॥ शिव महिम्न स्तोत्र माहात्म्य ॥
श्रावण महिना आणि सोमवारी भगवान महादेवांच्या या स्तोत्राचे नित्य पठण केल्याने मानसिक शांती, आरोग्य व निर्भयता लाभते. गंधर्वराज पुष्पदंतांनी रचलेले हे अलौकिक स्तोत्र अत्यंत फलदायी मानले जाते.
🚩 सार्थ श्री शिव महिम्न स्तोत्रम्
📖 शिव महिम्न स्तोत्राची पौराणिक दंतकथा
चित्ररथ नावाचा एक शिवभक्त राजा होता. उसने शंकराच्या पूजेसाठी एक अत्यंत सुंदर फुलांची बाग तयार केली होती. गंधर्वराज पुष्पदंत हे अदृश्य होण्याच्या शक्तीच्या बळावर दररोज राजाच्या बागेतील फुले चोरून शिवाला अर्पण करत असत.
एका दिवशी बागेत पसरलेली निर्माल्य बेलपत्रे अजाणतेपणे पुष्पदंतांच्या पायाखाली तुडवली गेली, ज्यामुळे त्यांची अदृश्य होण्याची शक्ती नष्ट झाली. राजाने त्यांना बंदी बनवले. पश्चात्तापाने दग्ध झालेल्या पुष्पदंतांनी कैदेत असताना भगवान महादेवाची क्षमा मागण्यासाठी आणि स्तुती करण्यासाठी या अद्भूत 'शिव महिम्न स्तोत्राची' रचना केली. या भक्तीने प्रसन्न होऊन शंकराने त्यांना क्षमा केले व त्यांची शक्ती परत दिली.
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक १)
महिम्नः पारं ते परमविदुषो यद्यसदृशी ।
स्तुतिर्ब्रह्मादीनामपि तदवसन्नास्त्वयि गिरः ॥
अथाऽवाच्यः सर्वः स्वमतिपरिणामावधि गृणन् ।
ममाप्येष स्तोत्रे हर निरपवादः परिकरः ॥ १ ॥
स्तुतिर्ब्रह्मादीनामपि तदवसन्नास्त्वयि गिरः ॥
अथाऽवाच्यः सर्वः स्वमतिपरिणामावधि गृणन् ।
ममाप्येष स्तोत्रे हर निरपवादः परिकरः ॥ १ ॥
मराठी भावार्थ:
हे हर! तुमच्या अगाध महिमेचा पार ब्रह्मादिकांनाही गाठता आला नाही. जर संपूर्ण ज्ञानाशिवाय केलेली स्तुती अयोग्य असेल, तर ब्रह्मादिकांची वाणीही अपूर्ण ठरते. प्रत्येक मनुष्य आपल्या बुद्धीनुसार तुमची स्तुती करतो, म्हणूनच माझी ही स्तुती करण्याचा प्रयत्नही निर्दोष मानला जावा.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक २)
अतीतः पंथानं तव च महिमा वांमनसयोः ।
अतद्व्यावृत्त्या यं चकितमभिधत्ते श्रुतिरपि ॥
स कस्य स्तोतव्यः कतिविधगुणः कस्य विषयः ।
पदे त्वर्वाचीने पतति न मनः कस्य न वचः ॥ २ ॥
अतद्व्यावृत्त्या यं चकितमभिधत्ते श्रुतिरपि ॥
स कस्य स्तोतव्यः कतिविधगुणः कस्य विषयः ।
पदे त्वर्वाचीने पतति न मनः कस्य न वचः ॥ २ ॥
मराठी भावार्थ:
तुमचा महिमा मन आणि वाणीच्या पलीकडचा आहे. वेदही थक्क होऊन तुमचे वर्णन करतात. अशा अनंत गुणांच्या ईश्वराची स्तुती कोण आणि कशी करू शकेल? परंतु तुमचे सगुण रूप पाहून कोणाचे मन व वाणी तुमच्या चरणी लीन होणार नाही?
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक ३)
मधुस्फीता वाचः परमममृतं निर्मितवतः ।
तव ब्रह्मन् किं वागपि सुरगुरोर्विस्मयपदम् ॥
मम त्वेतां वाणीं गुणकथनपुण्येन भवतः ।
पुनामीत्यर्थेऽस्मिन् पुरमथन बुद्धिर्व्यवसिता ॥ ३ ॥
तव ब्रह्मन् किं वागपि सुरगुरोर्विस्मयपदम् ॥
मम त्वेतां वाणीं गुणकथनपुण्येन भवतः ।
पुनामीत्यर्थेऽस्मिन् पुरमथन बुद्धिर्व्यवसिता ॥ ३ ॥
मराठी भावार्थ:
हे ब्रह्मस्वरूप महादेव! मधुर आणि अमृतासमान वाणी निर्माण करणाऱ्या तुमच्यासाठी देवगुरू बृहस्पतींची वाणीही आश्चर्यकारक ठरणार नाही. तुमच्या गुणांचे वर्णन करण्याच्या पुण्याने माझी वाणी पवित्र व्हावी, या उद्देशाने मी तुमची स्तुती करण्याचा निश्चय केला आहे.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक ४)
तवैश्वर्यं यत्तज्जगदुदयरक्षाप्रलयकृत् ।
त्रयीवस्तु व्यस्तं तिस्रुषु गुणभिन्नासु तनुषु ॥
अभव्यानामस्मिन् वरद रमणीयामरमणीं ।
विहन्तुं व्याक्रोशीं विदधत इहैके जडधियः ॥ ४ ॥
त्रयीवस्तु व्यस्तं तिस्रुषु गुणभिन्नासु तनुषु ॥
