सार्थ निळोबाराय गाथा : निळोबास्वामीकृत सदगुरू तुकाराम महाराजांची स्तुति

नमो सद्गुरु तुकया ज्ञानदीपा । नमो सद्गुरु सच्चिदानंदरुपा ।
नमो सद्गुरु भक्तकल्याणमूर्ती । नमो सद्गुरु भास्करा पूर्णकीर्ती ॥१॥
तुझ्या आठवीं वीसरे आपणातें । तरंगा जळीं घालितां जेवि होते ॥
अळंकार सोनेंचि होऊनि ठेला । निळा यापरी आठवी सद्गुरुला ॥२॥
तुका सद्गुरु हा तुका सद्गुरु हा । तुका नातुडे सच्चिदानंद तो हा ॥
जया मोहरा सर्व सिद्धांत जाले । न तुके महामौन्य घेऊनि ठेले ॥३॥
जनीं वीजनीं वोळती हा तुकावा । करीतां पुजा आणिती नित्य भावा ॥
स्फुरद्रूप तो सर्व जाणोनि नेणें । पहा सांडिलें सर्वसाक्षित्व जेणें ॥४॥
असदाग होणेंचि नाहीं जयातें । सदत्वासि कैसेनि येणें तयातें ॥
जडत्वासि जो नातळे चित्प्रकाशें । चिदाभास तो बोलिजे त्यासि कैसे ॥५॥
नव्हे दुःख आनंद त्यातें म्हणावें । आनंदासि आनंदता केंवि पावे ॥
नये देखतां बूबळें आपणासी । निळा यापरी आठवी सद्गुरुसी ॥६॥
मनुष्याकृती राघवें ख्याति केली । शिळाशीखरें सागरीं तारियेलीं ॥
तुकास्वामी हा पूर्णब्रह्म प्रकाशी । जळीं रक्षिलें निर्जिवा कागदासी ॥७॥
महाराज हा जन्मला मृत्युलोकीं । दुजी उपमा नाढळे ईहलोकीं ॥
भवसिंधुसी बांधिला सेतु जेणें । अनाथा दिनाकारणें तुकयानें ॥८॥
तुका हा तुका हा परब्रह्मरुपीं । तुकीतां तुका हा परब्रह्मरुपीं ।
तुकीतां तुका हा तुकला सत्स्वरुपीं ॥ तुकास्वामीतें नाम वाचेसि गातां ।
बहूसा निळा हा पावला वर्म हाता ॥९॥

असे जो सदा नित्य एकांतवासी । असे जो सदा सर्वदाही उदासी ॥
असे जो सदा भोगत्यागें विरागी । असे जो सदा रंगला अंतरंगीं ॥१॥
तयाचे पदीं रंगलें चित्त माझें । सुखा पावलें सच्चिदानंद भोजें ॥
म्हणोनि निळा चिंतनीं तोचि चिंती । सखा सोयरा सद्गुरु तोचि अंतीं ॥२॥
असे जो सदा देखण्याही निराळा । न लक्षेचि लक्षा जिवाचा जिव्हाळा ॥
नये जो कदां देखतां ऐकतांही । असे जो सदा दिव्य देही विदेही ॥३॥
नये जो कदां स्पर्शतां कवळितांही । नये जो कदां देखतां ऐकतांही ॥
नव्हे जो कदां एकदेशी विदेशी । अलक्षी निळा लक्षितो नित्य त्याशीं ॥४॥
आशिर्वाद देतां कदाही न भागे । करी सत्य वाक्या न चूके प्रसंगें ॥
अशा अर्चितां सद्गुरु तुक्याला । निळा चिंतिलें तेंचि पावोनि ठेला ॥५॥
असे सर्वव्यापी सदा सर्वदांही । नसे नाम ना रुपही ज्यासि कांहीं ॥
असे जो सदा व्याप्यव्याप्या निराळा । तयाचे पदीं रुळतो नित्य नीळा ॥६॥
