गणपतीची १०८ नावे अर्थासहित

गणेश अष्टोत्तरशतनामावली म्हणजे काय?

श्री गणपतीची १०८ नावे व अर्थ

1. प्रमुख (ॐ प्रमुखाय नमः)
   विश्वाचा सर्वोच्च अधिपती, प्रमुख नायक.
2. सुमुख (ॐ सुमुखाय नमः)
   सुंदर व मंगल मुख असलेला.
3. कृति (ॐ कृतिने नमः)
   कला-कौशल्य व संगीताचा अधिपती.
4. सुप्रदीप (ॐ सुप्रदीपाय नमः)
   तेजस्वी दीपाप्रमाणे उजळणारा, उत्तम प्रकाशदाता.
5. सुखनिधी (ॐ सुखनिधये नमः)
   सुख व समृद्धीचा अक्षय्य खजिना देणारा.
6. सुराध्यक्ष (ॐ सुराध्यक्षाय नमः)
   देवगणांचा अधिपती.
7. सुरारिघ्न (ॐ सुरारिघ्नाय नमः)
   देवांच्या शत्रूंचा (असुरांचा) नाश करणारा.
8. महागणपती (ॐ महागणपतये नमः)
   सर्वशक्तिमान, गणांचा महान अधिपती.
9. गजानन (ॐ गजाननाय नमः)
   गजमुख (हत्तीचे मुख) असलेला.
10. गणाध्यक्ष (ॐ गणाध्यक्षाय नमः)
    सर्व गणदेवतांचा प्रमुख.
11. विघ्नराज (ॐ विघ्नराजाय नमः)
    सर्व विघ्नांवर सत्ता असलेला राजा.
12. विनायक (ॐ विनायकाय नमः)
    सर्वांचे नेतृत्व करणारा, विशेष नायक.
13. द्वैमातुर (ॐ द्वैमातुराय नमः)
    दोन मातांचा पुत्र.
14. द्विमुख (ॐ द्विमुखाय नमः)
    दोन मुख असलेला, सर्वदिशांचे भान असलेला.
15. मान्या (ॐ मान्याय नमः)
    सर्वांना वंदनीय व आदरणीय.
16. महाकाल (ॐ महाकालाय नमः)
    कालचक्रावरही सत्ता असलेला महान ईश्वर.
17. महाबला (ॐ महाबलाय नमः)
    अपार शक्तिशाली.
18. हेरंब (ॐ हेरंबाय नमः)
    मातेचा परम प्रिय पुत्र, दीनदुबळ्यांचा रक्षक.
19. लंबजठर (ॐ लंबजठरायै नमः)
    विशाल उदर (पोट) असलेला.
20. ह्रस्वग्रीव (ॐ ह्रस्व ग्रीवाय नमः)
    आखूड मानेचा.
21. महोदरा (ॐ महोदराय नमः)
    मोठे उदर असलेला, विश्वाला सामावणारा.
22. मदोत्कट (ॐ मदोत्कटाय नमः)
    तेज व उत्साहाने परिपूर्ण.
23. महावीर (ॐ महावीराय नमः)
    महापराक्रमी वीर.
24. मन्त्रिणे (ॐ मन्त्रिणे नमः)
    बुद्धिमान सल्लागार, मंत्रीस्वरूप.
25. मंगल स्वरा (ॐ मंगल स्वराय नमः)
    मंगलमय, कल्याणकारी स्वर असलेला.
26. प्रमधा (ॐ प्रमधाय नमः)
    शत्रूंचे व दुर्गुणांचे मर्दन करणारा.
27. वाक्पती (ॐ वाक्पतये नमः)
    वाणी व वाग्देवतेचा स्वामी.
28. शृंगारीण (ॐ शृंगारिणे नमः)
    शृंगाराने (सौंदर्याने) सुशोभित.
29. अश्रितवत्सल (ॐ अश्रितवत्सलाय नमः)
    शरण आलेल्यांवर वात्सल्यभावाने प्रेम करणारा.