अभव्यानामस्मिन् वरद रमणीयामरमणीं ।
विहन्तुं व्याक्रोशीं विदधत इहैके जडधियः ॥ ४ ॥
मराठी भावार्थ:
हे वरदायक शिव! सृष्टीची उत्पत्ती, पालन आणि संहार करणारे तुमचे ऐश्वर्य ब्रह्मा, विष्णू आणि महेश या तीन रूपांत प्रकट होते. अज्ञानी लोक या रमणीय आणि मंगल स्वरूपाबद्दल व्यर्थ वाद निर्माण करतात.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक ५)
किमीहः किंकायः स खलु किमुपायस्त्रिभुवनं ।
किमाधारो धाता सृजति किमुपादान इति च ॥
अतर्क्यैश्वर्ये त्वय्यनवसर दुःस्थो हतधियः ।
कुतर्कोऽयं कांश्चित् मुखरयति मोहाय जगतः ॥ ५ ॥
किमाधारो धाता सृजति किमुपादान इति च ॥
अतर्क्यैश्वर्ये त्वय्यनवसर दुःस्थो हतधियः ।
कुतर्कोऽयं कांश्चित् मुखरयति मोहाय जगतः ॥ ५ ॥
मराठी भावार्थ:
हे शिव! या जगाची निर्मिती कशी झाली, त्याचा आधार कोणता, निर्माण करणारा कोण आणि त्यासाठी कोणते साधन वापरले गेले, असे प्रश्न तुमच्या अतर्क्य ऐश्वर्याबद्दल अज्ञानी लोक उपस्थित करतात. असे कुतर्क केवळ जगाला भ्रमित करणारे आहेत.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक ६)
अजन्मानो लोकाः किमवयववन्तोऽपि जगतां ।
अधिष्ठातारं किं भवविधिरनादृत्य भवति ॥
अनीशो वा कुर्याद् भुवनजनने कः परिकरो ।
यतो मन्दास्त्वां प्रत्यमरवर संशेरत इमे ॥ ६ ॥
अधिष्ठातारं किं भवविधिरनादृत्य भवति ॥
अनीशो वा कुर्याद् भुवनजनने कः परिकरो ।
यतो मन्दास्त्वां प्रत्यमरवर संशेरत इमे ॥ ६ ॥
मराठी भावार्थ:
हे देवश्रेष्ठ! जगातील प्राणी अजन्मे आहेत का? त्यांना अवयव आहेत का? या सृष्टीचा अधिष्ठाता कोण आहे? तुमच्याकडे दुर्लक्ष करून सृष्टीची निर्मिती कशी होऊ शकते? अशा प्रश्नांमुळे अज्ञानी लोक तुमच्या अस्तित्वाबद्दल संशय घेतात.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक ७)
त्रयी सांख्यं योगः पशुपतिमतं वैष्णवमिति ।
प्रभिन्ने प्रस्थाने परमिदमदः पथ्यमिति च ॥
रुचीनां वैचित्र्यादृजुकुटिल नानापथजुषां ।
नृणामेको गम्यस्त्वमसि पयसामर्णव इव ॥ ७ ॥
प्रभिन्ने प्रस्थाने परमिदमदः पथ्यमिति च ॥
रुचीनां वैचित्र्यादृजुकुटिल नानापथजुषां ।
नृणामेको गम्यस्त्वमसि पयसामर्णव इव ॥ ७ ॥
मराठी भावार्थ:
वेद, सांख्य, योग, पाशुपत आणि वैष्णव अशा वेगवेगळ्या मार्गांनी चालणारे लोक आपापल्या रुचीनुसार मार्ग निवडतात; परंतु जसे सर्व नद्या शेवटी समुद्रालाच जाऊन मिळतात, तसेच हे सर्व मार्ग शेवटी तुम्हालाच येऊन मिळतात.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक ८)
महोक्षः खट्वांगं परशुरजिनं भस्म फणिनः ।
कपालं चेतीयत्तव वरद तन्त्रोपकरणम् ॥
सुरास्तां तामृद्धिं दधति तु भवद्भूप्रणिहितां ।
न हि स्वात्मारामं विष यमृगतृष्णा भ्रमयति ॥ ८ ॥
कपालं चेतीयत्तव वरद तन्त्रोपकरणम् ॥
सुरास्तां तामृद्धिं दधति तु भवद्भूप्रणिहितां ।
न हि स्वात्मारामं विष यमृगतृष्णा भ्रमयति ॥ ८ ॥
मराठी भावार्थ:
हे वरदायक शिव! बैल, खट्वांग, परशू, मृगचर्म, भस्म, सर्प आणि कपाल ही तुमची साधी साधने आहेत. तुमच्या चरणी अर्पण केलेली संपत्ती देवताही स्वीकारतात; परंतु स्वतःच्या आत्मस्वरूपात रमणाऱ्या तुम्हाला मृगजळाप्रमाणे भौतिक संपत्ती भ्रमित करू शकत नाही.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक ९)
ध्रुवं कश्चित् सर्वं सकलमपरस्त्वध्रुवमिदं ।
परो ध्रौव्याऽध्रौव्ये जगति गदति व्यस्तविषये ॥
समस्तेऽप्येतस्मिन् पुरमथन तैर्विस्मित इव ।
स्तुवन् जिह्रेमि त्वां न खलु ननु धृष्टा मुखरता ॥ ९ ॥
परो ध्रौव्याऽध्रौव्ये जगति गदति व्यस्तविषये ॥
समस्तेऽप्येतस्मिन् पुरमथन तैर्विस्मित इव ।
स्तुवन् जिह्रेमि त्वां न खलु ननु धृष्टा मुखरता ॥ ९ ॥