न देखें रवी अंधकारासि जैसा । कदा बंधना न देखे मुक्त तैसा ॥७॥
तुका भासला मानवी वेषधारी । परी हा लीलाविग्रही निर्विकारी ॥
स्वयें श्रीहरी व्यापकू सर्व जीवा । तुका तेचि तो हा परब्रह्म ठेवा ॥८॥
असोनि नसे सर्वदा देहमेही । नसोनि असे सत्स्वरुपींच पाही ॥
न लक्षेचि कोणा लीलाविग्रहीसा । दिसोनि जळीं वेगळा भानु जैसा ॥९॥
निळा पावला थोर पुण्यें तयासी । मनीं चिंतितां सद्गुरु तुक्यासी ॥
महालाभ आलभ्य तो प्राप्त जाला । पदीं लागतां तोचि होऊनि ठेला ॥१०॥

नमो सद्गुरु स्वामीया तुक्यासी । असें बोलतां बोलण्यासीच ग्रासी ॥
असे शब्दव्यापी तोचि त्या शब्दावीता । परी नाकळे शब्द त्याही अतौता ॥१॥
असे व्यापुनि सर्वदा व्योम सर्वां । परी नाढळे स्पर्शनीं स्पर्शभावा ॥
तसा हा तुका तूकितां तूकवेना । लीलाविग्रही तो कदा ही कळेना ॥२॥
असोनी जिवीं जीवमात्रा निराळा । घटीं बिंबला जेविं जो अंतराळा ॥
असे व्यापुनी वेगळें व्योम जैसे । असे सद्गुरु स्वामीचें रुप तैसें ॥३॥
दिसे दर्पणीं दर्पणाते न शीवे । असे वेगळेंचि अलिप्त स्वभावें ॥
जैसें स्वप्नही भासुनी सत्य नोहे । तसें दृश्य मिथ्याच तो सत्य आहे ॥४॥
निजानंद आनंदवीतो मनाला । मनीं तोचि तो भासतो लोचनाला ॥
तयावीण हें रिक्त नाहींच कोठें । दिसे सर्व जें त्यांतरीं तोचि भेटे ॥५॥
असे दृश्य अदृश्य त्याही परौता । जिवीं जीवनाहूनी या जीववीता ॥
नव्हे त्याविण सर्व कांहींच ऐसा । मृगांबु रवी भासवी मिथ्य जैसा ॥६॥
लीलाकौतुकी सर्व होऊनि ठेला । नसे वेंचला ना गुणत्वासि आला ॥
जयालागिं होणें न होणें असेना । जरी दावितो आपणलागि नाना ॥७॥
असे देखतां दीसतो तोचि अंगें । लीलानाटकी सर्व घेवोनि सोंगें ॥
नेहोनी कदा सर्वही तोचि जाला । परी आपआपीं स्वरुपींच ठेला ॥८॥
दिसे दृश्य अदृश्य त्याही निराळस । क्षराअक्षरातीत जो का स्वलीळा ॥
असंभाव्य होऊनि कांहींच नोहें । नहोनी सदा सर्वदा तोचि आहे ॥९॥
अनेका घटीं दाउनी आत्मबिंबा । परी जेथिंचा तेथ भानु स्वयंभा ॥
नसे स्पर्शला फांकला तो कदांही । तसा सद्गुरु भासला सर्व देहीं ॥१०॥
घटा भंगल्या भंगलें बिंब नाहीं । असे जेथिचें तेथ निश्चींत पाही ॥
तसा सद्गुरु सर्व व्यापूनि ठेला । परी नातळे व्यापिले तया निराळा ॥११॥
असे भानु व्योमीं प्रभा फांकलीसे । परी भिन्न नोहूनि बिंबीं विलासे ॥
तसा सद्गुरु जात ना येत नाहीं । असे जेथिचा तेथ सर्वत्र पाही ॥१२॥