30. शिवप्रिय (ॐ शिवप्रियाय नमः)
    भगवान शिवांचा परम प्रिय पुत्र.
31. शीघ्रकारिण (ॐ शीघ्रकारिणे नमः)
    भक्तांचे कार्य त्वरित पूर्ण करणारा.
32. शाश्वत (ॐ शाश्वताय नमः)
    चिरंतन, अविनाशी.
33. बल (ॐ बल नमः)
    बलस्वरूप, शक्तीचे मूर्त रूप.
34. प्रथम (ॐ प्रथमाय नमः)
    सर्वप्रथम पूजनीय.
35. प्रज्ञा (ॐ प्राज्ञाय नमः)
    परम बुद्धी व ज्ञानाचे मूर्त रूप.
36. विघ्नकर्ता (ॐ विघ्नकर्त्रे नमः)
    दुष्टांसाठी व अहंकारी जनांसाठी विघ्न निर्माण करणारा.
37. विघ्नहर्ता (ॐ विघ्नहर्त्रे नमः)
    भक्तांची संकटे दूर करणारा.
38. विश्वनेत्र (ॐ विश्वनेत्रे नमः)
    संपूर्ण विश्वाचा साक्षीदार व मार्गदर्शक नेत्र.
39. विराट्पती (ॐ विराट्पतये नमः)
    विराट स्वरूपाचा अधिपती.
40. श्रीपती (ॐ श्रीपतये नमः)
    ऐश्वर्य व समृद्धीचा स्वामी.
41. बलोत्थिताय (ॐ बलोत्थिताय नमः)
    शक्तीतून उदयास आलेला.
42. भवात्मजाय (ॐ भवात्मजाय नमः)
    भगवान शिवांचा (भव) आत्मज पुत्र.
43. पुराण पुरुष (ॐ पुराण पुरुषाय नमः)
    सनातन आदिपुरुष, परमात्मा.
44. पूष्णे (ॐ पूष्णे नमः)
    सर्वांचे पोषण व पालन करणारा.
45. पुष्करोत्षिप्त वारिणे (ॐ पुष्करोत्षिप्त वारिणे नमः)
    कमलोद्भव पावन जलाप्रमाणे पवित्र.
46. अग्रगण्याय (ॐ अग्रगण्याय नमः)
    सर्वांत अग्रस्थानी असलेला.
47. अग्रपूज्याय (ॐ अग्रपूज्याय नमः)
    कोणत्याही शुभकार्यात सर्वप्रथम पूजनीय.
48. अग्रगामिने (ॐ अग्रगामिने नमः)
    भक्तांच्या मार्गात नेहमी पुढे राहून मार्गदर्शन करणारा.
49. सर्वनेत्रे (ॐ सर्वनेत्रे नमः)
    सर्वांचे नेत्र, सर्वसाक्षी.
50. सर्वसिद्धिप्रदाय (ॐ सर्वसिद्धिप्रदाय नमः)
    सर्व सिद्धी (यश) प्रदान करणारा.
51. सिद्धये (ॐ सिद्धये नमः)
    सिद्धीचे मूर्त स्वरूप.
52. पंचहस्ताय (ॐ पंचहस्ताय नमः)
    पाच हातांचे विशेष रूप धारण करणारा.
53. पार्वतीनंदानाय (ॐ पार्वतीनंदानाय नमः)
    माता पार्वतीचा आनंददायी पुत्र.
54. प्रभवे (ॐ प्रभवे नमः)
    सृष्टीचे आदिकारण, उगमस्थान.
55. कुमारगुरवे (ॐ कुमारगुरवे नमः)
    कार्तिकेय (कुमार) यांचाही गुरु.
56. मंत्रकृते (ॐ मंत्रकृते नमः)
    मंत्रांची रचना करणारा.