मराठी भावार्थ:
काही जण जगातील सर्व वस्तू नित्य आहेत असे म्हणतात, तर काही जण सर्व काही अनित्य आहे असे मानतात. अशा परस्परविरोधी मतांमध्येही तुमचे सत्यस्वरूप निश्चित आहे. म्हणून तुमची स्तुती करताना माझी वाणी धाडसी वाटली तरी मी संकोच करत नाही.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक १०)
तवैश्वर्यं यत्नाद् यदुपरि विरिंचिर्हरिरधः ।
परिच्छेतुं यातावनिलमनलस्कन्धवपुषः ॥
ततो भक्तिश्रद्धा-भरगुरु-गृणद्भ्यां गिरिश यत् ।
स्वयं तस्थे ताभ्यां तव किमनुवृत्तिर्न फलति ॥ १० ॥
परिच्छेतुं यातावनिलमनलस्कन्धवपुषः ॥
ततो भक्तिश्रद्धा-भरगुरु-गृणद्भ्यां गिरिश यत् ।
स्वयं तस्थे ताभ्यां तव किमनुवृत्तिर्न फलति ॥ १० ॥
मराठी भावार्थ:
ब्रह्मदेवाने वरून आणि विष्णूंनी खाली जाऊन तुमच्या अनंत स्वरूपाचा अंत शोधण्याचा प्रयत्न केला, पण त्यांना तो सापडला नाही. अशा अनंत शिवाचे भक्ती आणि श्रद्धेने केलेले स्मरण निश्चितच फलदायी ठरते.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक ११)
अयत्नादापाद्य त्रिभुवनमवैरव्यतिकरं ।
दशास्यो यद्बाहूनभृत-रणकण्डू-परवशान् ॥
शिरःपद्मश्रेणी-रचितचरणाम्भोरुह-बलेः ।
स्थिरायास्त्वद्भक्तेस्त्रिपुरहर विस्फूर्जितमिदम् ॥ ११ ॥
दशास्यो यद्बाहूनभृत-रणकण्डू-परवशान् ॥
शिरःपद्मश्रेणी-रचितचरणाम्भोरुह-बलेः ।
स्थिरायास्त्वद्भक्तेस्त्रिपुरहर विस्फूर्जितमिदम् ॥ ११ ॥
मराठी भावार्थ:
रावणाने आपल्या सामर्थ्याने तीनही लोक जिंकले आणि युद्धाच्या इच्छेने कैलास पर्वत उचलण्याचा प्रयत्न केला. परंतु तुमच्या चरणांवर मस्तके अर्पण करून केलेल्या भक्तीमुळेच त्याला अद्भुत सामर्थ्य प्राप्त झाले होते. हे त्रिपुरहंता, ही तुमच्या भक्तीचीच शक्ती आहे.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक १२)
अमुष्य त्वत्सेवा-समधिगतसारं भुजवनं ।
बलात् कैलासेऽपि त्वदधिवसतौ विक्रमयतः ॥
अलभ्यापातालेऽप्यलसचलितांगुष्ठशिरसि ।
प्रतिष्ठा त्वय्यासीद् ध्रुवमुपचितो मुह्यति खलः ॥ १२ ॥
बलात् कैलासेऽपि त्वदधिवसतौ विक्रमयतः ॥
अलभ्यापातालेऽप्यलसचलितांगुष्ठशिरसि ।
प्रतिष्ठा त्वय्यासीद् ध्रुवमुपचितो मुह्यति खलः ॥ १२ ॥
मराठी भावार्थ:
तुमची सेवा करून सामर्थ्य प्राप्त झालेला रावण कैलास पर्वतावरही आपले सामर्थ्य दाखवू लागला. पण तुमच्या पायाच्या अंगठ्याच्या किंचित दाबाने तो पाताळात जाऊन अडकला. यावरून तुमच्या सामर्थ्यापुढे अहंकाराचा अंत निश्चित आहे हे स्पष्ट होते.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक १३)
यदृद्धिं सुत्राम्णो वरद परमोच्चैरपि सतीं ।
अधश्चक्रे बाणः परिजनविधेयत्रिभुवनः ॥
न तच्चित्रं तस्मिन् वरिवसितरि त्वच्चरणयोः ।
न कस्याप्युन्नत्यै भवति शिरसस्त्वय्यवनतिः ॥ १३ ॥
अधश्चक्रे बाणः परिजनविधेयत्रिभुवनः ॥
न तच्चित्रं तस्मिन् वरिवसितरि त्वच्चरणयोः ।
न कस्याप्युन्नत्यै भवति शिरसस्त्वय्यवनतिः ॥ १३ ॥
मराठी भावार्थ:
बाणासुराने तुमच्या चरणांची सेवा करून अशी शक्ती प्राप्त केली की त्याने इंद्राच्या वैभवालाही मागे टाकले. कारण जो मनुष्य तुमच्या चरणी मस्तक नमवतो, त्याची उन्नती होणे स्वाभाविक आहे.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक १४)
अकाण्ड-ब्रह्माण्ड-क्षयचकित-देवासुरकृपा- ।
विधेयस्याऽऽसीद् यस्त्रिनयन विषं संहृतवतः ॥
स कल्माषः कण्ठे तव न कुरुते न श्रियमहो ।
विकारोऽपि श्लाघ्यो भुवन-भय-भंग-व्यसनिनः ॥ १४ ॥
विधेयस्याऽऽसीद् यस्त्रिनयन विषं संहृतवतः ॥
स कल्माषः कण्ठे तव न कुरुते न श्रियमहो ।
विकारोऽपि श्लाघ्यो भुवन-भय-भंग-व्यसनिनः ॥ १४ ॥
मराठी भावार्थ:
सृष्टीच्या रक्षणासाठी विष प्राशन केल्यामुळे तुमच्या गळ्यावर पडलेला निळा डागही अत्यंत सुंदर दिसतो. संपूर्ण जगाचे भय दूर करणाऱ्या देवाचा विकारही प्रशंसनीय मानला जातो.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक १५)
असिद्धार्था नैव क्वचिदपि सदेवासुरनरे ।
निवर्तन्ते नित्यं जगति जयिनो यस्य विशिखाः ॥
स पश्यन्नीश त्वामितरसुरसाधारणमभूत् ।
स्मरः स्मर्तव्यात्मा न हि वशिषु पथ्यः परिभवः ॥ १५ ॥
निवर्तन्ते नित्यं जगति जयिनो यस्य विशिखाः ॥
स पश्यन्नीश त्वामितरसुरसाधारणमभूत् ।
स्मरः स्मर्तव्यात्मा न हि वशिषु पथ्यः परिभवः ॥ १५ ॥
मराठी भावार्थ:
कामदेवाचे बाण देव, असुर आणि मनुष्य यांच्यावर नेहमी प्रभावी ठरतात. परंतु तुमच्यावर बाण सोडताना कामदेव स्वतःच तुमच्या सामर्थ्यामुळे भस्म झाला. त्यामुळे तुमच्यावर विजय मिळवणे कोणालाही शक्य नाही.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक १६)
मही पादाघाताद् व्रजति सहसा संशयपदं ।
पदं विष्णोर्भ्राम्यद् भुज-परिघ-रुग्ण-ग्रह-गणम् ॥
मुहुर्द्यौर्दौस्थ्यं यात्यनिभृत-जटा-ताडित-तटा ।
जगद्रक्षायै त्वं नटसि ननु वामैव विभुता ॥ १६ ॥
पदं विष्णोर्भ्राम्यद् भुज-परिघ-रुग्ण-ग्रह-गणम् ॥
मुहुर्द्यौर्दौस्थ्यं यात्यनिभृत-जटा-ताडित-तटा ।
जगद्रक्षायै त्वं नटसि ननु वामैव विभुता ॥ १६ ॥
मराठी भावार्थ:
हे शिव! तुमच्या तांडव नृत्यामुळे पृथ्वी हादरते, ग्रह-तारे विचलित होतात आणि आकाशही अस्थिर होते. तरीही जगाच्या रक्षणासाठी तुम्ही हे नृत्य करता. तुमचे हे अद्भुत सामर्थ्यच तुमची महानता दर्शवते.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक १७)
वियद्व्यापी तारा-गण-गुणित-फेनोद्गम-रुचिः ।
प्रवाहो वारां यः पृषतलघुदृष्टः शिरसि ते ॥
जगद्द्वीपाकारं जलधिवलयं तेन कृतमिति ।
अनेनैवोन्नेयं धृतमहिम दिव्यं तव वपुः ॥ १७ ॥
प्रवाहो वारां यः पृषतलघुदृष्टः शिरसि ते ॥
जगद्द्वीपाकारं जलधिवलयं तेन कृतमिति ।
अनेनैवोन्नेयं धृतमहिम दिव्यं तव वपुः ॥ १७ ॥
मराठी भावार्थ:
आकाशातून वाहणारी गंगा तुमच्या मस्तकावर अत्यंत लहान प्रवाहासारखी दिसते. तिच्यामुळे संपूर्ण पृथ्वीभोवती समुद्राचे वलय निर्माण झाले आहे. यावरून तुमचे दिव्य आणि विराट स्वरूप समजते.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक १८)
रथः क्षोणी यन्ता शतधृतिरगेन्द्रो धनुरथो ।
रथांगे चन्द्रार्कौ रथ-चरण-पाणिः शर इति ॥
दिधक्षोस्ते कोऽयं त्रिपुरतृणमाडम्बर विधिः ।
विधेयैः क्रीडन्त्यो न खलु परतन्त्राः प्रभुधियः ॥ १८ ॥
रथांगे चन्द्रार्कौ रथ-चरण-पाणिः शर इति ॥
दिधक्षोस्ते कोऽयं त्रिपुरतृणमाडम्बर विधिः ।
विधेयैः क्रीडन्त्यो न खलु परतन्त्राः प्रभुधियः ॥ १८ ॥
मराठी भावार्थ:
त्रिपुरासुरांचा नाश करण्यासाठी पृथ्वी रथ, ब्रह्मदेव सारथी, मेरू पर्वत धनुष्य, सूर्य-चंद्र चाके आणि विष्णू बाण झाले. परंतु सर्वशक्तिमान शिवासाठी ही सारी व्यवस्था केवळ एक लीला होती.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक १९)
हरिस्ते साहस्रं कमल बलिमाधाय पदयोः ।
यदेकोने तस्मिन् निजमुदहरन्नेत्रकमलम् ॥
गतो भक्त्युद्रेकः परिणतिमसौ चक्रवपुषः ।
त्रयाणां रक्षायै त्रिपुरहर जागर्ति जगताम् ॥ १९ ॥
यदेकोने तस्मिन् निजमुदहरन्नेत्रकमलम् ॥
गतो भक्त्युद्रेकः परिणतिमसौ चक्रवपुषः ।
त्रयाणां रक्षायै त्रिपुरहर जागर्ति जगताम् ॥ १९ ॥
मराठी भावार्थ:
भगवान विष्णूंनी तुमच्या पूजेसाठी हजार कमळे अर्पण केली. एक कमळ कमी पडल्यावर त्यांनी स्वतःचे नेत्र कमळ म्हणून अर्पण करण्याचा निश्चय केला. त्यांच्या या पराकोटीच्या भक्तीने तुम्ही प्रसन्न झालात आणि त्यांना सुदर्शन चक्र प्राप्त झाले.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक २०)