नये ना कदा जाइना दूर कोठें । नसे ना असे आपआपींच दाटे ॥
अशा सद्गुरु नमो आत्मयाला । निळा वंदितां वंदनीं तोचि जाला ॥१३॥

अरुपचि हा सर्व व्यापला सर्व देहीं । परी देह विदेहता सि नाहीं ॥
जगद्वंद्य हा वंदनाहीं निराळा । नसोनि असे सर्व दाऊनि लीला ॥१॥
नसे नेणतां नेणिवेमाजि कोठें । बहू जाणतां जाणिवाहि न भेटे ॥
अशा सद्गुरुच्या पदा लागतां हो । पदा देखोनी तोचि होऊनि राहो ॥२॥
नसे रुप ज्या सर्वही तोचि जाला । नयोनि रुपा आपआपींच ठेला ॥
नसे ना असे व्याप्य ना एकदेशी । तया वंदिलें सद्गुरु तुक्यासी ॥३॥
अकस्मात येऊनि भेटि दीली । परी भेटण्यामाजि जाणीव नेली ॥
अशा जाणण्यानेण्याही निराळा । करुनि पदीं स्थापिला नित्य नीळा ॥४॥
कशी हे कृपा सद्गुरु तुकयाची । नुठेची कदा देहऊर्मी देहाची ॥
मनीं मन ही हारपोनीच गेलें । पदां चिंतितां चित्त हीरोनि गेले ॥५॥
नुठी बुध्दिचा अल्प उल्लेख तोही । अंतःकारणिचा शून्य संकल्प पाही ॥
निळा यापरी मुग्ध होऊनि ठेला । नेणो तुकया काय बोधूनि ठेला ॥६॥
स्वयें सत्य असत्य तें काय जाणे । जसा सूर्य अंधारलेशा न जाणें ॥
तसा सद्गुरु न देखे दृश्यजातां । निजानंदरुपीं वसे तो सतंता ॥७॥
न तूकेची जो तो म्हणे हा तुकावा । तुका नातुडे तो नये रुपनांवा ॥
कसें तूक घालुं अरुपासि आतां । नये लक्षितां बुध्दिजातां समस्तां ॥८॥
न घालितां व्योम हे तागडीं ही । जया तूकितां तूक दूजेंचि नाहीं ॥
नये भास्करा तूक कांटाळ कोठें । तसा हा तुका साम्य दूजें न भेटे ॥९॥
तुळे घालितां पृथ्विये तूक नाहीं । दुजे मेरु मांदार सिंधूसि तेही ॥
तसा हा तुका तूकितां तूकवेना । नयेची साम्य दूजें दिसेना ॥१०॥
असा सद्गुरु भेटतां लाभ कोटी । तया भेटल्यास स्वरुपींच गांठीं ॥
कदा सद्गुरु द्वैतभावो दिसेना । असे अंतरीं बाहेरी तो कळेना ॥११॥
जेणें अर्चिलें सद्गुरुच्या पदासी । वरी सौख्यसाम्राज्य येऊनि त्यासी ॥
निळा अर्चुनी सद्गुरु तुकयाला । निजानंदबोधीं स्वयें तो विराला ॥१२॥
जया पूजिलें आदरें पांडुरंगें । विमानस्थ केलें प्रयाणप्रसंगें ॥
तनू मानवी दिव्यरुपीच केली । न त्यागी तिये दिव्यलोकासि नेली ॥१३॥
मनोभाव माझा तया पादपद्मीं । परी गूजसा राहिला तोयपमीं ॥
निळा त्यापरी लीन तेथेंचि झाला । पदीं तुकयाच्या विरोनीच गेला ॥१४॥

स्वयें दृश्यद्रष्टा निजांगेंचि जाला । हरीभक्त हा भेद गीळोनी ठेला ॥
नसे दीसतें देखणें सत्य जेव्हां । निजानंदरुपींच वास्तव्य तेव्हां ॥१॥