57. चामीकरप्रभाय (ॐ चामीकरप्रभाय नमः)
    सुवर्णाप्रमाणे तेजस्वी कांती असलेला.
58. सर्वाय (ॐ सर्वाय नमः)
    सर्वस्वरूप, सर्वांचा अधिपती.
59. सर्वोपास्याय (ॐ सर्वोपास्याय नमः)
    सर्वांकडून उपासनायोग्य.
60. सर्व कर्त्रे (ॐ सर्व कर्त्रे नमः)
    सृष्टीचा सर्वकर्ता.
61. अक्षोभ्याय (ॐ अक्षोभ्याय नमः)
    कधीही विचलित न होणारा, अढळ.
62. कुंजरासुर भंजनाय (ॐ कुंजरासुर भंजनाय नमः)
    कुंजरासुर नामक दैत्याचा नाश करणारा.
63. प्रमोदाय (ॐ प्रमोदाय नमः)
    आनंदस्वरूप.
64. मोदकप्रियाय (ॐ मोदकप्रियाय नमः)
    मोदकांची अत्यंत आवड असलेला.
65. कांतीमते (ॐ कांतीमते नमः)
    दिव्य तेज व कांतीने युक्त.
66. धृतिमते (ॐ धृतिमते नमः)
    धैर्य व संयमाने युक्त.
67. कामिने (ॐ कामिने नमः)
    सर्व शुभ इच्छांचे मूर्त रूप.
68. भक्त जीविताय (ॐ भक्त जीविताय नमः)
    भक्तांचे जीवनाधार.
69. जितमन्मधाय (ॐ जितमन्मधाय नमः)
    कामवासनेवर (मदनावर) विजय मिळवलेला.
70. ऐश्वर्यकारणाय (ॐ ऐश्वर्यकारणाय नमः)
    ऐश्वर्य व समृद्धीचे कारण.
71. ज्यायसे (ॐ ज्यायसे नमः)
    सर्वश्रेष्ठ, थोर.
72. अभीष्टवरदाय (ॐ अभीष्टवरदाय नमः)
    इच्छित वरदान देणारा.
73. ज्योतिषे (ॐ ज्योतिषे नमः)
    तेजस्वरूप, प्रकाशमय.
74. कपित्थपनसप्रियाय (ॐ कपित्थपनसप्रियाय नमः)
    कवठ व फणस ही फळे प्रिय असलेला.
75. ब्रह्मचारिणे (ॐ ब्रह्मचारिणे नमः)
    ब्रह्मचर्यव्रत पाळणारा.
76. ब्रह्मरूपिणे (ॐ ब्रह्मरूपिणे नमः)
    ब्रह्मस्वरूप, परमतत्वाचे रूप.
77. ब्रह्मविद्यादि दानभुवे (ॐ ब्रह्मविद्यादि दानभुवे नमः)
    ब्रह्मविद्या व ज्ञानदान करणारा.
78. जिष्णवे (ॐ जिष्णवे नमः)
    विजयी, विजयस्वरूप.
79. विष्णुप्रियाय (ॐ विष्णुप्रियाय नमः)
    भगवान विष्णूंना प्रिय असलेला.
80. भक्तनिधये (ॐ भक्तनिधये नमः)
    भक्तांसाठी खजिन्यासमान अनमोल.
81. भावगम्याय (ॐ भावगम्याय नमः)
    शुद्ध भावभक्तीनेच प्राप्त होणारा.
82. मंगलप्रदाय (ॐ मंगलप्रदाय नमः)
    मांगल्य व कल्याण प्रदान करणारा.
83. अव्यक्ताय (ॐ अव्यक्ताय नमः)
    इंद्रियांना अगोचर, निराकार परमतत्व.
84. यक्षकिन्नेर सेविताय (ॐ यक्षकिन्नेर सेविताय नमः)
    यक्ष व किन्नरांकडूनही सेवित.
85. गंगा सुताय (ॐ गंगा सुताय नमः)
    गंगेचा पुत्र (एका पौराणिक संदर्भानुसार).