क्रतौ सुप्ते जाग्रत् त्वमसि फलयोगे क्रतुमतां ।
क्व कर्म प्रध्वस्तं फलति पुरुषाराधनमृते ॥
अतस्त्वं सम्प्रेक्ष्य क्रतुषु फलदान-प्रतिभुवं ।
श्रुतौ श्रद्धां बध्वा दृढपरिकरः कर्मसु जनः ॥ २० ॥
क्व कर्म प्रध्वस्तं फलति पुरुषाराधनमृते ॥
अतस्त्वं सम्प्रेक्ष्य क्रतुषु फलदान-प्रतिभुवं ।
श्रुतौ श्रद्धां बध्वा दृढपरिकरः कर्मसु जनः ॥ २० ॥
मराठी भावार्थ:
यज्ञकर्म संपल्यानंतरही त्याचे फल देणारे तुम्हीच जागृत असता. तुमच्या आराधनेशिवाय कोणतेही कर्म पूर्ण फलदायी होऊ शकत नाही. म्हणून मनुष्याने तुमच्यावर श्रद्धा ठेवून सत्कर्मात दृढ राहावे.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक २१)
क्रियादक्षो दक्षः क्रतुपतिरधीशस्तनुभृतां ।
ऋषीणामार्त्विज्यं शरणद सदस्याः सुर-गणाः ॥
क्रतुभ्रंशस्त्वत्तः क्रतुफल-विधान-व्यसनिनः ।
ध्रुवं कर्तुं श्रद्धा विधुरमभिचाराय हि मखाः ॥ २१ ॥
ऋषीणामार्त्विज्यं शरणद सदस्याः सुर-गणाः ॥
क्रतुभ्रंशस्त्वत्तः क्रतुफल-विधान-व्यसनिनः ।
ध्रुवं कर्तुं श्रद्धा विधुरमभिचाराय हि मखाः ॥ २१ ॥
मराठी भावार्थ:
दक्ष प्रजापतीने मोठा यज्ञ केला, परंतु त्यात तुमचा सन्मान केला नाही. त्यामुळे तो यज्ञ विफल झाला. यावरून स्पष्ट होते की यज्ञकर्म कितीही मोठे असले तरी शिवतत्त्वाचा अनादर केल्यास त्याला पूर्णता प्राप्त होत नाही.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक २२)
प्रजानाथं नाथ प्रसभमभिकं स्वां दुहितरं ।
गतं रोहिद् भूतां रिरमयिषुमृष्यस्य वपुषा ॥
धनुष्पाणेर्यातं दिवमपि सपत्राकृतममु ।
त्रसन्तं तेऽद्यापि त्यजति न मृगव्याधरभसः ॥ २२ ॥
गतं रोहिद् भूतां रिरमयिषुमृष्यस्य वपुषा ॥
धनुष्पाणेर्यातं दिवमपि सपत्राकृतममु ।
त्रसन्तं तेऽद्यापि त्यजति न मृगव्याधरभसः ॥ २२ ॥
मराठी भावार्थ:
प्रजापतीने आपल्या कन्येबद्दल अनुचित इच्छा बाळगली. तेव्हा तुम्ही मृगव्याधाचे रूप धारण करून त्याचा पाठलाग केला. तुमच्या धनुष्याच्या भयाने तो आकाशातही पळून गेला. आजही त्या प्रसंगाची आठवण तुमच्या सामर्थ्याची साक्ष देते.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक २३)
स्वनावण्याशंसा धृतधनुषमह्नाय तृणवत् ।
पुरः प्लुष्टं दृष्ट्वा पुरमथन पुष्पायुधमपि ॥
यदि स्त्रैणं देवी यमनिरत-देहार्ध-घटनात् ।
अवैति त्वामद्धा बत वरद मुग्धा युवतयः ॥ २३ ॥
पुरः प्लुष्टं दृष्ट्वा पुरमथन पुष्पायुधमपि ॥
यदि स्त्रैणं देवी यमनिरत-देहार्ध-घटनात् ।
अवैति त्वामद्धा बत वरद मुग्धा युवतयः ॥ २३ ॥
मराठी भावार्थ:
कामदेवाने आपल्या सौंदर्य आणि धनुष्याच्या सामर्थ्यावर गर्व केला; पण तुमच्यासमोर तो क्षणात भस्म झाला. तुमच्या अर्धनारीश्वर रूपामुळेही तुम्ही सामान्य मनुष्याप्रमाणे स्त्रीविषयक आसक्त असाल असे समजणे अज्ञान आहे.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक २४)
श्मशानेष्वाक्रीडा स्मरहर पिशाचाः सहचराः ।
चिता-भस्मालेपः स्रगपि नृकरोटी-परिकरः ॥
अमंगल्यं शीलं तव भवतु नामैवमखिलं ।
तथापि स्मर्तॄणां वरद परमं मंगलमसि ॥ २४ ॥
चिता-भस्मालेपः स्रगपि नृकरोटी-परिकरः ॥
अमंगल्यं शीलं तव भवतु नामैवमखिलं ।
तथापि स्मर्तॄणां वरद परमं मंगलमसि ॥ २४ ॥
मराठी भावार्थ:
श्मशानात क्रीडा करणे, पिशाच सोबती असणे, चितेचे भस्म लावणे हे सर्व दिसायला अमंगल वाटले, तरीही तुमचे नामस्मरण करणाऱ्या भक्तांसाठी तुम्ही परम कल्याणकारी आणि मंगल आहात.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक २५)
मनः प्रत्यक् चित्ते सविधमविधायात्त-मरुतः ।
प्रहृष्यद्रोमाणः प्रमद-सलिलोत्संगति-दृशः ॥
यदालोक्याह्लादं ह्रद इव निमज्यामृतमये ।
दधत्यन्तस्तत्त्वं किमपि यमिनस्तत् किल भवान् ॥ २५ ॥