नसे एक ना दूसरें ज्यासी कांहीं । निजानुभवी भेदु हा सत्य नाहीं ॥
स्वयेंचि स्वयें न देखे आपणासी । तया दूसरें तें न भासेंचि शेषीं ॥२॥
हरी सद्गुरुसी कदां भेद नाहीं । कवी बोलिले व्यासवाल्मीक तेही ॥
असा नित्य बोधू शुका नारदाला । विदेहीनृप येचि बोधीं निवाला ॥३॥
हरी सद्गुरु संतही ऐक्यभावें । जेणें लक्षिलें आथिला तोचि दैवें ॥
आलें स्वानूभवा तेंहि तैसेंचि जालें । निजानंदरुपीं हरीसी मिळालें ॥४॥
जगद्रूप हा सद्गुरु चित्प्रकाशे । दुजे नातळोनी अभासे निजांशें ॥
महद्-ब्रह्म व्योमादिकें तोचि जाला । अणूरेणुही मस्तकीं तोचि ठेला ॥५॥
जया रोमरंध्री बहु ब्रह्मगोळ । अणूमाजिं तो सांगरुपी कृपाळ ॥
समस्तांसि व्यापूनियां व्याप्य जाला । परी तो असे आपरुपीं लपाला ॥६॥
नसे एक ना दूसरें ज्यासि कांहीं । नहोनी असे सर्वही सर्वदा ही ॥
जया रुप ना नामही सोसवेना । तया नाटकें दाविले लोक नाना ॥७॥
असा हा तुका कौतुकी आपरुपी । नसेना असे नातुडे वागजल्पी ॥
जया लक्षितां लक्ष मध्येंचि वीरे । बहु तर्क सिध्दांत होती फरारे ॥८॥
प्रकाशें जयाच्या दिसे सर्व कांहीं । दिसे देखतां तोचि होऊनि नाहीं ॥
असा नाटकी लाघवी सूत्रधारी । लीलाविग्रही पूर्णकामावतारी ॥९॥
जेणें निर्मिलें त्रिदशां ब्रह्मयासी । पदीं स्थापिलें कार्य सांगोनि त्यासी ॥
महर्षी ऋषी ज्याचिया नीजमत्ता । करीती सदा यज्ञयागादि संस्था ॥१०॥
जेणें निर्मिलें सर्व संकल्पमात्रें । विकल्पेंचि नेदी उरों त्या स्वतंत्रें ॥
जयाची मती नेणती देव तीन्ही । न लक्षे कदा त्यांतरींही वसोनी ॥११॥
दिसे दर्पणीं ते असे वेगळेची । दिसे देखतें होऊनि त्यासि तेंची ॥
तसा हा तुका सर्व लक्षानिराळा । असे दाउनी देखतां तोचि लीला ॥१२॥
नव्हेची कदा वेगळा आपरुपा । रुपातीत हा न देखे आपआपा ॥
तयासी कसें नामरुपासि आणूं । गुणातीत त्याचे कसे गुण वाणूं ॥१३॥
अनूलक्षितां लक्ष जेथें पुरेना । नये जाणिवा जाणतां जाणवेना ॥
अनुमानदृष्टांत नाहीं जयासी । प्रमाणासि कैसेनि आणूं तयासी ॥१४॥
येथें सर्वदा मौन्य परादिकांचें । कळे रुप तकांतरां केंवि त्याचें ॥
नये जाणिवा बुध्दिच्या जाणण्यासी । जया चिंतिता चित्त नूरेचि शेषों ॥१५॥
स्वलीळाचि हा रुपआरुपधारी । करी कौतुकें नित्य जो निर्विकारी ॥
धरी वेष तोहीच नानापरींचे । परी वेगळा नातळे रुप त्याचें ॥१६॥

भवरोगिया नित्य आरोग्यकर्ता । असा हा प्रभू सर्व सामर्थ्यधर्ता ॥
