॥ श्री शिव तांडव स्तोत्र माहात्म्य ॥
शिव तांडव स्तोत्र हे परम शिवभक्त लंकापती रावणाने रचलेले अत्यंत प्रभावी आणि अलौकिक स्तोत्र आहे. जेव्हा रावणाने कैलास पर्वत उचलण्याचा प्रयत्न केला, तेव्हा शंकराने आपल्या पायाच्या अंगठ्याने पर्वत दाबला. पश्चात्तापाने दग्ध होऊन रावणाने शंकराची क्षमा मागण्यासाठी आणि स्तुती करण्यासाठी या ओजस्वी स्तोत्राची रचना केली. याच्या नित्य पठणाने पौरुषत्व, समृद्धी, शक्ती आणि शिवकृपा लाभते.
🔱 शिवतांडवस्तोत्रम् (श्लोक १)
जटाटवीगलज्जलप्रवाहपावितस्थले
गलेऽवलम्ब्य लम्बितां भुजङ्गतुङ्गमालिकाम् ।
डमड्डमड्डमड्डमन्निनादवड्डमर्वयं
चकार चण्डताण्डवं तनोतु नः शिवः शिवम् ॥ १ ॥
गलेऽवलम्ब्य लम्बितां भुजङ्गतुङ्गमालिकाम् ।
डमड्डमड्डमड्डमन्निनादवड्डमर्वयं
चकार चण्डताण्डवं तनोतु नः शिवः शिवम् ॥ १ ॥
मराठी भावार्थ:
ज्यांच्या सघन जटारूपी अरण्यातून वाहणाऱ्या गंगेच्या प्रवाहाने ज्यांचे मस्तक पावन झाले आहे, ज्यांच्या गळ्यात महासर्पांची लांब माळ शोभत आहे आणि जे डमरूच्या 'डमड्डमड्' अशा भयंकर ध्वनीवर प्रचंड तांडव नृत्य करत आहेत, ते भगवान शिव आमचे कल्याण करोत.
✨ santvani.co.in
🔱 शिवतांडवस्तोत्रम् (श्लोक २)
जटाकटाहसम्भ्रमभ्रमन्निलिम्पनिर्झरी-
-विलोलवीचिवल्लरीविराजमानमूर्धनि ।
धगद्धगद्धगज्ज्वलल्ललाटपट्टपावके
किशोरचन्द्रशेखरे रतिः प्रतिक्षणं मम ॥ २ ॥
-विलोलवीचिवल्लरीविराजमानमूर्धनि ।
धगद्धगद्धगज्ज्वलल्ललाटपट्टपावके
किशोरचन्द्रशेखरे रतिः प्रतिक्षणं मम ॥ २ ॥
मराठी भावार्थ:
ज्यांच्या जटारूपी कटाहात वेगाने फिरणाऱ्या गंगा नदीच्या चंचल लाटांनी ज्यांचे मस्तक सुशोभित आहे, ज्यांच्या ललाटावर (कपाळावर) 'धगद्धग' असा प्रज्वलित अग्नी आहे आणि ज्यांच्या मस्तकावर बालचंद्र शोभतो, अशा भगवान महादेवाच्या ठायी माझी अखंड प्रीती राहो.
✨ santvani.co.in
🔱 शिवतांडवस्तोत्रम् (श्लोक ३)
धराधरेन्द्रनन्दिनीविलासबन्धुबन्धुर-
-स्फुरद्दिगन्तसन्ततिप्रमोदमानमानसे ।
कृपाकटाक्षधोरणीनिरुद्धदुर्धरापदि
क्वचिद्दिगम्बरे मनो विनोदमेतु वस्तुनि ॥ ३ ॥
-स्फुरद्दिगन्तसन्ततिप्रमोदमानमानसे ।
कृपाकटाक्षधोरणीनिरुद्धदुर्धरापदि
क्वचिद्दिगम्बरे मनो विनोदमेतु वस्तुनि ॥ ३ ॥
मराठी भावार्थ:
पर्वतराज कन्या पार्वती देवीच्या सहवासाने ज्यांचे मन सदैव आनंदी राहते, ज्यांच्या कृपाकटाक्षाने भक्तांवरील भीषण संकटे दूर होतात; अशा दिगंबर (शिव) स्वरूपाच्या ठायी माझे मन सदैव आनंदाने रममाण राहो.