प्रहृष्यद्रोमाणः प्रमद-सलिलोत्संगति-दृशः ॥
यदालोक्याह्लादं ह्रद इव निमज्यामृतमये ।
दधत्यन्तस्तत्त्वं किमपि यमिनस्तत् किल भवान् ॥ २५ ॥
मराठी भावार्थ:
मन अंतर्मुख करून, प्राणायाम आणि ध्यानाद्वारे साधक जेव्हा तुमच्या स्वरूपाचे दर्शन घेतो, तेव्हा त्याला अमृतमय आनंद प्राप्त होतो. योगी आपल्या अंतःकरणात अनुभवतात ते परम तत्त्व म्हणजे तुम्हीच आहात.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक २६)
त्वमर्कस्त्वं सोमस्त्वमसि पवनस्त्वं हुतवहः ।
त्वमापस्त्वं व्योम त्वमु धरणिरात्मा त्वमिति च ॥
परिच्छिन्नामेवं त्वयि परिणता बिभ्रति गिरं ।
न विद्मस्तत्तत्त्वं वयमिह तु यत् त्वं न भवसि ॥ २६ ॥
त्वमापस्त्वं व्योम त्वमु धरणिरात्मा त्वमिति च ॥
परिच्छिन्नामेवं त्वयि परिणता बिभ्रति गिरं ।
न विद्मस्तत्तत्त्वं वयमिह तु यत् त्वं न भवसि ॥ २६ ॥
मराठी भावार्थ:
तुम्हीच सूर्य, तुम्हीच चंद्र, वायू, अग्नी, जल, आकाश, पृथ्वी आणि तुम्हीच आत्मा आहात! या जगात अशी कोणतीच गोष्ट नाही ज्या रूपात तुम्ही वसलेले नाही.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक २७)
त्रयीं तिस्रो वृत्तीस्त्रिभुवनमथो त्रीनपि सुरान् ।
अकाराद्यैर्वर्णैस्त्रिभिरभिदधत् तीर्णविकृति ॥
तुरीयं ते धाम ध्वनिभिरवरुन्धानमणुभिः ।
समस्त-व्यस्तं त्वां शरणद गृणात्योमिति पदम् ॥ २७ ॥
अकाराद्यैर्वर्णैस्त्रिभिरभिदधत् तीर्णविकृति ॥
तुरीयं ते धाम ध्वनिभिरवरुन्धानमणुभिः ।
समस्त-व्यस्तं त्वां शरणद गृणात्योमिति पदम् ॥ २७ ॥
मराठी भावार्थ:
वेदांचे तीन भाग, तीन गुण, तीन लोक आणि तीन देव या सर्वांचा संकेत ॐकारातील अ, उ आणि म या तीन अक्षरांत आहे. या तिन्हींपलीकडील चौथे परम तत्त्व म्हणजे तुमचे निर्विकार स्वरूप आहे.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक २८)
भवः शर्वो रुद्रः पशुपतिरथोग्रः सहमहान् ।
तथा भीमेशानाविति यदभिधानाष्टकमिदम् ॥
अमुष्मिन् प्रत्येकं प्रविचरति देव श्रुतिरपि ।
प्रियायास्मैधाम्ने प्रणिहित-नमस्योऽस्मि भवते ॥ २८ ॥
तथा भीमेशानाविति यदभिधानाष्टकमिदम् ॥
अमुष्मिन् प्रत्येकं प्रविचरति देव श्रुतिरपि ।
प्रियायास्मैधाम्ने प्रणिहित-नमस्योऽस्मि भवते ॥ २८ ॥
मराठी भावार्थ:
भव, शर्व, रुद्र, पशुपती, उग्र, महादेव, भीम आणि ईशान ही तुमची आठ प्रसिद्ध नावे आहेत. वेदांमध्ये या प्रत्येक नावाचा महिमा वर्णन केला आहे. त्या सर्व स्वरूपांच्या परम तत्त्वाला माझा नमस्कार असो.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक २९)
नमो नेदिष्ठाय प्रियदव दविष्ठाय च नमः ।
नमः क्षोदिष्ठाय स्मरहर महिष्ठाय च नमः ॥
नमो वर्षिष्ठाय त्रिनयन यविष्ठाय च नमः ।
नमः सर्वस्मै ते तदिदमतिसर्वाय च नमः ॥ २९ ॥
नमः क्षोदिष्ठाय स्मरहर महिष्ठाय च नमः ॥
नमो वर्षिष्ठाय त्रिनयन यविष्ठाय च नमः ।
नमः सर्वस्मै ते तदिदमतिसर्वाय च नमः ॥ २९ ॥
मराठी भावार्थ:
हे शिव! तुम्ही अत्यंत जवळचेही आहात आणि अत्यंत दूरचेही. तुम्ही अणूपेक्षाही सूक्ष्म आणि विश्वापेक्षाही विशाल आहात. तुम्ही सर्वांत प्राचीन असूनही सदैव नूतन आहात. अशा सर्वव्यापी शिवाला वारंवार नमस्कार.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक ३०)
बहुल-रजसे विश्वोत्पत्तौ, भवाय नमो नमः ।
प्रबल-तमसे तत् संहारे, हराय नमो नमः ॥
जन-सुखकृते सत्त्वोद्रिक्तौ, मृडाय नमो नमः ।
प्रमहसि पदे निस्त्रैगुण्ये, शिवाय नमो नमः ॥ ३० ॥
प्रबल-तमसे तत् संहारे, हराय नमो नमः ॥
जन-सुखकृते सत्त्वोद्रिक्तौ, मृडाय नमो नमः ।
प्रमहसि पदे निस्त्रैगुण्ये, शिवाय नमो नमः ॥ ३० ॥
मराठी भावार्थ:
सृष्टीची निर्मिती होताना रजोगुणप्रधान भवाला नमस्कार, संहाराच्या वेळी तमोगुणप्रधान हराला नमस्कार, जीवांच्या सुखासाठी सत्त्वगुणप्रधान मृडाला नमस्कार आणि या तिन्ही गुणांपलीकडील परम शिवस्वरूपाला नमस्कार.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक ३१)
कृश-परिणति-चेतः क्लेशवश्यं क्व चेदं ।
क्व च तव गुण-सीमोल्लंघिनी शश्वदृद्धिः ॥
इति चकितममन्दीकृत्य मां भक्तिराधाद् ।
वरद चरणयोस्ते वाक्य-पुष्पोपहारम् ॥ ३१ ॥
क्व च तव गुण-सीमोल्लंघिनी शश्वदृद्धिः ॥
इति चकितममन्दीकृत्य मां भक्तिराधाद् ।
वरद चरणयोस्ते वाक्य-पुष्पोपहारम् ॥ ३१ ॥
मराठी भावार्थ:
माझे दुर्बल आणि दुःखांनी ग्रस्त मन कुठे आणि तुमच्या अनंत गुणांची सीमा कुठे! या विचाराने मी आश्चर्यचकित होतो. तरीही तुमच्यावरील भक्तीने प्रेरित होऊन तुमच्या चरणी शब्दरूपी पुष्पांचा हा हार अर्पण करीत आहे.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक ३२)
असित-गिरि-समं स्यात् कज्जलं सिन्धु-पात्रे ।
सुर-तरुवर-शाखा लेखनी पत्रमुर्वी ॥
लिखति यदि गृहीत्वा शारदा सर्वकालं ।
तदपि तव गुणानामीश पारं न याति ॥ ३२ ॥
सुर-तरुवर-शाखा लेखनी पत्रमुर्वी ॥
लिखति यदि गृहीत्वा शारदा सर्वकालं ।
तदपि तव गुणानामीश पारं न याति ॥ ३२ ॥
मराठी भावार्थ:
जर काळ्या पर्वताएवढी शाई करून ती समुद्राच्या पात्रात भरली, कल्पवृक्षाची फांदी लेखणी केली आणि संपूर्ण पृथ्वी कागद केली; स्वयं सरस्वती देवीने निरंतर लिहीत राहिले, तरीही हे ईश्वरा! तुमच्या गुणांचा अंत लागणार नाही.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक ३३)
असुर-सुर-मुनीन्द्रैरर्चितस्येन्दु-मौलेः ।
ग्रथित-गुणमहिम्नो निर्गुणस्येश्वरस्य ॥
सकल-गण-वरिष्ठः पुष्पदन्ताभिधानः ।
रुचिरमलघुवृत्तैः स्तोत्रमेतच्चकार ॥ ३३ ॥
ग्रथित-गुणमहिम्नो निर्गुणस्येश्वरस्य ॥
सकल-गण-वरिष्ठः पुष्पदन्ताभिधानः ।
रुचिरमलघुवृत्तैः स्तोत्रमेतच्चकार ॥ ३३ ॥
मराठी भावार्थ:
सुर, असुर आणि मुनींनी पूजलेल्या निर्गुण महादेवाच्या गुणांचा हा सुंदर महिमा गंधर्वराज पुष्पदंताने रचला आहे.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक ३४)
अहरहरनवद्यं धूर्जटेः स्तोत्रमेतत् ।
पठति परमभक्त्या शुद्ध-चित्तः पुमान् यः ॥
स भवति शिवलोके रुद्रतुल्यस्तथाऽत्र ।
प्रचुरतर-धनायुः पुत्रवान् कीर्तिमांश्च ॥ ३४ ॥
पठति परमभक्त्या शुद्ध-चित्तः पुमान् यः ॥
स भवति शिवलोके रुद्रतुल्यस्तथाऽत्र ।
प्रचुरतर-धनायुः पुत्रवान् कीर्तिमांश्च ॥ ३४ ॥
मराठी भावार्थ:
जो मनुष्य रोज शुद्ध चित्ताने आणि परम भक्तीने या स्तोत्राचे पठण करतो, तो या लोकात धन, उदंड आयुष्य, संतती आणि कीर्ती प्राप्त करतो आणि अंती शिवलोकात रुद्रतुल्य होतो.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक ३५)
महेशान्नापरो देवो महिम्नो नापरा स्तुतिः ।
अघोरान्नापरो मन्त्रो नास्ति तत्त्वं गुरोः परम् ॥ ३५ ॥
अघोरान्नापरो मन्त्रो नास्ति तत्त्वं गुरोः परम् ॥ ३५ ॥
मराठी भावार्थ:
महादेवांसारखा श्रेष्ठ देव नाही, शिव महिम्न स्तोत्रासारखी श्रेष्ठ स्तुती नाही, अघोर मंत्रासारखा श्रेष्ठ मंत्र नाही आणि गुरूंपेक्षा श्रेष्ठ कोणतेही तत्त्व नाही.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक ३६)
दीक्षा दानं तपस्तीर्थं ज्ञानं यागादिकाः क्रियाः ।
महिम्नस्तव पाठस्य कलां नार्हन्ति षोडशीम् ॥ ३६ ॥
महिम्नस्तव पाठस्य कलां नार्हन्ति षोडशीम् ॥ ३६ ॥
मराठी भावार्थ:
दीक्षा, दान, तप, तीर्थयात्रा, ज्ञान आणि यज्ञ या सर्व धार्मिक क्रिया शिव महिम्न स्तोत्राच्या पाठाच्या सोळाव्या भागाचीही बरोबरी करू शकत नाहीत, असा या श्लोकात स्तोत्राच्या महिम्याचा गौरव केला आहे.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक ३७)