जया ज्ञानवैराग्य सेवूनि राहे । महायश औदार्य ऐश्वर्य पाहे ॥१॥
क्षमा लक्षुमी नित्य अंकीत ज्याची । पदा सेवुनी अर्चनीं नित्य अर्ची ॥
जयाच्या रुपा देखतांचीं अनंगें । तनू जाळुनी पुत्र जाला निजांगें ॥२॥
जेणें निर्मुनी कोटिब्रह्मांडमाळा । अलिप्तचि राहोनियां त्या निराळा ॥
कशी रोमरंध्रींच पाळी ढिसाळें । नव्हे पार ऐसीं विशाळें भुगोळें ॥३॥
असे रुपमंडीत पूर्णांश जैसा । चतुर्भज हा पाहिजे त्यासि तैसा ॥
करीं वागवीं मोहरी श्रृंग पावा । घनश्याम हा लक्षि तूं भक्तिभावा ॥४॥
धरीं मस्तकीं मुकुटीं मोरपीसा । असे कस्तुरी रेखिला भाळ तैसा ॥
वरी कुंडलें शोभलीं दिव्य कर्णी । विराजे गळां कौस्तुभू सर्व लेणीं ॥५॥
असोनि असा दिव्यरुपी सदा हा । अरुपी लपेना ढळे भास तेव्हां ॥
असे भाविका सर्वदां सर्व देशी । नसे नास्तिका नास्तिवादेंचि त्यासी ॥६॥
असे मच्छ हा कच्छ वराहरुपी । सिंह खुजा फर्शधारी प्रतापी ॥
धरी वीजयी चापपाणी विराजे । अनूजोपवेष्टीत वायोतनूजे ॥७॥
जेणें सांडुनी भद्र सिंहासनासी । वनीं शोधिलें राक्षसांच्या मुळासी ॥
जेणें देवही बंदिचे मुक्त केले । महापातकी मुक्तिस्थानासि नेले ॥८॥
तसाची व्रजीं गोपवत्सांसि पाळी । करी गोपिका मेळवूनी धुमाळी ॥
स्वभक्तांसि पालूनि दृष्टी निपाती । असे बौध्यरुपी न बोलोनि अंतीं ॥९॥
पुढे वंतू । कृतायुग धर्म प्रकाशील जेव्हां । कलीदोष वरुनियां सत्य तेव्हां ॥१०॥
जया चिंतितां चित्त चैतन्य होतें । जया अर्चिता सर्व सामर्थ्य येतें ॥
जयां पाहरा पाहणें तोचि होये । जया ध्यासितां ध्येय ध्यातां राहे ॥११॥
तमूचि जसा दीपका सन्निधानें । प्रकाशेचि होऊनि राहे समाने ॥
नसे फेडणें नेसणें त्यासी कांहीं स्वत:सिध्द नेणें उपाधीस तेही ॥१२॥
स्वदेहींच ऊर्णी जसा तंतु काढी । तयासीच खेळोनियां शीघ्र मोडी ॥
तसा स्वामी हा विश्वविस्तार होतो । पुन्हां आपणामाजि त्या सांठवितो ॥१३॥
जसा सूर्यहा व्योमिंचा व्योमिं राहो प्रकाशे परी विश्व तो दाविताहे ॥
नियंता तसा सर्वदा आपरुपी । न भासोनी भासे तोचि तो सर्वव्यापी ॥१४॥
सुवर्णीच जाले अलंकार पाहे । परी आंतु बाहेरि सोनेंचि राहें ॥
जसा पट तंतूचि होऊनि ठेला । तसा श्रीहरी विश्व न होनि ठेला ॥१५॥
जयालागिं दूजेपणाचा अभावो । कदापि नसे नामरुपासि ठावो ॥
तेणें आपणांमाजिं हें दाखवीलें । बहू होउनी आपण रंजवीलें ॥१६॥
नव्हे एक अनेक कांहींच ऐसा । माये उपाधीक दावी तमाशा ॥
स्वयें देखुनी देखतां त्यासि रीझे । निजानंदरुपीच ऐसा विराजे ॥१७॥
