टाक्षरो मन्त्रश्चन्द्रांशुर्भास्करद्युतिः ॥४३॥
मराठी भावार्थ:
२७५. ओजस्तेजोद्युतिधरः (बल, तेज व कांतियुक्त), २७६. प्रकाशात्मा (स्वयंप्रकाशी आत्मा), २७७. प्रतापनः (शत्रूंना तापवणारे), २७८. ऋद्धः (समृद्ध), २७९. स्पष्टाक्षरः (ॐकार स्वरूप), २८०. मन्त्रः (वेदमंत्र रूप), २८१. चन्द्रांशुः (चंद्राची शीतल किरणे), २८२. भास्करद्युतिः (सूर्यासारखे तेज).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ४४)
अमृतांशूद्भवो भानुः शशविन्दुः सुरेश्वरः ।
औषधं जगतः सेतुः सत्यधर्मपराक्रमः ॥४४॥
मराठी भावार्थ:
२८३. अमृतांशूद्भवः (समुद्रमंथनातून अमृताचा उगम करणारे), २८४. भानुः (सूर्य रूप), २८५. शशबिन्दुः (चंद्र रूप), २८६. सुरेश्वरः (देवांचे देव), २८७. औषधम् (भवरोगावरील औषध), २८८. जगतः सेतुः (संसार पार करणारा पूल), २८९. सत्यधर्मपराक्रमः (सत्य व धर्माचा पराक्रम असणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ४५)
भूतभव्यभवन्नाथः पवनः पावनोऽनलः ।
कामहा कामकृत्कान्तः कामः कामप्रदः प्रभुः ॥४५॥
मराठी भावार्थ:
२९०. भूतभव्यभवन्नाथः (तिन्ही काळांचे नाथ), २९१. पवनः (वायू रूप), २९२. पावनः (पवित्र करणारे), २९३. अनलः (अग्नी रूप), २९४. कामहा (वासना नष्ट करणारे), २९५. कामकृत् (इच्छा पूर्ण करणारे), २९६. कान्तः (अत्यंत सुंदर), २९७. कामः (सर्व काम्य रूप), २९८. कामप्रदः (मनोकामना देणारे), २९९. प्रभुः (सर्वसमर्थ).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ४६)
युगादिकृद्युगावर्तो नैकमायो महाशनः ।
अदृश्योऽव्यक्तरुपश्च सहस्त्रजिदनन्तजित्‌ ॥४६॥
मराठी भावार्थ:
३००. युगादिकृत् (युगाची सुरुवात करणारे), ३०१. युगावर्तः (युगचक्र फिरवणारे), ३०२. नैकमायः (अनेक माया असणारे), ३०३. महाशनः (प्रलयात सर्व गिळंकृत करणारे), ३०४. अदृश्यः (न दिसणारे), ३०५. अव्यक्तरूपः (सूक्ष्म रूप), ३०६. सहस्रजित् (हजारो शत्रूंना जिंकणारे), ३०७. अनन्तजित् (अनंत विजय मिळवणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ४७)
इष्टोऽविशिष्टः शिष्टेष्टः शिखण्डी नहुषो वृषः ।
क्रोधहा क्रोधकृत्कर्ता विश्वबाहुर्महीधरः ॥४७॥
मराठी भावार्थ:
३०८. इष्टः (पूजनीय), ३०९. अविशिष्टः (भेदभाव नसणारे), ३१०. शिष्टेष्टः (सज्जनांचे प्रिय), ३११. शिखण्डी (मोराचा पंख लावणारे श्रीकृष्ण), ३१२. नहुषः (मायेने बांधणारे), ३१३. वृषः (धर्म रूप), ३१४. क्रोधहा (राग नष्ट करणारे), ३१५. क्रोधकृत्कर्ता (दुष्टांवर राग करणारे), ३१६. विश्वबाहुः (सर्वत्र बाहू असणारे), ३१७. महीधरः (पृथ्वीला धारण करणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ४८)
अच्युतः प्रथितः प्राणः प्राणदो वासवानुजः ।
अपां निधिरधिष्ठानमप्रमत्तः प्रतिष्ठितः ॥४८॥
मराठी भावार्थ:
३१८. अच्युतः (कधीही न ढळणारे), ३१९. प्रथितः (प्रसिद्ध), ३२०. प्राणः (प्राणस्वरूप), ३२१. प्राणदः (प्राण देणारे), ३२२. वासवानुजः (इंद्राचे धाकटे भाऊ - वामन), ३२३. अपां निधिः (समुद्र रूप), ३२४. अधिष्ठानम् (सृष्टीचे अधिष्ठान), ३२५. अप्रमत्तः (सदैव सावध), ३२६. प्रतिष्ठितः (स्वतःच्या महिमात स्थित).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ४९)
स्कन्दः स्कन्दधरो धुर्यो वरदो वायुवाहनः ।
वासुदेवो बृहद्भानुरादिदेवः पुरन्दरः ॥४९॥
मराठी भावार्थ:
३२७. स्कन्दः (कार्तिकेय रूप), ३२८. स्कन्दधरः (धर्ममार्ग सांभाळणारे), ३२९. धुर्यः (सृष्टीचा भार वाहणारे), ३३०. वरदः (वरदान देणारे), ३३१. वायुवाहनः (वायूला चालवणारे), ३३२. वासुदेवः (वासुदेव/सर्वत्र वसणारे), ३३३. बृहद्भानुः (महातेजस्वी), ३३४. आदिदेवः (प्रथम देव), ३३५. पुरन्दरः (दैत्यांची नगरे नष्ट करणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ५०)
अशोकस्तारणस्तारः शूरः शौरिर्जनेश्वरः ।
अनुकूलः शतावर्तः पद्मी पद्मनिभेक्षणः ॥५०॥
मराठी भावार्थ:
३३६. अशोकः (शोक/दुःख दूर करणारे), ३३७. तारणः (संसार पार करणारे), ३३८. तारः (तारक मंत्र रूप), ३३९. शूरः (पराक्रमी), ३४०. शौरिः (शूरकुलात जन्मलेले), ३४१. जनेश्वरः (लोकांचे स्वामी), ३४२. अनुकूलः (भक्तांना अनुकूल), ३४३. शतावर्तः (असंख्य अवतार घेणारे), ३४४. पद्मी (हातात कमळ असणारे), ३४५. पद्मनिभेक्षणः (कमळासारखे सुंदर डोळे असणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ५१)
पद्मनाभोऽरविन्दाक्षः पद्मगर्भः शरीरभृत्‌ ।
महर्ध्दिर्‌ऋध्दो वृध्दात्मा महाक्षो गरुडध्वजः ॥५१॥
मराठी भावार्थ:
३४६. पद्मनाभः (नाभीत कमळ असणारे), ३४७. अरविन्दाक्षः (कमळासारखे नेत्र असणारे), ३४८. पद्मगर्भः (कमळाच्या गर्भात वास करणारे), ३४९. शरीरभृत् (शरीरांचे पोषण करणारे), ३५०. महर्द्धिः (महान विभूती असलेले), ३५१. ऋद्धः (पूर्ण समृद्ध), ३५२. वृद्धात्मा (अनादी/पुरातन आत्मा), ३५३. महाक्षः (विशाल नेत्र असलेले), ३५४. गरुडध्वजः (ध्वजावर गरुडाचे चिन्ह असणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ५२)
अतुलः शरभो भीमः समयज्ञो हविर्हरिः ।
सर्वलक्षणलक्षण्यो लक्ष्मीवान्समितिञ्जयः ॥५२॥
मराठी भावार्थ:
३५५. अतुलः (तुलना न करता येणारे), ३५६. शरभः (शरीरात वास करणारे), ३५७. भीमः (दुष्टांसाठी भयंकर), ३५८. समयज्ञः (योग्य वेळ जाणणारे), ३५९. हविर्हरिः (यज्ञातील हवी ग्रहण करणारे), ३६०. सर्वलक्षणलक्षण्यः (सर्व शुभ लक्षणांनी युक्त), ३६१. लक्ष्मीवान् (लक्ष्मीने शोभणारे), ३६२. समितिंजयः (युद्धावर विजय मिळवणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ५३)
विक्षरो रोहितो मार्गो हेतुर्दामोदरः सहः ।
महीधरो महाभागो वेगवानमिताशनः ॥५३॥
मराठी भावार्थ:
३६३. विक्षरः (अविनाशी), ३६४. रोहितः (मत्स्य रूप), ३६५. मार्गः (मुक्तीचा मार्ग), ३६६. हेतुः (सृष्टीचे कारण), ३६७. दामोदरः (पोटाला दोरी बांधलेले बालक), ३६८. सहः (सहनशील), ३६९. महीधरः (पृथ्वीला धारण करणारे), ३७०. महाभागः (परम भाग्याचे स्वामी), ३७१. वेगवान् (अत्यंत चपळ/वेगवान), ३७२. अमिताशनः (प्रलयात सर्व खाणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ५४)
उद्भवः क्षोभणो देवः श्रीगर्भः परमेश्वरः ।
करणं कारणं कर्ता विकर्ता गहनोगुहः ॥५४॥
मराठी भावार्थ:
३७३. उद्भवः (संसार उत्पन्न करणारे), ३७४. क्षोभणः (प्रकृती-पुरुषाला प्रवृत्त करणारे), ३७५. देवः (क्रीडामय/प्रकाशमान), ३७६. श्रीगर्भः (ऐश्वर्य पोटात असणारे), ३७७. परमेश्वरः (सर्वोच्च ईश्वर), ३७८. करणम् (साधन रूप), ३७९. कारणम् (उगम कारण), ३८०. कर्ता (सर्व करणारे), ३८१. विकर्ता (अनेक रूपे बनवणारे), ३८२. गहनः (दुर्बोध/कठीण), ३८३. गुहः (हृदयात गुप्त राहणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ५५)
व्यवसायो व्यवस्थानः संस्थानः स्थानदो ध्रुवः ।
परर्ध्दिः परमस्पष्टस्तुष्टः पुष्टः शुभेक्षणः ॥५५॥
मराठी भावार्थ:
३८४. व्यवसायः (निश्चयरूप), ३८५. व्यवस्थानः (व्यवस्था करणारे), ३८६. संस्थानः (अंतिम प्रलय स्थान), ३८७. स्थानदः (स्थान देणारे), ३८८. ध्रुवः (अढळ), ३८९. परर्द्धिः (परम ऐश्वर्यवान), ३९०. परमस्पष्टः (अतिशय स्पष्ट), ३९१. तुष्टः (परम समाधानी), ३९२. पुष्टः (परिपूर्ण), ३९३. शुभेक्षणः (कल्याणकारी नजर असलेले).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ५६)
रामो विरामो विरजो मार्गो नेयोऽनयः ।
वीरः शक्तिमतां श्रेष्ठो धर्मो धर्मविदुत्तमः ॥५६॥
मराठी भावार्थ:
३९४. रामः (आनंददायी श्रीराम), ३९५. विरामः (संसाराला विश्रांती देणारे), ३९६. विरजः (रजोगुणरहित/पवित्र), ३९७. मार्गः (प्राप्तीचा मार्ग), ३९८. नेयः (ज्ञानाने नेण्यायोग्य), ३९९. अनयः (ज्यांना कोणी चालवणारा नाही), ४००. वीरः (पराक्रमी), ४०१. शक्तिमतां श्रेष्ठः (शक्तिमानांत श्रेष्ठ), ४०२. धर्मः (साक्षात धर्मरूप), ४०३. धर्मविदुत्तमः (धर्माला जाणणाऱ्यांत उत्तम).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ५७)
वैकुण्ठः पुरुषः प्राणः प्राणदः प्रणवः पृथुः ।
हिरण्यगर्भः शत्रुघ्नो व्याप्तो वायुरधोक्षजः ॥५७॥
मराठी भावार्थ:
४०४. वैकुण्ठः (सर्व अडथळे दूर करणारे/वैकुंठपती), ४०५. पुरुषः (सर्वव्यापी), ४०६. प्राणः (जीवनाचा मूळ प्राण), ४०७. प्राणदः (प्राण देणारे), ४०८. प्रणवः (ॐकार स्वरूप), ४०९. पृथुः (विस्तृत रूप), ४१०. हिरण्यगर्भः (ब्रह्मदेव रूप), ४११. शत्रुघ्नः (शत्रूंचा संहारक), ४१२. व्याप्तः (सर्वत्र भरलेले), ४१३. वायुः (वायू रूप), ४१४. अधोक्षजः (इंद्रियांच्या ज्ञानाच्या पलीकडचे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ५८)
ऋतुः सुदर्शनः कालः परमेष्ठी परिग्रहः ।
उग्रः संवत्सरो दक्षो विश्रामो विश्वदक्षिणः ॥५८॥
मराठी भावार्थ:
४१५. ऋतुः (ऋतू रूप), ४१६. सुदर्शनः (सुंदर दर्शन देणारे), ४१७. कालः (काळाचे स्वरूप), ४१८. परमेष्ठी (परम धामात राहणारे), ४१९. परिग्रहः (भक्तांना स्वीकारणारे), ४२०. उग्रः (भयंकर रूप), ४२१. संवत्सरः (वर्ष रूप), ४२२. दक्षः (अत्यंत कुशल), ४२३. विश्रामः (परम विश्रांतीस्थान), ४२४. विश्वदक्षिणः (सर्व कामांत चतुर).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ५९)
विस्तारः स्थावरस्थाणुः प्रमाणं बीजमव्ययम्‌ ।
अर्थोऽनर्थो महाकोशो महाभोगो महाधनः ॥५९॥
मराठी भावार्थ:
४२५. विस्तारः (जगताचा विस्तार), ४२६. स्थावरस्थाणुः (निश्चल व स्थिर), ४२७. प्रमाणम् (स्वयं सिद्ध ज्ञान), ४२८. बीजमव्ययम् (अविनाशी बीज), ४२९. अर्थः (सर्व इष्ट रूप), ४३०. अनर्थः (काहीही मिळवायचे बाकी नसलेले), ४३१. महाकोशः (मोठा खजिना), ४३२. महाभोगः (महान उपभोग), ४३३. महाधनः (मोठे धन).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ६०)
अनिर्विण्णः स्थविष्ठोऽभूर्धर्मयुपो महामखः ।
नक्षत्रनेमिर्नक्षत्री क्षमः क्षामः समीहनः ॥६०॥
मराठी भावार्थ:
४३४. अनिर्विण्णः (कदापि निराश न होणारे), ४३५. स्थविष्ठः (अत्यंत विशाल), ४३६. अभूः (जन्मरहित), ४३७. धर्मयूपः (धर्माचा खांब), ४३८. महामखः (महान यज्ञ रूप), ४३९. नक्षत्रनेमिः (नक्षत्रांचे केंद्र), ४४०. नक्षत्री (चंद्राचे स्वामी), ४४१. क्षमः (समर्थ), ४४२. क्षामः (प्रलयात क्षीण होणारे), ४४३. समीहनः (शुभ इच्छा बाळगणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ६१)
यज्ञ इज्यो महेज्यश्च क्रतुः सत्रं सतां गतिः ।
सर्वदर्शी विमुक्तात्मा सर्वज्ञो ज्ञानमुत्तमम्‌ ॥६१॥
मराठी भावार्थ:
४४४. यज्ञः (यज्ञाचे स्वरूप), ४४५. इज्यः (पूजनीय), ४४६. महेज्यः (महान पूजेला योग्य), ४४७. क्रतुः (यज्ञ रूप), ४४८. सत्रम् (सज्जनांचे रक्षण करणारे), ४४९. सतां गतिः (सज्जनांचा आश्रय), ४५०. सर्वदर्शी (सर्व पाहणारे), ४५१. विमुक्तात्मा (नित्य मुक्त आत्मा), ४५२. सर्वज्ञः (सर्व जाणणारे), ४५३. ज्ञानमुत्तमम् (उत्कृष्ट ज्ञान रूप).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ६२)
सुव्रतः सुमुखः सूक्ष्मः सुघोषः सुखदः सुहृत्‌ ।
मनोहरो जितक्रोधो वीरबाहुर्विदारणः ॥६२॥
मराठी भावार्थ:
४५४. सुव्रतः (उत्तम व्रतांचे पालन करणारे), ४५५. सुमुखः (आनंदी मुख असलेले), ४५६. सूक्ष्मः (सूक्ष्मातिसूक्ष्म), ४५७. सुघोषः (मधुर आवाज असलेले), ४५८. सुखदः (आनंद देणारे), ४५९. सुहृत् (निरपेक्ष मित्र), ४६०. मनोहरः (मन जिंकणारे), ४६१. जितक्रोधः (क्रोधावर विजय मिळवलेले), ४६२. वीरबाहुः (शूर बाहू असणारे), ४६३. विदारणः (दुष्टांना मारणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ६३)
स्वापनः स्ववशो व्यापी नैकात्मा नैककर्मकृत्‌ ।
वत्सरो वत्सलो वत्सी रत्नगर्भो धनेश्वरः ॥६३॥