✨ santvani.co.in
🔱 शिवतांडवस्तोत्रम् (श्लोक ४)
जटाभुजङ्गपिङ्गलस्फुरत्फणामणिप्रभा-
-कदम्बकुङ्कुमद्रवप्रलिप्तदिग्वधूमुखे ।
मदान्धसिन्धुरस्फुरत्त्वगुत्तरीयमेदुरे
मनो विनोदमद्भुतं बिभर्तु भूतभर्तरि ॥ ४ ॥
-कदम्बकुङ्कुमद्रवप्रलिप्तदिग्वधूमुखे ।
मदान्धसिन्धुरस्फुरत्त्वगुत्तरीयमेदुरे
मनो विनोदमद्भुतं बिभर्तु भूतभर्तरि ॥ ४ ॥
मराठी भावार्थ:
ज्यांच्या जटेतील भुजंगांच्या मण्यांचा लाल-पिवळा प्रकाश दिशांना कुंकवाप्रमाणे उजळवतो आणि ज्यांनी मदमस्त हत्तीच्या कातड्याचे वस्त्र परिधान केले आहे, अशा सर्व प्राण्यांचे पालनकर्ते भगवान शंकरांच्या ठायी माझे मन अद्भुत आनंद प्राप्त करो.
✨ santvani.co.in
🔱 शिवतांडवस्तोत्रम् (श्लोक ५)
सहस्रलोचनप्रभृत्यशेषलेखशेखर-
-प्रसूनधूलिधोरणीविधूसराङ्घ्रिपीठभूः ।
भुजङ्गराजमालया निबद्धजाटजूटकः
श्रियै चिराय जायतां चकोरबन्धुशेखरः ॥ ५ ॥
-प्रसूनधूलिधोरणीविधूसराङ्घ्रिपीठभूः ।
भुजङ्गराजमालया निबद्धजाटजूटकः
श्रियै चिराय जायतां चकोरबन्धुशेखरः ॥ ५ ॥
मराठी भावार्थ:
इंद Node आदी सर्व देवांच्या मुकुटांतील फुलांच्या परागाने ज्यांचे चरणकमळ धुळीने माखले आहे, ज्यांच्या जटा नागराजाच्या साखळीने बांधल्या आहेत आणि ज्यांच्या मस्तकावर चंद्र शोभतो, ते भगवान शिव आम्हाला चिरंतन संपत्ती आणि सिद्धी प्रदान करोत.
✨ santvani.co.in
🔱 शिवतांडवस्तोत्रम् (श्लोक ६)
ललाटचत्वरज्वलद्धनञ्जयस्फुलिङ्गभा-
-निपीतपञ्चसायकं नमन्निलिम्पनायकम् ।
सुधामयूखलेखया विराजमानशेखरं
महाकपालिसम्पदे शिरोजटालमस्तु नः ॥ ६ ॥
-निपीतपञ्चसायकं नमन्निलिम्पनायकम् ।
सुधामयूखलेखया विराजमानशेखरं
महाकपालिसम्पदे शिरोजटालमस्तु नः ॥ ६ ॥
मराठी भावार्थ:
ज्यांनी आपल्या ललाटातील अग्नीच्या ठिणग्यांनी कामदेवाला भस्मसात केले, ज्यांना सर्व देव नमन करतात आणि ज्यांच्या जटेवर अमृतासारखा चंद्र शोभतो, ते जटाधारी महाकपाली शिव आम्हाला परम ऐश्वर्य देवोत.
✨ santvani.co.in
🔱 शिवतांडवस्तोत्रम् (श्लोक ७)
करालभालपट्टिकाधगद्धगद्धगज्ज्वल-
-द्धनञ्जयाहुतीकृतप्रचण्डपञ्चसायके ।
धराधरेन्द्रनन्दिनीकुचाग्रचित्रपत्रक-
-प्रकल्पनैकशिल्पिनि त्रिलोचने रतिर्मम ॥ ७ ॥
-द्धनञ्जयाहुतीकृतप्रचण्डपञ्चसायके ।
धराधरेन्द्रनन्दिनीकुचाग्रचित्रपत्रक-
-प्रकल्पनैकशिल्पिनि त्रिलोचने रतिर्मम ॥ ७ ॥
मराठी भावार्थ:
ज्यांच्या कपाळावर 'धगद्धग' जळणाऱ्या अग्नीत कामदेव भस्म झाला आणि जे पार्वती देवीच्या नक्षीकामाचे (श्रृंगाराचे) एकमेव शिल्पकार आहेत, अशा त्रिनेत्र शंकराच्या ठायी माझी भक्ती दृढ राहो.