विचित्राकृती मंडपीमाजिं चित्रें । बहू भासती दीपज्योति विचित्रें ॥
परी ते दिसे दीपज्योतीच पाही । तसा एक आत्माचि हें विश्व नाहीं ॥१८॥
स्वतःसिध्दुची स्वामी माझा तुकावा । तुकातीत हा नातुळे रुपनावां ॥
निळा नित्य सर्वा तरी त्यासि पाहे । तया चिंतनीं तोचि होऊनि राहे ॥१९॥

तमारी कधीं अंधकारासी नेणें । स्वयें स्वप्रकाशासि कैसेनि जाणें ॥
तसा सद्गुरु देखे ना बंधनासि । स्वयें मुक्त हें केंवि मानेल त्यासी ॥१॥
असे मुक्त तो सर्वासि देखे । जसें अमृतें नेणिजे मृत्युदुःखें ॥
तसा ज्ञानिया दृश्य जें त्यासि नेणें । स्वयें ज्ञानि मी हेंहि कैसेनि जाणे ॥२॥
दिसे भास आधींच तो सत्य नाहीं । तया होत जातें न भासे कदाही ॥
असा हा तुका नित्य आनंदरुपी । असे नित्य तो नित्य आपस्वरुपीं ॥३॥
जया भेद हा नाढळे चित्प्रकाशें । अभेदीं तया कोण आस्था विशेषें ॥
नये एक आनेक देही मनासी । निजात्माचि मी हें नुरे भान त्यासी ॥४॥
असे सर्वदा नित्य आनंदवासी । तया विषयीं कोण गोडी विशेषीं ॥
चकोरें जसा चंद्र अमृत चाखे । तसा तो कदा पंकतोया न तोखे ॥५॥
जेणें भोगिलें सर्व ऐश्वर्य अंगें । तया दुर्भरत्वीं कसें चित्त रंगें ॥
जेणें संपत्ती त्यागिली निश्चयाची । तया कोण गोडी भिके जावयाची ॥६॥
जयाचे घरीं लक्षभांडार कोटी । करावी मजूरी केंवि हें त्यासि ऊठी ॥
तसा रातला जो निजात्मसुखासि । कसा तो रिझे क्षुल्लका भोगण्यासि ॥७॥
जयाचे घरीं नित्य कैवल्य नांदे । तया दुःखद्रारिदय कैचीं प्रमादें ॥
जया जोडली संगती भास्कराची । तया घालणी केंवि घाली तमाची ॥८॥
जेणें सर्वसंगासि सोडोनि दीलें । असंगासि चित्तासी बैसवीलें ॥
तया भेदभ्रांतीस ठावोचि नाहीं । जनी वीजनीं वर्ततां सर्वदाही ॥९॥
जणें सद्गुरु अर्चिला ज्ञानदाता । तया भ्रांतिचा नाढळे लेश आतां ॥
जेणे अक्षयीं भक्षिले अमृतासी । कदा मृत्युवार्ता न बाधी तयासी ॥१०॥
जया वैद्यराजासी देखोनि जाती । महारोग ते औषधें केंवि राहती ॥
जसा मारुती देखतांची पिशाच्या । घडे भंगणीं अंतरीं धाक त्याचा ॥११॥
नव्हे सद्गुरु सन्मुख भेदु तैसा । तमारीपुढें लेश अंधारु जैसा ॥
जनीं वीजनीं एक आत्माचि होयें । तरंगा जसें व्यापुनी सिंधुतोय ॥१२॥
जशा सारुपा दिसती तोयगारा । परी त्या कदा होतिना भिन्न नीरा ॥
तसें सद्गुरुस्वामी हे संतमूर्ती । अनूकार ते सस्वरुपापुवृत्ती ॥१३॥
जसा कर्पुरु कर्दळीगर्भ होये । परी व्योमिचा व्योम होऊनि ठाये ॥