मराठी भावार्थ:
४६४. स्वापनः (मायेने झोपवणारे), ४६५. स्ववशः (स्वतःच्या स्वाधीन असलेले), ४६६. व्यापी (सर्वत्र पसरलेले), ४६७. नैकात्मा (अनेक रूप असणारे), ४६८. नैककर्मकृत् (अनेक कार्ये करणारे), ४६९. वत्सरः (काल रूप), ४७०. वत्सलः (भक्तांवर प्रेम करणारे), ४७१. वत्सी (बाळांचे रक्षक), ४७२. रत्नगर्भः (समुद्र रूप), ४७३. धनेश्वरः (धनाचे स्वामी).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ६४)
धर्मगुब्धर्मकृध्दर्मी सदसत्क्षरमक्षरम्‌ ।
अविज्ञाता सहस्त्रांशुर्विधाता कृतलक्षणः ॥६४॥
मराठी भावार्थ:
४७४. धर्मगुप् (धर्माचे रक्षण करणारे), ४७५. धर्मकृत् (धर्माचे आचरण करणारे), ४७६. धर्मी (धर्माचे आश्रय), ४७७. सत् (सत्य), ४७८. असत् (असत्य/माया), ४७९. क्षरम् (विनाशी), ४८०. अक्षरम् (अविनाशी), ४८१. अविज्ञाता (अहंकार नसलेले), ४८२. सहस्रांशुः (हजारो किरणे असणारे), ४८३. विधाता (सृष्टी रचणारे), ४८४. कृतलक्षणः (शास्त्रांचे रचयिता).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ६५)
गभस्तिनेमिः सत्त्वस्थः सिंहो भूतमहेश्वरः ।
आदिदेवो महादेवो देवेशो देवभृद्‌गुरुः ॥६५॥
मराठी भावार्थ:
४८५. गभस्तिनेमिः (तेजोमय चक्र असलेले), ४८६. सत्त्वस्थः (सत्त्वगुणात स्थित), ४८७. सिंहः (सिंहासारखे शूर), ४८८. भूतमहेश्वरः (सर्व प्राण्यांचे महान ईश्वर), ४८९. आदिदेवः (प्रथम देव), ४९०. महादेवः (सर्वश्रेष्ठ देव), ४९१. देवेशः (देवांचे स्वामी), ४९२. देवभृद्गुरुः (देवांचे पालनकर्ते व गुरू).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ६६)
उत्तरो गोपतिर्गोप्ता ज्ञानगम्यः पुरातनः ।
शरीरभूतभृद्भोक्ता कपीन्द्रो भूरिदक्षिणः ॥६६॥
मराठी भावार्थ:
४९३. उत्तरः (संसारातून पार करणारे), ४९४. गोपतिः (गायी व पृथ्वीचे स्वामी), ४९५. गोप्ता (रक्षणकर्ते), ४९६. ज्ञानगम्यः (ज्ञानाने मिळण्यायोग्य), ४९७. पुरातनः (अनादी), ४९८. शरीरभूतभृत् (शरीर व भूतांचे पोषण करणारे), ४९९. भोक्ता (भोग घेणारे), ५००. कपीन्द्रः (सुग्रीव/हनुमान रूप), ५०१. भूरिदक्षिणः (मोठी दक्षिणा देणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ६७)
सोमपोऽमृतपः सोमः पुरुजित्पुरुसत्तमः ।
विनयो जयः सत्यसंधो दाशार्हः सात्वतां पतिः ॥६७॥
मराठी भावार्थ:
५०२. सोमपः (सोमरस प्राशन करणारे), ५०३. अमृतपः (अमृत पिणारे), ५०४. सोमः (चंद्र रूप), ५०५. पुरुजित् (अनेकांना जिंकणारे), ५०६. पुरुसत्तमः (उत्कृष्ट पुरुष), ५०७. विनयः (नम्रता रूप), ५०८. जयः (विजय रूप), ५०९. सत्यसंधः (सत्य प्रतिज्ञ), ५१०. दाशार्हः (दशार्ह कुळातील), ५११. सात्वतां पतिः (सात्विक लोकांचे पती).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ६८)
जीवो विनयिता साक्षी मुकुन्दोऽमितविक्रमः ।
अम्भोनिधिरनन्तामा महोदधिशयोऽन्तकः ॥६८॥
मराठी भावार्थ:
५१२. जीवः (प्राण रूप), ५१३. विनयिता साक्षी (सगळ्यांचे साक्षी), ५१४. मुकुन्दः (मुक्ती देणारे), ५१५. अमितविक्रमः (असीम पराक्रमी), ५१६. अम्भोनिधिः (समुद्र रूप), ५१७. अनन्तात्मा (अनंत आत्मा असलेले), ५१८. महोदधिशयः (मोठ्या समुद्रावर शयन करणारे), ५१९. अन्तकः (मृत्यूचे कालरूप).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ६९)
अजो महार्हः स्वाभाव्यो जितामित्रः प्रमोदनः ।
आनन्दो नन्दनो नन्दः सत्यधर्मा त्रिविक्रमः ॥६९॥
मराठी भावार्थ:
५२०. अजः (अजन्मा), ५२१. महार्हः (पूजनीय), ५२२. स्वाभाव्यः (नित्य सिद्ध स्वभाव), ५२३. जितामित्रः (शत्रूंवर विजय मिळवलेले), ५२४. प्रमोदनः (आनंद देणारे), ५२५. आनन्दः (आनंदस्वरूप), ५२६. नन्दनः (सर्वांना आनंदित करणारे), ५२७. नन्दः (समृद्ध), ५२८. सत्यधर्मा (सत्य धर्म असणारे), ५२९. त्रिविक्रमः (तीन पावलांत ब्रह्मांड मोजणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ७०)
महर्षिः कपिलाचार्यः कृतज्ञो मेदिनीपतिः ।
त्रिपदस्त्रिदशाध्यक्षो महाशृङ्गः कृतान्तकृत्‌ ॥७०॥
मराठी भावार्थ:
५३०. महर्षिः कपिलाचार्यः (कपिल मुनींचे रूप), ५३१. कृतज्ञः (भक्तीची जाण असणारे), ५३२. मेदिनीपतिः (पृथ्वीचे स्वामी), ५३३. त्रिपदः (तीन पावले असणारे), ५३४. त्रिदशाध्यक्षः (तीन्ही लोकांचे स्वामी), ५३५. महाशृङ्गः (मत्स्य रूपात मोठे शिंग असलेले), ५३६. कृतान्तकृत् (काळाचा अंत करणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ७१)
महावराहो गोविन्दः सुषेणः कनकाङ्गदी ।
गुह्यो गभीरो गहनो गुप्तश्चक्रगदाधरः ॥७१॥
मराठी भावार्थ:
५३७. महावराहः (विशाल वराह रूप), ५३८. गोविन्दः (वेदांचे/भूमीचे रक्षक), ५३९. सुषेणः (सुंदर सैन्य असणारे), ५४०. कनकाङ्गदी (सोन्याची बाजूबंद धारण करणारे), ५४१. गुह्यः (गूढ/रहस्यमय), ५४२. गभीरः (अथांग), ५४३. गहनः (समजण्यास कठीण), ५४४. गुप्तः (लपलेले/अदृश्य), ५४५. चक्रगदाधरः (चक्र आणि गदा धारण करणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ७२)
वेधाः स्वाङ्गोऽजितः कृष्णो दृढः संकर्षणोऽच्युतः ।
वरुणो वारुणो वृक्षः पुष्कराक्षो महामनाः ॥७२॥
मराठी भावार्थ:
५४६. वेधाः (सृष्टीचे रचयिता), ५४७. स्वाङ्गः (स्वतःचे साधन स्वतः असणारे), ५४८. अजितः (अजिंक्य), ५४९. कृष्णः (आनंदमूर्ती श्रीकृष्ण), ५५०. दृढः (अचल/अढळ), ५५१. संकर्षणोऽच्युतः (संकर्षण व अच्युत रूप), ५५२. वरुणः (पाण्याचे देव), ५५३. वारुणः (वरुणाचे पुत्र/आश्रय), ५५४. वृक्षः (वृक्षासारखे आश्रयदाते), ५५५. पुष्कराक्षः (कमलनयन), ५५६. महामनाः (उदार मन असणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ७३)
भगवान्‌ भगहानन्दी वनमाली हलायुधः ।
आदित्यो ज्योतिरादित्यः सहिष्णुर्गतिसत्तमः ॥७३॥
मराठी भावार्थ:
५५७. भगवान् (६ ऐश्वर्यांनी युक्त), ५५८. भगहा (प्रलयात ऐश्वर्य संवरणारे), ५५९. आनन्दी (आनंदस्वरूप), ५६०. वनमाली (वैजयंती माळ घालणारे), ५६१. हलायुधः (नांगर हेच शस्त्र असणारे बलराम), ५६२. आदित्यः (वामन रूप), ५६३. ज्योतिरादित्यः (सूर्यामध्ये चमकणारे तेज), ५६४. सहिष्णुः (सहनशील), ५६५. गतिसत्तमः (सज्जनांची सर्वोत्तम गती).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ७४)
सुधन्वा खण्डपरशुर्दारुणो द्रविणप्रदः ।
दिविस्पृक्सर्वदृग्व्यासो वाचस्पतिरयोनिजः ॥७४॥
मराठी भावार्थ:
५६६. सुधन्वा (उत्तम धनुष्य असणारे), ५६७. खण्डपरशुः (परशू धारण करणारे परशुराम), ५६८. दारुणः (दुष्टांसाठी कठोर), ५६९. द्रविणप्रदः (संपत्ती देणारे), ५७०. दिविस्पृक् (आकाशाला स्पर्श करणारे), ५७१. सर्वदृग्व्यासः (सर्वद्रष्टा वेदव्यास रूप), ५७२. वाचस्पतिः (विद्यांचे स्वामी), ५७३. अयोनिजः (मातेच्या गर्भाशिवाय प्रकट होणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ७५)
त्रिसामा सामगः साम निर्वाणं भेषजं भिषक्‌ ।
संन्यासकृच्छमः शान्तो निष्ठा शान्तिः परायणम्‌ ॥७५॥
मराठी भावार्थ:
५७४. त्रिसामा (तीन सामवेदांनी स्तुती केलेले), ५७५. सामगः (सामगान करणारे), ५७६. साम (सामवेद रूप), ५७७. निर्वाणम् (मुक्ती रूप), ५७८. भेषजम् (संसाररोगाचे औषध), ५७९. भिषक् (परम वैद्य), ५८०. संन्यासकृत् (संन्यास आश्रम देणारे), ५८१. शमः (शांतता), ५८२. शान्तः (शांतचित्त), ५८३. निष्ठा (परम आश्रय), ५८४. शान्तिः (शांती रूप), ५८५. परायणम् (उत्तम मार्ग).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ७६)
शुभाङ्गः शान्तिदः स्रष्टा कुमुदः कुवलेशयः ।
गोहितो गोपतिर्गोप्ता वृषभाक्षो वृषप्रियः ॥७६॥
मराठी भावार्थ:
५८६. शुभाङ्गः (सुंदर व शुभ अंग असणारे), ५८७. शान्तिदः (शांती देणारे), ५८८. स्रष्टा (उत्पन्न करणारे), ५८९. कुमुदः (पृथ्वीवर आनंद देणारे), ५९०. कुवलेशयः (जलात शयन करणारे), ५९१. गोहितः (गायींचे कल्याण करणारे), ५९२. गोपतिः (गायी व भूमीचे स्वामी), ५९३. गोप्ता (रक्षणकर्ते), ५९४. वृषभाक्षः (धर्माची नजर असणारे), ५९५. वृषप्रियः (धर्मावर प्रेम करणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ७७)
अनिवर्ती निवृत्तामा संक्षेप्ता क्षेमकृच्छिवः ।
श्रीवत्सवक्षाः श्रीवासः श्रीपतिः श्रीमतां वरः ॥७७॥
मराठी भावार्थ:
५९६. अनिवर्ती (युद्धापासून मागे न फिरणारे), ५९७. निवृत्तात्मा (मायेपासून अलिप्त), ५९८. संक्षेप्ता (सृष्टीला सूक्ष्म करणारे), ५९९. क्षेमकृत् (कल्याण करणारे), ६००. शिवः (अत्यंत पवित्र), ६०१. श्रीवत्सवक्षाः (छातीवर श्रीवत्स चिन्ह असणारे), ६०२. श्रीवासः (लक्ष्मीचे निवासस्थान), ६०३. श्रीपतिः (लक्ष्मीचे पती), ६०४. श्रीमतां वरः (श्रीमंतांमध्ये श्रेष्ठ).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ७८)
श्रीदः श्रीशः श्रीनिवासः श्रीनिधिः श्रीविभावनः ।
श्रीधरः श्रीकरः श्रेयः श्रीमाँल्लोकत्रयाश्रयः ॥७८॥
मराठी भावार्थ:
६०५. श्रीदः (लक्ष्मी/संपत्ती देणारे), ६०६. श्रीशः (लक्ष्मीचे स्वामी), ६०७. श्रीनिवासः (लक्ष्मीचा निवास), ६०८. श्रीनिधिः (ऐश्वर्याचा खजिना), ६०९. श्रीविभावनः (ऐश्वर्य प्रकट करणारे), ६१०. श्रीधरः (लक्ष्मीला धारण करणारे), ६११. श्रीकरः (शुभ व समृद्धी करणारे), ६१२. श्रेयः (कल्याण रूप), ६१३. श्रीमान् (लक्ष्मीने युक्त), ६१४. लोकत्रयाश्रयः (तिन्ही लोकांचा आश्रय).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ७९)
स्वक्षः स्वङ्गः शतानन्दो नन्दिर्ज्योतिर्गणेश्वरः ।
विजितात्मा विधेयात्मा सत्कीर्तिश्छिन्नसंशयः ॥७९॥
मराठी भावार्थ:
६१५. स्वक्षः (सुंदर डोळे असलेले), ६१६. स्वङ्गः (सुंदर अवयव असलेले), ६१७. शतानन्दः (असंख्य आनंद रूप), ६१८. नन्दिः (आनंदस्वरूप), ६१९. ज्योतिर्गणेश्वरः (नक्षत्र-ताऱ्यांचे स्वामी), ६२०. विजितात्मा (मन जिंकलेले), ६२१. विधेयात्मा (भक्तांच्या स्वाधीन असलेले), ६२२. सत्कीर्तिः (सच्ची कीर्ती असणारे), ६२३. छिन्नसंशयः (संशय दूर करणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ८०)
उदीर्णः सर्वतश्चक्षुरनीशः शाश्वतस्थिरः ।
भूशयो भूषणो भूतिर्विशोकः शोकनाशनः ॥८०॥
मराठी भावार्थ:
६२४. उदीर्णः (सर्वोच्च असणारे), ६२५. सर्वतश्चक्षुः (सर्वत्र डोळे असणारे), ६२६. अनीशः (ज्यांचा कोणी स्वामी नाही), ६२७. शाश्वतस्थिरः (कायम अढळ), ६२८. भूशयः (समुद्रकिनाऱ्यावर शयन करणारे/राम), ६२९. भूषणः (जगाचे अलंकार), ६३०. भूतिः (वैभव रूप), ६३१. विशोकः (दुःखरहित), ६३२. शोकनाशनः (शोकाचा नाश करणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ८१)
अर्चिष्मानर्चितः कुम्भो विशुध्दात्मा विशोधनः ।
अनिरुद्धोऽप्रतिरथः प्रद्युम्नोऽमितविक्रमः ॥८१॥
मराठी भावार्थ:
६३३. अर्चिष्मान् (तेजोमय), ६३४. अर्चितः (सर्वांनी पूजलेले), ६३५. कुम्भः (घटासारखे सर्व सामावणारे), ६३६. विशुद्धात्मा (परम शुद्ध आत्मा), ६३७. विशोधनः (पापमुक्त करणारे), ६३८. अनिरुद्धः (अजिंक्य), ६३९. अप्रतिरथः (ज्यांच्या तोडीचा रथी नाही), ६४०. प्रद्युम्नः (अत्यंत धनवान/प्रद्युम्न रूप), ६४१. अमितविक्रमः (असीम पराक्रमी).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ८२)
कालनेमिनिहा वीरः शौरिः शूरजनेश्वरः ।
त्रिलोकात्मा त्रिलोकेशः केशवः केशिहा हरिः ॥८२॥
मराठी भावार्थ:
६४२. कालनेमिनिहा (कालनेमी दैत्याचा वध करणारे), ६४३. वीरः (पराक्रमी), ६४४. शौरिः (शूरकुलात जन्मलेले), ६४५. शूरजनेश्वरः (शूर वीरांचे स्वामी), ६४६. त्रिलोकात्मा (तिन्ही लोकांचा आत्मा), ६४७. त्रिलोकेशः (तिन्ही लोकांचे स्वामी), ६४८. केशवः (केशांचे सौंदर्य असणारे), ६४९. केशिहा (केशी दैत्याला मारणारे), ६५०. हरिः (दुःख हरण करणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ८३)