✨ santvani.co.in
🔱 शिवतांडवस्तोत्रम् (श्लोक ८)
नवीनमेघमण्डलीनिरुद्धदुर्धरस्फुरत्-
-कुहूर्निशीथिनीतमःप्रबन्धबद्धकन्धरः ।
निलिम्पनिर्झरीधरस्तनोतु कृत्तिसिन्धुरः
कलानिधानबन्धुरः श्रियं जगद्धुरंधरः ॥ ८ ॥
-कुहूर्निशीथिनीतमःप्रबन्धबद्धकन्धरः ।
निलिम्पनिर्झरीधरस्तनोतु कृत्तिसिन्धुरः
कलानिधानबन्धुरः श्रियं जगद्धुरंधरः ॥ ८ ॥
मराठी भावार्थ:
नवीन ढगांनी व्यापलेल्या उकाड्याच्या (अमावास्येच्या) अंधारासारखा ज्यांचा निळा गळा शोभतो, ज्यांनी गंगेला धारण केले आहे, जे हत्तीचे चर्म परिधान करतात आणि जगताचा भार वाहतात, ते शिव आम्हास कल्याण देवोत.
✨ santvani.co.in
🔱 शिवतांडवस्तोत्रम् (श्लोक ९)
प्रफुल्लनीलपङ्कजप्रपञ्चकालिमप्रभा-
-वलम्बिकण्ठकन्दलीरुचिप्रबद्धकन्धरम् ।
स्मरच्छिदं पुरच्छिदं भवच्छिदं मखच्छिदं
गजच्छिदान्धकच्छिदं तमन्तकच्छिदं भजे ॥ ९ ॥
-वलम्बिकण्ठकन्दलीरुचिप्रबद्धकन्धरम् ।
स्मरच्छिदं पुरच्छिदं भवच्छिदं मखच्छिदं
गजच्छिदान्धकच्छिदं तमन्तकच्छिदं भजे ॥ ९ ॥
मराठी भावार्थ:
फुललेल्या निळ्या कमळासारखा ज्यांचा कंठ श्यामवर्ण आहे, जे कामदेव, त्रिपुरातूर, भवबंधन, दक्षयज्ञ, गजासुर, अंधकासुर आणि खुद्द काळाचा (यमाचा) नाश करणारे आहेत, त्या महादेवाला मी भजतो.
✨ santvani.co.in
🔱 शिवतांडवस्तोत्रम् (श्लोक १०)
अखर्वसर्वमङ्गलाकलाकदम्बमञ्जरी-
-रसप्रवाहमाधुरीविजृम्भणामधुव्रतम् ।
स्मरान्तकं पुरान्तकं भवान्तकं मखान्तकं
गजान्तकान्धकान्तकं तमन्तकान्तकं भजे ॥ १० ॥
-रसप्रवाहमाधुरीविजृम्भणामधुव्रतम् ।
स्मरान्तकं पुरान्तकं भवान्तकं मखान्तकं
गजान्तकान्धकान्तकं तमन्तकान्तकं भजे ॥ १० ॥
मराठी भावार्थ:
पार्वती देवीच्या कलाकुसरीच्या गोडव्याचा आनंद घेणाऱ्या भुंग्याप्रमाणे असणाऱ्या आणि सर्व संकटे नष्ट करून मृत्यूलाही जिंकणाऱ्या त्या अंतकांतक (शिवाला) मी शरण जातो.
✨ santvani.co.in
🔱 शिवतांडवस्तोत्रम् (श्लोक ११)
जयत्वदभ्रविभ्रमभ्रमद्भुजङ्गमश्वस-
-द्विनिर्गमत्क्रमस्फुरत्करालभालहव्यवाट् ।
धिमिद्धिमिद्धिमिध्वनन्मृदङ्गतुङ्गमङ्गल-
-ध्वनिक्रमप्रवर्तितप्रचण्डताण्डवः शिवः ॥ ११ ॥
-द्विनिर्गमत्क्रमस्फुरत्करालभालहव्यवाट् ।
धिमिद्धिमिद्धिमिध्वनन्मृदङ्गतुङ्गमङ्गल-
-ध्वनिक्रमप्रवर्तितप्रचण्डताण्डवः शिवः ॥ ११ ॥
मराठी भावार्थ:
ज्यांच्या अंगावरील फुत्कारणाऱ्या सर्पांमुळे ललाटातील अग्नी अधिक धगधगतो आणि मृदंगाच्या 'धिमिद् धिमिद्' अशा गूंजणाऱ्या मंगल तालावर जे भीषण तांडव नृत्य करतात, त्या शिवाचा विजय असो!