तसे हे जनीं भासती जीवभेद । परी ते सदा सस्वरुपीं अभेद ॥१४॥
पर्जन्यीं असंख्यात वर्षती बिंदुधारा । परी एक वांचूनि कैंचा पसारा ॥
जसें तोय तें तोयची आदि अंतीं । तसें चित्स्वरुपीं जीव हे होती जाती ॥१५॥
जयालागिं तूं धुडिसी जीव येथें । तरी धुंडिसी कासयालागिं तीथें ॥
घरीं चुकले ठेवणें त्यां विदेशीं । कसे लाभसी चाळितां भूमिकेसी ॥१६॥
म्हणे दीपज्योती प्रकाशासि दावा । पुसे गूळ गोडी न जाणे स्वभावा ॥
जसें चोजवी व्योम स्थान रहाव्या । तसा लक्षिसी दूरी आत्मा पहाव्या ॥१७॥

अणूमात्र बीजीं समग्रचि जैसा । लपाला वदूं कांहीं नाहींच ऐसा ॥
जयीं अंकुरेसी निघे बाहेरी तो । तयीं नाकळे गगनचुंबीत जातो ॥१॥
पुन्हा मोडिता बीजमात्रींच राहे । अव्यक्तीं तसें विश्व नाहींचि होये ॥
तरी व्यक्त अव्यक्त हा चेतवीता । गुरुस्वामी हा सर्व सर्वा नियंता ॥२॥
जसा अग्नि काष्ठीं काष्ठ नेणेचि त्यासीं । धरी उन्नती तोचि जाळीं तयासीं ॥
मग अग्नी ना काष्ठ होऊनि राहे । तसा सद्गुरु स्वामी हा वर्तताहे ॥३॥
तयाचे पदीं चित्त हे लीन जालें । नव्हे भिन्न त्या समरसी मिळाळें ॥
अकस्मात हा लाभ योजूनि आला । गुरु नीळयासी तुकोस्वामी जाला ॥४॥
अनुष्ठान तें तें अहंतेसि मूळ । होऊनी पुढें मोह घालील जाळ ॥
बहुश्रूतता देउनी जाणिवेसी । नेदि आतळो सस्वरुपासुखसी ॥५॥
बहूसाल ज्ञानें बहू जाणिवेचा । बहू स्फुंद होतो बहू मान्यतेचा ॥
कधीं पावसी शांतिसूखासी आतां । न देखोनि विश्वीं त्रिदशांचा नियंता ॥६॥
जयाचेनिया सर्व दिसे असे ही । जयाचेनि चळे ढळे सर्व कांहीं ॥
असा अंतरींचा सखा नेणसी कां । जयाचेनिया तूंचि तूं माजि नीका ॥७॥
जेणें वीणस्तंभा धरीलें नभासी । जळामस्तकीं थावरीलें महीसी ॥
जेणें चंद्रसूर्यादि नक्षत्रमाळा । नभीं चालवील्या असंभाव्य लीला ॥८॥
जयाचेनि हे प्राणअपान देहीं । सदा वर्तती चाळिती इंद्रियांही ॥
जेणें न मिळे सोडिती त्याचि वेळा । नुलंघूनि आज्ञा गती त्याचि काळा ॥९॥
असा सर्व सत्ताधिप त्रीजगाचा । त्रिदशाजना मानवा राक्षसाचा ॥
जयावीण हें न चळे आणूरेणू । निमिष्योनिमिष्या जयाचें प्रमाणू ॥१०॥
सदा सर्वरुपी सदा सर्वव्यापी । न शीवोन सर्वांतरी पुण्यपापी ॥
जयामाजि तैसाचि होऊनि ठाके । अलिप्तपणें आपरुपींच थोके ॥११॥
समग्रचि हा जेथिचा तेथ राहे । परी एक अंश जगा स्पर्शताहे ॥
जसा भानु हा व्योमिंचा व्योमस्थानीं । वसोनी जगा स्पर्शतो रश्मिकीर्णी ॥१२॥