कामदेवः कामपालः कामी कान्तः कृतागमः ।
अनिर्देश्यवपुर्विष्णुर्वीरोऽनन्तो धनंजयः ॥८३॥
मराठी भावार्थ:
६५१. कामदेवः (कामदेवासारखे मनोहर), ६५२. कामपालः (इच्छांचे रक्षण करणारे), ६५३. कामी (कामनावंत), ६५४. कान्तः (कमनीय/सुंदर), ६५५. कृतागमः (शास्त्रांची रचना करणारे), ६५६. अनिर्देश्यवपुः (अवर्णनीय शरीर असलेले), ६५७. विष्णुः (सर्वव्यापी), ६५८. वीरः (वीर), ६५९. अनन्तः (सीमारहित), ६६०. धनंजयः (अर्जुन रूप/धन जिंकणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ८४)
ब्रह्मण्यो ब्रह्मकृद्‌‍ब्रह्मा ब्रह्म ब्रह्मविवर्धनः ।
ब्रह्मविद्‌ब्राह्मणो ब्रह्मी ब्रह्मज्ञो ब्राह्मणप्रियः ॥८४॥
मराठी भावार्थ:
६६१. ब्रह्मण्यः (तप व ज्ञानाचे पाठीराखे), ६६२. ब्रह्मकृत् (तपस्या वाढवणारे), ६६३. ब्रह्मा (रचयिता ब्रह्मा), ६६४. ब्रह्म (परब्रह्म रूप), ६६५. ब्रह्मविवर्धनः (तप वाढवणारे), ६६६. ब्रह्मवित् (वेदांना जाणणारे), ६६७. ब्राह्मणः (ब्राह्मण रूप), ६६८. ब्रह्मी (ब्रह्मात स्थित), ६६९. ब्रह्मज्ञः (आत्मज्ञानी), ६७०. ब्राह्मणप्रियः (ब्राह्मणांचे प्रिय).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ८५)
महाक्रमो महाकर्मा महातेजा महोरगः ।
महाक्रतुर्महायज्वा महायज्ञो महाहविः ॥८५॥
मराठी भावार्थ:
६७१. महाक्रमः (मोठी पावले टाकणारे), ६७२. महाकर्मा (महान कार्ये करणारे), ६७३. महातेजाः (अथांग तेजस्वी), ६७४. महोरगः (मोठे सर्प/शेषनाग रूप), ६७५. महाक्रतुः (मोठा यज्ञ रूप), ६७६. महायज्वा (महान यजमान), ६७७. महायज्ञः (जप-यज्ञ रूप), ६७८. महाहविः (सर्वश्रेष्ठ आहुती).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ८६)
स्तव्यः स्तवप्रियः स्तोत्रं स्तुतिः स्तोता रणप्रियः ।
पूर्णः पूरयिता पुण्यः पुण्यकीर्तिरनामयः ॥८६॥
मराठी भावार्थ:
६७९. स्तव्यः (स्तुतीस पात्र), ६८०. स्तवप्रियः (स्तुती आवडणारे), ६८१. स्तोत्रम् (स्तोत्र रूप), ६८२. स्तुतिः (स्तुती क्रिया रूप), ६८३. स्तोता (स्तुती करणारे), ६८४. रणप्रियः (धर्मयुद्धाची आवड असणारे), ६८५. पूर्णः (परिपूर्ण), ६८६. पूरयिता (भक्तांची इच्छा पूर्ण करणारे), ६८७. पुण्यः (पावन रूप), ६८८. पुण्यकीर्तिः (पवित्र कीर्ती असणारे), ६८९. अनामयः (रोगरहित/आरोग्यदाते).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ८७)
मनोजवस्तीर्थकरो वसुरेता वसुप्रदः ।
वसुप्रदो वासुदेवो वसुर्वसुमना हविः ॥८७॥
मराठी भावार्थ:
६९०. मनोजवः (मनासारखा वेग असणारे), ६९१. तीर्थकरः (शास्त्रांची रचना करणारे/तीर्थ रूप), ६९२. वसुरेताः (तेजोमय बीज), ६९३. वसुप्रदः (धन देणारे), ६९४. वासुदेवः (वासुदेव/श्रीकृष्ण), ६९५. वसुः (सर्वात राहणारे), ६९६. वसुमनाः (निर्मळ मन असलेले), ६९७. हविः (यज्ञातील आहुती रूप).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ८८)
सद्‌गतिः सत्कृतिः सत्ता सद्भूतिः सत्परायणः ।
शूरसेनो यदुश्रेष्ठः सन्निवासः सुयामुनः ॥८८॥
मराठी भावार्थ:
६९८. सद्गतिः (सज्जनांची परम गती), ६९९. सत्कृतिः (उत्तम कर्मे करणारे), ७००. सत्ता (अस्तित्त्व रूप), ७०१. सद्भूतिः (सत्य वैभव रूप), ७०२. सत्परायणः (सज्जनांचे ध्येय), ७०३. शूरसेनः (शूर सैन्याचे स्वामी), ७०४. यदुश्रेष्ठः (यादवांमध्ये श्रेष्ठ), ७०५. सन्निवासः (सज्जनांचे घर), ७०६. सुयामुनः (यमुनेकाठी विहार करणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ८९)
भूतावासो वासुदेवः सर्वासुनिलयोऽनलः ।
दर्पहा दर्पदो दृप्तो दुर्धरोऽथापराजितः ॥८९॥
मराठी भावार्थ:
७०७. भूतावासः (सर्व भूतांचे निवास स्थान), ७०८. वासुदेवः (मायेने व्यापणारे), ७०९. सर्वासुनिलयः (सर्व प्राणांचे आधार), ७१०. अनलः (अमर्याद ऐश्वर्यवान), ७११. दर्पहा (अहंकार तोडणारे), ७१२. दर्पदः (धर्मी लोकांना स्वाभिमान देणारे), ७१३. दृप्तः (आत्मानंदी), ७१४. दुर्धरः (ध्यानात धरण्यास कठीण), ७१५. अपराजितः (कधीही न हारणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ९०)
विश्वमूर्तिर्महामूर्तिर्दीप्तमूर्तिरमूर्तिमान्‌ ।
अनेकमूर्तिरव्यक्तः शतमूर्तिः शताननः ॥९०॥
मराठी भावार्थ:
७१६. विश्वमूर्तिः (विश्व हेच रूप असणारे), ७१७. महामूर्तिः (विशाल रूप), ७१८. दीप्तमूर्तिः (तेजोमय रूप), ७१९. अमूर्तिमान् (आकार नसलेले), ७२०. अनेकमूर्तिः (अनेक रूपे घेणारे), ७२१. अव्यक्तः (अप्रकट), ७२२. शतमूर्तिः (शंभर/असंख्य रूपे असलेले), ७२३. शताननः (असंख्य मुखे असणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ९१)
एको नैकः सवः कः किं यत्पदमनुत्तमम्‌ ।
लोकबन्धुर्लोकनाथो माधवो भक्तवत्सलः ॥९१॥
मराठी भावार्थ:
७२४. एकः (एकमेव परब्रह्म), ७२५. नैकः (मायेने अनेक रूपे घेणारे), ७२६. सवः (यज्ञ रूप), ७२७. कः (सुखस्वरूप), ७२८. किम् (सर्व प्रश्नांचे उत्तर/ध्येय), ७२९. यत् (स्वतःसिद्ध अस्तित्व), ७३०. तत् (परब्रह्म), ७३१. पदमनुत्तमम् (सर्वश्रेष्ठ स्थान), ७३२. लोकबन्धुः (जगाचे नातेवाईक), ७३३. लोकनाथः (जगाचे स्वामी), ७३४. माधवः (लक्ष्मीचे पती), ७३५. भक्तवत्सलः (भक्तांवर प्रेम करणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ९२)
सुवर्णवर्णो हेमाङ्गो वराङ्गश्चन्दनाङ्गदी ।
वीरहा विषमः शून्यो घृताशीरचलश्चलः ॥९२॥
मराठी भावार्थ:
७३६. सुवर्णवर्णः (सोन्यासारखा पिवळा वर्ण असलेले), ७३७. हेमाङ्गः (सोन्यासारखे कांतिमान अंग असणारे), ७३८. वराङ्गः (सुंदर अवयव असलेले), ७३९. चन्दनाङ्गदी (चंदनाचा लेप व बाजूबंद लावणारे), ७४०. वीरहा (दुष्ट वीरांचा संहारक), ७४१. विषमः (ज्यांच्या तोडीचे कोणी नाही), ७४२. शून्यः (मायेच्या उपाधींपासून शून्य/मुक्त), ७४३. घृताशीः (सर्व इच्छा पूर्ण झालेले), ७४४. अचलः (अढळ), ७४५. चलः (वायू रूपात फिरणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ९३)