कुसुमदशन-नामा सर्व-गन्धर्व-राजः ।
शशिधरवर-मौलेर्देवदेवस्य दासः ॥
स खलु निज-महिम्नो भ्रष्ट एवास्य रोषात् ।
स्तवनमिदमकार्षीद् दिव्य-दिव्यं महिम्नः ॥ ३७ ॥
शशिधरवर-मौलेर्देवदेवस्य दासः ॥
स खलु निज-महिम्नो भ्रष्ट एवास्य रोषात् ।
स्तवनमिदमकार्षीद् दिव्य-दिव्यं महिम्नः ॥ ३७ ॥
मराठी भावार्थ:
कुसुमदंत नावाचा गंधर्वराज हा चंद्रमौळी शिवाचा सेवक होता. महादेवांच्या कोपामुळे त्याचे दिव्य सामर्थ्य नष्ट झाले. त्या सामर्थ्याच्या पुनर्प्राप्तीसाठी आणि आपल्या उद्धारासाठी त्याने हे दिव्य शिव महिम्न स्तोत्र रचले.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक ३८)
पठति यदि मनुष्यः प्रांजलिर्नान्य-चेताः ।
व्रजति शिव-समीपं किन्नरैः स्तूयमानः ॥
स्तवनमिदममोघं पुष्पदन्तप्रणीतम् ॥ ३८ ॥
व्रजति शिव-समीपं किन्नरैः स्तूयमानः ॥
स्तवनमिदममोघं पुष्पदन्तप्रणीतम् ॥ ३८ ॥
मराठी भावार्थ:
जो मनुष्य हात जोडून, एकाग्रचित्ताने पुष्पदंतांनी रचलेल्या या अमोघ स्तोत्राचे पठण करतो, तो शिवाच्या समीप जातो आणि दिव्य किन्नरांकडून त्याची स्तुती केली जाते.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक ३९)
आसमाप्तमिदं स्तोत्रं पुण्यं गन्धर्व-भाषितम् ।
अनौपम्यं मनोहारि सर्वमीश्वरवर्णनम् ॥ ३९ ॥
अनौपम्यं मनोहारि सर्वमीश्वरवर्णनम् ॥ ३९ ॥
मराठी भावार्थ:
गंधर्व पुष्पदंताने रचलेले हे संपूर्ण स्तोत्र अत्यंत पवित्र, अनुपम आणि मनोहारी आहे. यात परमेश्वराच्या दिव्य स्वरूपाचे आणि गुणांचे सुंदर वर्णन केलेले आहे.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक ४०)
इत्येषा वाङ्मयी पूजा श्रीमच्छंकर-पादयोः ।
अर्पिता तेन देवेशः प्रीयतां में सदाशिवः ॥ ४० ॥
अर्पिता तेन देवेशः प्रीयतां में सदाशिवः ॥ ४० ॥
मराठी भावार्थ:
ही शब्दरूपी पूजा श्री शंकराच्या चरणी अर्पण केली आहे. या पूजेने देवाधिदेव सदाशिव माझ्यावर सदैव प्रसन्न राहोत, अशी भक्ताची प्रार्थना आहे.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक ४१)
तव तत्त्वं न जानामि कीदृशोऽसि महेश्वर ।
यादृशोऽसि महादेव तादृशाय नमो नमः ॥ ४१ ॥
यादृशोऽसि महादेव तादृशाय नमो नमः ॥ ४१ ॥
मराठी भावार्थ:
हे महेश्वर! तुमचे वास्तविक तत्त्व आणि स्वरूप मला पूर्णपणे ज्ञात नाही. तुम्ही जसे आहात, ज्या स्वरूपात आहात, त्या परम स्वरूपाला माझा वारंवार नमस्कार असो.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक ४२)
एककालं द्विकालं वा त्रिकालं यः पठेन्नरः ।
सर्वपाप-विनिर्मुक्तः शिव लोके महीयते ॥ ४२ ॥
सर्वपाप-विनिर्मुक्तः शिव लोके महीयते ॥ ४२ ॥
मराठी भावार्थ:
जो मनुष्य दिवसातून एकदा, दोनदा किंवा तीनदा श्रद्धेने या स्तोत्राचे पठण करतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होऊन शिवलोकात सन्मान प्राप्त करतो, अशी या श्लोकात फलश्रुती सांगितली आहे.
✨ santvani.co.in
🔱 शिव महिम्न स्तोत्र (श्लोक ४३)
श्री पुष्पदन्त-मुख-पंकज-निर्गतेन ।
स्तोत्रेण किल्बिष-हरेण हर-प्रियेण ॥
कण्ठस्थितेन पठितेन समाहितेन ।
सुप्रीणितो भवति भूतपतिर्महेशः ॥ ४३ ॥
स्तोत्रेण किल्बिष-हरेण हर-प्रियेण ॥
कण्ठस्थितेन पठितेन समाहितेन ।
सुप्रीणितो भवति भूतपतिर्महेशः ॥ ४३ ॥
मराठी भावार्थ:
श्री पुष्पदंतांच्या मुखकमलातून निघालेले, पापांचा नाश करणारे आणि भगवान शिवाला प्रिय असलेले हे स्तोत्र जो मनुष्य एकाग्रचित्ताने पठण करतो, त्याच्यावर भूतनाथ महेश अत्यंत प्रसन्न होतात.
✨ santvani.co.in
🔱 हर हर महादेव!
हे पावन शिव महिम्न स्तोत्र आपल्या आप्तस्वकीयांसोबत व शिवभक्तांसोबत नक्की शेअर करा.
॥ ॐ नमः शिवाय ॥