86. गणाधीशाय (ॐ गणाधीशाय नमः)
    सर्व गणांचा अधिपती.
87. गंभीर निनदाय (ॐ गंभीर निनदाय नमः)
    गंभीर व घनगर्जनायुक्त वाणी असलेला.
88. वटवे (ॐ वटवे नमः)
    ब्रह्मचारी बटूरूप धारण करणारा.
89. अप्राकृत पराक्रमाय (ॐ अप्राकृत पराक्रमाय नमः)
    अलौकिक पराक्रम गाजवणारा.
90. सत्यधर्मिणे (ॐ सत्यधर्मिणे नमः)
    सत्य व धर्माचे पालन करणारा.
91. सखये (ॐ सखये नमः)
    भक्तांचा जिवलग सखा (मित्र).
92. सरसाम्बुनिधये (ॐ सरसाम्बुनिधये नमः)
    सरोवरे व जलाशयांचा अधिपती.
93. महेशाय (ॐ महेशाय नमः)
    महान ईश्वर, परमेश्वर.
94. दिव्यांगाय (ॐ दिव्यांगाय नमः)
    दिव्य व तेजस्वी अंग असलेला.
95. मणिकिन्किनी मेखलायः (ॐ मणिकिणी मेखलाय नमः)
    रत्नजडित घागऱ्या-नाद करणारा कमरपट्टा धारण करणारा.
96. अपराजिते (ॐ अपराजिते नमः)
    कधीही पराजित न होणारा.
97. समस्त जगदाधाराय (ॐ समस्त जगदाधाराय नमः)
    संपूर्ण विश्वाचा आधार.
98. सर्वैश्वर्यप्रदाय (ॐ सर्वैश्वर्यप्रदाय नमः)
    सर्व प्रकारचे ऐश्वर्य प्रदान करणारा.
99. आक्रांत चिद चित्प्रभवे (ॐ आक्रांत चिद चित्प्रभवे नमः)
    चैतन्य व चित्तत्वाने व्यापलेला.
100. श्री विघ्नेश्वराय (ॐ श्री विघ्नेश्वराय नमः)
     विघ्नांचा ईश्वर, विघ्ननाशक स्वामी.
101. समस्त देवता मूर्तये (ॐ समस्त देवता मूर्तये नमः)
     सर्व देवतांचे एकत्रित मूर्तरूप.
102. सहिष्णवे (ॐ सहिष्णवे नमः)
     सहनशील, क्षमाशील.
103. सततोत्थिताय (ॐ सततोत्थिताय नमः)
     सदैव भक्तांच्या रक्षणासाठी सज्ज असलेला.
104. विघातकारिणे (ॐ विघातकारिणे नमः)
     दुष्कृत्यांचा नाश करणारा.
105. विश्वग्दृष्ये (ॐ विश्वग्दृशे नमः)
     सर्वत्र, चहूबाजूंनी पाहणारा सर्वद्रष्टा.
106. विश्वरक्षाकृते (ॐ विश्वरक्षाकृते नमः)
     संपूर्ण विश्वाचे रक्षण करणारा.
107. कल्याणगुरवे (ॐ कल्याणगुरवे नमः)
     कल्याणाचा गुरु, मंगलाचा उपदेशक.
108. उन्मत्तवेषाय (ॐ उन्मत्तवेषाय नमः)
     दिव्य आनंदमग्न वेष धारण करणारा.

नामावली म्हणण्याची सोपी पद्धत

गणपती बाप्पासमोर बसून, प्रत्येक नावासोबत एक फूल किंवा दुर्वा अर्पण करत ही १०८ नावे शांत चित्ताने म्हणावीत. वेळ कमी असल्यास सुरुवातीचे १२ किंवा २१ प्रमुख नामांचाही जप करता येतो. नित्यनियमाने पठण केल्यास एकाग्रता व मन:शांती लाभते.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)