अमानी मानदो मान्यो लोकस्वामी त्रिलोकधृक्‌ ।
सुमेधा मेधजो धन्यः सत्यमेधा धराधरः ॥९३॥
मराठी भावार्थ:
७४६. अमानी (अहंकार नसलेले), ७४७. मानदः (दुसऱ्यांना मान देणारे), ७४८. मान्यः (सर्व पूजनीय), ७४९. लोकस्वामी (लोकांचे स्वामी), ७५०. त्रिलोकधृक् (तिन्ही लोकांना धारण करणारे), ७५१. सुमेधाः (उत्तम बुद्धी असलेले), ७५२. मेधजः (यज्ञातून प्रकट होणारे), ७५३. धन्यः (कृतार्थ), ७५४. सत्यमेधाः (सत्य बुद्धी असणारे), ७५५. धराधरः (शेषनाग/वराह रूपात पृथ्वी धारण करणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ९४)
तेजोवृषो द्युतिधरः सर्वशस्त्रभृतां वरः ।
प्रग्रहो निग्रहो व्यग्रो नैकश्रृङ्गो गदाग्रजः ॥९४॥
मराठी भावार्थ:
७५६. तेजोवृषः (तेजाचा वर्षाव करणारे), ७५७. द्युतिधरः (कांती धारण करणारे), ७५८. सर्वशस्त्रभृतां वरः (शस्त्रधाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ), ७५९. प्रग्रहः (भक्तांना स्वीकारणारे), ७६०. निग्रहः (दुष्टांचे दमन करणारे), ७६१. व्यग्रः (भक्तांच्या कामात व्यस्त राहणारे), ७६२. नैकशृङ्गः (अनेक शिंगे असणारे/विशाल रूप), ७६३. गदाग्रजः (गद नावाच्या मंत्राचे मोठे भाऊ).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ९५)
चतुर्मूर्तिश्चतुर्बाहुश्चतुर्व्यूहश्चतुर्गतिः ।
चतुरात्मा चतुर्भावश्चतुर्वेदविदेकपात्‌ ॥९५॥
मराठी भावार्थ:
७६४. चतुर्मूर्तिः (चार मूर्ती असणारे), ७६५. चतुर्बाहुः (चार हात असलेले), ७६६. चतुर्व्यूहः (वासुदेव, संकर्षण, प्रद्युम्न, अनिरुद्ध रूप), ७६७. चतुर्गतिः (चार आश्रम/चार वर्णांची गती), ७६८. चतुरात्मा (मन, बुद्धी, चित्त, अहंकार रूप), ७६९. चतुर्भावः (चार पुरुषार्थांचे दाता), ७७०. चतुर्वेदविद् (चारही वेद जाणणारे), ७७१. एकपात् (एका पावलाने सर्व जग व्यापणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ९६)
समावर्तोऽनिवृत्तात्मा दुर्जयो दुरतिक्रमः ।
दुर्लभो दुर्गमो दुर्गो दुरावासो दुरारिहा ॥९६॥
मराठी भावार्थ:
७७२. समावर्तः (संसारचक्र कुशलतेने फिरवणारे), ७७३. अनिवृत्तात्मा (सर्वत्र व्यापक असणारे), ७७४. दुर्जयः (जिंकण्यास कठीण), ७७५. दुरतिक्रमः (ज्यांच्या आज्ञेचे उल्लंघन होऊ शकत नाही), ७७६. दुर्लभः (भक्तीशिवाय मिळणे कठीण), ७७७. दुर्गमः (सहजासहजी न समजणारे), ७७८. दुर्गः (कठीण प्रसंगात रक्षक), ७७९. दुरावासः (ध्यानाशिवाय हृदयात न वसणारे), ७८०. दुरारिहा (दुष्ट शत्रूंचा नाश करणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ९७)
शुभाङ्गो लोकसारङ्गः सुतन्तुस्तन्तुवर्धनः ।
इन्द्रकर्मा महाकर्मा कृतकर्मा कृतागमः ॥९७॥
मराठी भावार्थ:
७८१. शुभाङ्गः (मंगलमय अवयव असणारे), ७८२. लोकसारङ्गः (जगातील सार ग्रहण करणारे), ७८३. सुतन्तुः (संसार रूपी सुंदर धागा), ७८४. तन्तुवर्धनः (संसाराचा विस्तार करणारे), ७८५. इन्द्रकर्मा (इंद्रासारखी महान कामे करणारे), ७८६. महाकर्मा (मोठी कार्ये करणारे), ७८७. कृतकर्मा (सर्व कर्तव्ये पूर्ण केलेले), ७८८. कृतागमः (वेदांची रचना करणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ९८)
उद्भवः सुन्दरः सुन्दो रत्ननाभः सुलोचनः ।
अर्को वाजसनः श्रृङ्गी जयन्तः सर्वविज्जयी ॥९८॥
मराठी भावार्थ:
७८९. उद्भवः (उत्पत्तीचे स्थान), ७९०. सुन्दरः (अत्यंत मनोहर), ७९१. सुन्दः (अत्यंत दयाळू), ७९२. रत्ननाभः (रत्नासारखी सुंदर नाभी असलेले), ७९३. सुलोचनः (सुंदर डोळे असलेले), ७९४. अर्कः (पूजनीय सूर्य रूप), ७९५. वाजसनः (अन्न देणारे), ७९६. शृङ्गी (शिंग असणारे मत्स्य रूप), ७९७. जयन्तः (शत्रूंवर विजय मिळवणारे), ७९८. सर्वविज्जयी (सर्वज्ञ आणि विजयी).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ९९)
सुवर्णविन्दुरक्षोभ्यः सर्ववागीश्वरेश्वरः ।
महाह्र्दो महागर्तो महाभूतो महानिधिः ॥९९॥
मराठी भावार्थ:
७९९. सुवर्णविन्दुः (सोन्यासारखे बिंदू/अक्षर रूप), ८००. अक्षोभ्यः (कदापि विचलित न होणारे), ८०१. सर्ववागीश्वरेश्वरः (सर्व वाचापतींचे ईश्वर), ८०२. महाह्रदः (आनंदाचे मोठे सरोवर), ८०३. महागर्तः (मोठी दरी/माया रूप), ८०४. महाभूतः (महान अस्तित्व), ८०५. महानिधिः (सर्व वस्तूंचा खजिना).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक १००)
कुमुदः कुन्दरः कुन्दः पर्जन्यः पावनोऽनिलः ।
अमृताशोऽमृतवपुः सर्वज्ञः सर्वतोमुखः ॥१००॥
मराठी भावार्थ:
८०६. कुमुदः (पृथ्वीवर आनंद देणारे), ८०७. कुन्दरः (कुंदाच्या फुलासारखे स्वच्छ), ८०८. कुन्दः (पापे दूर करणारे), ८०९. पर्जन्यः (मेघासारखा आनंदाचा वर्षाव करणारे), ८१०. पावनः (पवित्र करणारे), ८११. अनिलः (वायू रूप), ८१२. अमृताशः (अमृत प्राशन करणारे), ८१३. अमृतवपुः (अमर शरीर असणारे), ८१४. सर्वज्ञः (सर्व काही जाणणारे), ८१५. सर्वतोमुखः (सर्व बाजूने मुख असणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक १०१)
सुलभः सुव्रतः सिध्दः शत्रुजिच्छ्त्रुतापनः ।
न्यग्रोधोदुम्बरोऽश्वत्थश्चाणूरान्ध्रनिषूदनः ॥१०१॥
मराठी भावार्थ:
८१६. सुलभः (भक्तीने सहज मिळणारे), ८१७. सुव्रतः (उत्तम नियम पाळणारे), ८१८. सिद्धः (स्वयं सिद्ध), ८१९. शत्रुजित् (शत्रूंना जिंकणारे), ८२०. शत्रुतापनः (शत्रूंना तापवणारे), ८२१. न्यग्रोधः (वडाचे झाड रूप), ८२२. उदुम्बरः (औदुंबर वृक्ष रूप), ८२३. अश्वत्थः (पिंपळ वृक्ष रूप), ८२४. चाणूरान्ध्रनिषूदनः (चाणूर मल्लाचा वध करणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक १०२)
सहस्त्रार्चिः सप्तजिह्वः सप्तैधाः सप्तवाहनः ।
अमूर्तिरनघोऽचिन्त्यो भयकृद्भयनाशनः ॥१०२॥
मराठी भावार्थ:
८२५. सहस्रार्चिः (हजारो किरणे असणारे सूर्य रूप), ८२६. सप्तजिह्वः (अग्नीच्या सात जिभा रूप), ८२७. सप्तैधाः (सात समिधा रूप), ८२८. सप्तवाहनः (सात घोडे असणारे सूर्य रूप), ८२९. अमूर्तिः (आकार नसलेले), ८३०. अनघः (पापरहित), ८३१. अचिन्त्यः (चिंतनाच्या पलीकडचे), ८३२. भयकृत् (दुष्टांना भय देणारे), ८३३. भयनाशनः (भक्तांचे भय घालवणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक १०३)
अणुर्बृहत्कृशः स्थूलोगुणभृन्निर्गुणो महान्‌ ।
अधृतः स्वधृतः स्वास्यः प्राग्वंशो वंशवर्द्धनः ॥१०३॥
मराठी भावार्थ:
८३४. अणुः (अणूएवढे सूक्ष्म), ८३५. बृहत् (अत्यंत मोठे), ८३६. कृशः (बारीक/सूक्ष्म), ८३७. स्थूलः (विशाल), ८३८. गुणभृत् (गुणांचे पोषण करणारे), ८३९. निर्गुणः (त्रिगुणांच्या पलीकडचे), ८४०. महान् (सर्वश्रेष्ठ), ८४१. अधृतः (ज्यांना कोणी धारण करू शकत नाही), ८४२. स्वधृतः (स्वतःच्या आधारावर असणारे), ८४३. स्वास्यः (सुंदर मुख असलेले), ८४४. प्राग्वंशः (अनादी वंशाचे), ८४५. वंशवर्धनः (वंशाची वाढ करणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक १०४)
भारभृत्कथितो योगी योगीशः सर्वकामदः ।
आश्रमः श्रमणः क्षामः सुपर्णो वायुवाहनः ॥१०४॥
मराठी भावार्थ:
८४६. भारभृत् (पृथ्वीचा भार वाहणारे), ८४७. कथितः (वेदांनी वर्णन केलेले), ८४८. योगी (योगमूर्ती), ८४९. योगीशः (योग्यांचे स्वामी), ८५०. सर्वकामदः (सर्व इच्छा पूर्ण करणारे), ८५१. आश्रमः (विश्रांतीचे स्थान), ८५२. श्रमणः (अज्ञानी लोकांना त्रास देणारे), ८५३. क्षामः (सर्व काही नष्ट करणारे), ८५४. सुपर्णः (सुंदर पत्रे/पंख असलेले), ८५५. वायुवाहनः (वायूचा आधार घेणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक १०५)
धनुर्धरो धनुर्वेदो दण्डो दमयिता दमः ।
अपराजितः सर्वसहो नियन्तानियमोऽयमः ॥१०५॥
मराठी भावार्थ:
८५६. धनुर्धरः (धनुष्य धारण करणारे श्रीराम), ८५७. धनुर्वेदः (धनुर्विद्या रूप), ८५८. दण्डः (शिक्षेचे प्रतीक/दंड), ८५९. दमयिता (दुष्टांना शिक्षा देणारे), ८६०. दमः (दमनाचा प्रभाव), ८६१. अपराजितः (कदापि पराभूत न होणारे), ८६२. सर्वसहः (सर्व काही सहन करणारे), ८६३. नियन्ता (नियंत्रक), ८६४. नियमः (नियम रूप), ८६५. अयंः (मृत्यूचे भय नसणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक १०६)
सत्ववान्सात्विकः सत्यः सत्यधर्मपरायणः ।
अभिप्रायः प्रियार्होऽर्हः प्रियकृत्प्रीतिवर्धनः ॥१०६॥
मराठी भावार्थ:
८६६. सत्त्ववान् (सत्त्वगुणाने परिपूर्ण), ८६७. सात्त्विकः (शुद्ध सात्त्विक), ८६८. सत्यः (सत्यस्वरूप), ८६९. सत्यधर्मपरायणः (सत्य व धर्मात तत्पर), ८७०. अभिप्रायः (सर्व भक्तांचे उद्दिष्ट), ८७१. प्रियार्हः (प्रेमास पात्र), ८७२. अर्हः (पूजेस पात्र), ८७३. प्रियकृत् (भक्तांचे भले करणारे), ८७४. प्रीतिवर्धनः (प्रेम वाढवणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक १०७)
विहायसगतिर्ज्योतिः सुरुचिर्हुतभुग्विभुः ।
रविर्विरोचनः सूर्यः सविता रविलोचनः ॥१०७॥
मराठी भावार्थ:
८७५. विहायसगतिः (आकाशातून प्रवास करणारे), ८७६. ज्योतिः (स्वयंप्रकाशी तेजोमय), ८७७. सुरुचिः (सुंदर इच्छा/कांती असणारे), ८७८. हुतभुक् (यज्ञाची आहुती खाणारे), ८७९. विभुः (सर्वव्यापी), ८८०. रविः (रस शोषून घेणारा सूर्य), ८८१. विरोचनः (विशेष चमकणारे), ८८२. सूर्यः (प्रकाश देणारे), ८८३. सविता (सृष्टीला जन्म देणारे), ८८४. रविलोचनः (सूर्य हेच नेत्र असणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक १०८)
अनन्तो हुतभुग्भोक्ता सुखदो नैकदोऽग्रजः ।
अनिर्विण्णः सदामर्षी लोकाधिष्ठानमद्भुतः ॥१०८॥
मराठी भावार्थ:
८८५. अनन्तः (अंत नसलेले), ८८६. हुतभुक् भोक्ता (यज्ञभोक्ता), ८८७. सुखदः (सुख देणारे), ८८८. नैकदः (अनेक गोष्टी देणारे), ८८९. अग्रजः (प्रथम प्रकट होणारे), ८९०. अनिर्विण्णः (उद्वेगरहित), ८९१. सदामर्षी (भक्तांच्या चुका क्षमा करणारे), ८९२. लोकाधिष्ठानम् (जगाचे स्थान), ८९३. अद्भुतः (आश्चर्यकारक रूप).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक १०९)
सनात्सनातनतमः कपिलः कपिरप्ययः ।
स्वस्तिदः स्वस्तिकृत्स्वस्ति स्वस्तिभुक्स्वस्तिदक्षिणः ॥१०९॥
मराठी भावार्थ:
८९४. सनात् सनातनतमः (अतिप्राचीन/सनातन), ८९५. कपिलः (कपिलमुनी रूप), ८९६. कपिः (सूर्य/वराह रूप), ८९७. अप्ययः (प्रलयात सामावणारे), ८९८. स्वस्तिदः (कल्याण देणारे), ८९९. स्वस्तिकृत् (शुभ करणारे), ९००. स्वस्ति (मंगल रूप), ९०१. स्वस्तिभुक् (कल्याणाचा उपभोग घेणारे), ९०२. स्वस्तिदक्षिणः (कल्याण करण्यात समर्थ).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ११०)
अरौद्रः कुण्डली चक्री विक्रम्यूर्जितशासनः ।
शब्दातिगः शब्दसहः शिशिरः शर्वरीकरः ॥११०॥
मराठी भावार्थ:
९०३. अरौद्रः (शांत रूप), ९०४. कुण्डली (कुंडले धारण करणारे), ९०५. चक्री (सुदर्शनचक्रधारी), ९०६. विक्रमी (पराक्रमी), ९०७. ऊर्जितशासनः (सामर्थ्यशाली आज्ञा असणारे), ९०८. शब्दातिगः (शब्दांच्या पलीकडचे), ९०९. शब्दसहः (वेदांचे शब्द सहन करणारे), ९१०. शिशिरः (शीतल तापाचा नाश करणारे), ९११. शर्वरीकरः (रात्र करणारे/चंद्र रूप).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक १११)
अक्रूरः पेशलो दक्षो दक्षिणः क्षमिणां वरः ।
विद्वत्तमो वीतभयः पुण्यश्रवणकीर्तनः ॥१११॥
मराठी भावार्थ:
९१२. अक्रूरः (क्रूर नसणारे/अत्यंत कोमल), ९१३. पेशलः (सुंदर व कोमल स्वभाव असलेले), ९१४. दक्षः (सर्व कामांत चतुर), ९१५. दक्षिणः (उदार/सरळ), ९१६. क्षमिणां वरः (क्षमाशील लोकांत श्रेष्ठ), ९१७. विद्वत्तमः (सर्वश्रेष्ठ ज्ञानी), ९१८. वीतभयः (भयमुक्त), ९१९. पुण्यश्रवणकीर्तनः (ज्यांचे नाव ऐकणे व कीर्तन करणे पुण्यप्रद आहे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ११२)