✨ santvani.co.in
🔱 शिवतांडवस्तोत्रम् (श्लोक १२)
दृषद्विचित्रतल्पयोर्भुजङ्गमौक्तिकस्रजोर-
-गरिष्ठरत्नलोष्ठयोः सुहृद्विपक्षपक्षयोः ।
तृणारविन्दचक्षुषोः प्रजामहीमहेंद्रयोः
समप्रवृत्तिकः कदा सदाशिवं भजे ॥ १२ ॥
-गरिष्ठरत्नलोष्ठयोः सुहृद्विपक्षपक्षयोः ।
तृणारविन्दचक्षुषोः प्रजामहीमहेंद्रयोः
समप्रवृत्तिकः कदा सदाशिवं भजे ॥ १२ ॥
मराठी भावार्थ:
दगड व मऊ शय्या, सर्प व मोत्यांची माळ, मौल्यवान रत्न व मातीचा खडा, मित्र व शत्रू, गवत व सुंदर डोळे, सामान्य प्रजा व राजा—या सर्वांना समान दृष्टीने पाहणारा होऊन मी कधी सदाशिवाची उपासना करीन?
✨ santvani.co.in
🔱 शिवतांडवस्तोत्रम् (श्लोक १३)
कदा निलिम्पनिर्झरीनिकुञ्जकोटरे वसन्
विमुक्तदुर्मतिः सदा शिरःस्थमञ्जलिं वहन् ।
विमुक्तलोललोचनो ललामभाललग्नकः
शिवेति मन्त्रमुच्चरन् कदा सुखी भवाम्यहम् ॥ १३ ॥
विमुक्तदुर्मतिः सदा शिरःस्थमञ्जलिं वहन् ।
विमुक्तलोललोचनो ललामभाललग्नकः
शिवेति मन्त्रमुच्चरन् कदा सुखी भवाम्यहम् ॥ १३ ॥
मराठी भावार्थ:
गंगेच्या तीरावरील गुहेत राहून, वाईट विचार त्यागून, मस्तकावर हात जोडून, कपाळावर भस्म लावून 'शिव' मंत्राचा जप करत मी कधी परम सुखी होईन?
✨ santvani.co.in
🔱 शिवतांडवस्तोत्रम् (श्लोक १४)
इदम हि नित्यमेवमुक्तमुत्तमोत्तमं स्तवं
पठन्स्मरन्ब्रुवन्नरो विशुद्धिमेति संततम् ।
हरे गुरौ सुभक्तिमाशु याति नान्यथा गतिं
विमोहनं हि देहिनां सुशङ्करस्य चिन्तनम् ॥ १४ ॥
पठन्स्मरन्ब्रुवन्नरो विशुद्धिमेति संततम् ।
हरे गुरौ सुभक्तिमाशु याति नान्यथा गतिं
विमोहनं हि देहिनां सुशङ्करस्य चिन्तनम् ॥ १४ ॥
मराठी भावार्थ:
या अतिशय उत्तम स्तोत्राचा जो नित्य पाठ करतो किंवा स्मरण करतो, तो पवित्र होतो आणि भगवान शंकराच्या चरणी त्याची अढळ भक्ती निर्माण होते.
✨ santvani.co.in
🔱 शिवतांडवस्तोत्रम् (फलश्रुती)
पूजावसानसमये दशवक्त्रगीतं
यः शंभुपूजनपरं पठति प्रदोषे ।
तस्य स्थिरां रथगजेन्द्रतुरङ्गयुक्तां
लक्ष्मीं सदैव सुमुखिं प्रददाति शंभुः ॥ १५ ॥
॥ इति श्रीरावणकृतं शिवताण्डवस्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥
यः शंभुपूजनपरं पठति प्रदोषे ।
तस्य स्थिरां रथगजेन्द्रतुरङ्गयुक्तां
लक्ष्मीं सदैव सुमुखिं प्रददाति शंभुः ॥ १५ ॥
॥ इति श्रीरावणकृतं शिवताण्डवस्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥
✨ स्तोत्र पठण फलश्रुती:
शिवपूजेच्या शेवटी किंवा प्रदोष काळात दशमुख रावणाने गायलेल्या या स्तोत्राचा जो पाठ करतो, त्याला भगवान शंकर रथ, हत्ती, घोडे यांनी समृद्ध अशी स्थिर लक्ष्मी (संपत्ती) सदैव प्रदान करतात.
✨ santvani.co.in
🔱 हर हर महादेव!
हे पावन सार्थ श्री शिव तांडव स्तोत्र इतर शिवभक्तांसोबत नक्की शेअर करा.
॥ ॐ नमः शिवाय ॥