उत्तारणो दुष्कृतिहा पुण्यो दु:स्वप्ननाशनः ।
वीरहा रक्षणः सन्तो जीवनः पर्यवस्थितः ॥११२॥
मराठी भावार्थ:
९२०. उत्तारणः (संसारातून तारून नेणारे), ९२१. दुष्कृतिहा (पापी लोकांचा नाश करणारे), ९२२. पुण्यः (पावन रूप), ९२३. दुःस्वप्ननाशनः (वाईट स्वप्नांचा व भीतीचा नाश करणारे), ९२४. वीरहा (दुष्ट वीरांचा संहारक), ९२५. रक्षणः (रक्षण करणारे), ९२६. सन्तः (सज्जन रूप), ९२७. जीवनः (सर्व प्राण्यांचे जीवन), ९२८. पर्यवस्थितः (सर्व जग व्यापून उरणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ११३)
अनन्तरुपोऽनन्तश्रीर्जितमन्युर्भयापहः ।
चतुरस्त्रो गभीरात्मा विदिशो व्यादिशो दिशः ॥११३॥
मराठी भावार्थ:
९२९. अनन्तरूपः (अनंत रूप असणारे), ९३०. अनन्तश्रीः (अथांग ऐश्वर्य असणारे), ९३१. जितमन्युः (रागावर पूर्ण विजय मिळवलेले), ९३२. भयापहः (भक्तांचे भय दूर करणारे), ९३३. चतुरस्त्रः (न्यायप्रिय/समतोलाने चालणारे), ९३४. गभीरात्मा (अगाध विचार असणारे), ९३५. विदिशः (उपदिशा रूप), ९३६. व्यादिशः (मुख्य दिशा रूप), ९३७. दिशः (दिशांचे प्रकाशक).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ११४)
अनादिर्भूर्भुवो लक्ष्मीः सुवीरो रुचिराङ्गदः ।
जननो जनजन्मादिर्भीमो भीमपराक्रमः ॥११४॥
मराठी भावार्थ:
९३८. अनादिः (ज्यांचे मूळ उगमस्थान नाही), ९३९. भूर्भुवः लक्ष्मीः (पृथ्वी व अंतराळाचे ऐश्वर्य), ९४०. सुवीरः (उत्कृष्ट शूरवीर), ९४१. रुचिराङ्गदः (सुंदर बाजूबंद घालणारे), ९४२. जननः (सर्व प्राण्यांना जन्म देणारे), ९४३. जनजन्मादिः (जीवांच्या जन्माचे मूळ कारण), ९४४. भीमः (दुष्टांसाठी भयप्रद), ९४५. भीमपराक्रमः (प्रचंड पराक्रमी).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ११५)
आधारनिलयोऽधाता पुष्पहासः प्रजागरः ।
ऊर्ध्वगः सत्पथाचारः प्राणदः प्रणवः पणः ॥११५॥
मराठी भावार्थ:
९४६. आधारनिलयः (सर्व आधारांचे स्थान), ९४७. अधाता (ज्यांना दुसऱ्या कोणाचा आधार नाही), ९४८. पुष्पहासः (फुलासारखे सुंदर हसणारे), ९४९. प्रजागरः (सदैव जागृत राहणारे), ९५०. ऊर्ध्वगः (सर्वोच्च स्थानी असणारे), ९५१. सत्पथाचारः (सत्य मार्गाने चालणारे), ९५२. प्राणदः (पुन्हा प्राण देणारे), ९५३. प्रणवः (ॐकार रूप), ९५४. पणः (सर्व व्यवहारांचे स्वामी).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ११६)
प्रमाणं प्राणनिलयः प्राणभृत्प्राणजीवनः ।
तत्वं तत्वविदेकात्मा जन्ममृत्युजरातिगः ॥११६॥
मराठी भावार्थ:
९५५. प्रमाणम् (स्वयं सिद्ध सत्य), ९५६. प्राणनिलयः (प्राणांचे विश्रांतीस्थान), ९५७. प्राणभृत् (प्राणांचे पोषण करणारे), ९५८. प्राणजीवनः (प्राण्यांना जगवणारे), ९५९. तत्त्वम् (परम सत्य), ९६०. तत्त्ववित् (सत्य जाणणारे), ९६१. एकात्मा (एकमेव आत्मा), ९६२. जन्ममृत्युजरातिगः (जन्म, मृत्यू व वार्धक्याच्या पलीकडचे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ११७)
भूर्भुवःस्वस्तरुस्तारः सविता प्रपितामहः ।
यज्ञॊ यज्ञोपतिर्यज्वा यज्ञाङ्गो यज्ञवाहनः ॥११७॥
मराठी भावार्थ:
९६३. भूर्भुवःस्वस्तरुः (भूः, भुवः व स्वः तिन्ही लोकांचे कल्पवृक्ष), ९६४. तारः (संसार तारून नेणारे), ९६५. सविता (सर्व जगाचे जनक), ९६६. प्रपितामहः (ब्रह्मदेवाचेही पिता), ९६७. यज्ञः (यज्ञ रूप), ९६८. यज्ञपतिः (यज्ञाचे स्वामी), ९६९. यज्वा (यजमान), ९७०. यज्ञाङ्गः (यज्ञाची सर्व अंगे रूप), ९७१. यज्ञवाहनः (यज्ञाचे फळ वाहणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ११८)
यज्ञभृद्यज्ञकृद्यज्ञी यज्ञभुग्यज्ञसाधनः ।
यज्ञान्तकृद्यज्ञगुह्यमन्नमन्नाद एव च ॥११८॥
मराठी भावार्थ:
९७२. यज्ञभृत् (यज्ञाचा सांभाळ करणारे), ९७३. यज्ञकृत् (यज्ञ घडवणारे), ९७४. यज्ञी (यज्ञाचे स्वामी), ९७५. यज्ञभोक्ता (यज्ञाची आहुती स्वीकारणारे), ९७६. यज्ञसाधनः (यज्ञाची साधने रूप), ९७७. यज्ञान्तकृत् (यज्ञाचे फळ देणारे), ९७८. यज्ञगुह्यम् (ज्ञानयज्ञ रूप), ९७९. अन्नम् (अन्न रूप), ९८०. अन्नादः (अन्न ग्रहण करणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक ११९)
आत्मयोनिः स्वयंजातो वैखानः सामगायनः ।
देवकीनन्दनः स्रष्टा क्षितीशः पापनाशनः ॥११९॥
मराठी भावार्थ:
९८१. आत्मयोनिः (स्वतःच स्वतःचे उगमस्थान), ९८२. स्वयंजातः (स्वतः प्रकट झालेले), ९८३. वैखानः (पृथ्वी खणणारे वराह रूप), ९८४. सामगायनः (सामवेद गाणारे), ९८५. देवकीनन्दनः (माता देवकीचे पुत्र श्रीकृष्ण), ९८६. स्रष्टा (सृष्टी रचयिता), ९८७. क्षितीशः (पृथ्वीचे राजा), ९८८. पापनाशनः (सर्व पापांचा नाश करणारे).
✨ santvani.co.in
🚩 श्रीविष्णुसहस्रनाम (श्लोक १२० व पूर्णता)
शङ्खभृन्नदकी चक्री शार्ङ्ग्धन्वा गदाधरः ।
रथाङ्गपाणिरक्षोभ्यः सर्वप्रहरणायुधः ॥१२०॥

॥ सर्वप्रहरणायुध ॐ नम इति ॥
॥ इति श्रीमहाभारते शतसाहस्र्यां संहितायां वैयासिक्यामानुशासनिके पर्वणि श्रीभीष्मयुधिष्ठिरसंवादे श्रीविष्णुसहस्रनामस्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥
✨ स्तोत्र समाप्ती भावार्थ:
९८९. शङ्खभृत् (पांचजन्य शंख धारण करणारे), ९९०. नन्दकी (नंदक नावाची तलवार घेणारे), ९९१. चक्री (सुदर्शनचक्रधारी), ९९२. शार्ङ्गधन्वा (शार्ङ्ग धनुष्य धारण करणारे), ९९३. गदाधरः (कौमोदकी गदा धारण करणारे), ९९४. रथाङ्गपाणिः (हातात रथाचे चाक/चक्र घेणारे), ९९५. अक्षोभ्यः (अविचलित), ९९६-१०००. सर्वप्रहरणायुधः (सर्व प्रकारची शस्त्रे व अस्त्रे धारण करून भक्तांचे रक्षण करणारे).

अशा सर्वशस्त्रधारी भगवान श्रीविष्णूंना माझे कोटी कोटी प्रणाम!
✨ santvani.co.in
❮ सर्व नित्य पठण स्तोत्रे वर जा ⬆

🚩 ॐ नमो भगवते वासुदेवाय!

हे पावन सार्थ श्री विष्णु सहस्रनाम स्तोत्र इतर भक्तांसोबत नक्की शेअर करा.

॥ श्री कृष्णार्पणमस्तु ॥