जळीं हा स्थळीं काष्टिं पाषाणि आहे । सदासर्वदा जेथिचा तेथ राहे ॥
कसा लाघवी हा कळासूत्रधारी । करी नाटकें चाळि प्राचीनदोरी ॥१३॥
असे स्थावरी जंगमीं सूक्ष्मदेहीं । असे पोकळीमाजि नमीं मही ही ॥
जयावीण हे रिक्त कोठें असेना । तया नेणती भाविती लोक नाना ॥१४॥
विहारशययासनीं भोजनीं ही । वसे स्वप्नतुर्यादिका अंतरीं ही ॥
अणूरेणुव्यापी नव्हे त्या परौता । असे सर्वदा सर्वही हा निरुता ॥ १५॥
अविद्यांतरीं हा सुविद्यांतरीं ही । महद्ब्रह्म व्यापूनि हा सस्यकींही ॥
वसे उत्तमादीक अंत्येज जातीं । अनस्यूत हा जन्म जराक्षयांती ॥१६॥
बहु दाऊनी स्वर्गसंमारमाळा । जिवा भोग भोगवी प्राचीन वेळा ॥
जिहीं अर्चिलें कर्म ज्या ज्या विलासें । तया नेमिलें सुखदुःखासि तैसें ॥१७॥
असा हा जनीं वीजनीं सर्व दाता । तयासी भजे रे करी हेंचि आतां ॥
नको वीसरुं सर्वथाही तयासी । धरी अंतरीं सद्गुरु तुकयासी ॥१८॥

बरा लाभ हातासि हा आजि आला । मनीं सद्गुरु तुकया साठवीला ॥
तयाचेनि भोजें निळा नाचताहे । जनीं वीजनीं तोचि सर्वत्र पाहे ॥१॥
तया वेगळें आन कांहीं दिसेला । जडोनि तया राहिला तो ढळेना ॥
निळा स्वर्गसूखासि ही पात्र जाला । पदीं तुकयानें तया ठाव दीला ॥२॥
मनी चिंतिलें आजि तें तें प्राप्त जालें । जुनें ठेवणें हस्तकीं सर्व दीलें ॥
असा हा तुका सर्वदानीं उदारु । नुपेक्षी जयाचा करी अंगिकारु ॥३॥
तया पाहिजे एक विश्वास गांठीं । अनन्यासी तो सर्वथाही न लोटी ॥
जया बोधिलें त्या नुरे भ्रांतिलेशु । जनीं वीजनीं भेटवी त्या परेशु ॥४॥
करी आपणासारिखें ज्यासि पाहे । चिदानंद बोधींच ठेऊनि राहे ॥
म्हणोनि तुका हा करा साह्य आतां । निळा निश्चयो सांगताहे समस्तां ॥५॥
नर्का तुकयासी कदा भेद मानूं । असे जीव जीवीं सदा तो समानू ॥
नभा व्यापुनी आणुरेणु प्रकाशें । असे व्यापुनी सर्वही तो निजांशे ॥६॥
जया अर्चिती देव तेतीस कोटी । महर्षी ऋषी तापसी मेरुपाडी ॥
महा साधनी योग जो का दुवाडे । तोहि साधिती योगि याचेचि चाडे ॥७॥
नका साधनें ही तुम्ही आड आणूं । पहा सर्वसाक्षी निजात्मा सुजाणू ॥
तया पाहतां पाहणें तेचि होती । तया तोचि भासे नुरे देहस्फूर्ती ॥८॥
न दीसेचि तो देहबुध्दी पहातां । अभेदीं दिसे तोचि तुम्हा अतौता ॥
नसे ना दिसे देखणें त्यासि दोन्ही । तरी तो पहा तोचि त्यातें मिळोनी ॥९॥
नुरे देखतां दीसणें ज्यासि बाप्पा । तया सद्गुरु वोळला पूर्ण कृपा ॥
जया सर्वथा जाणिवेचा विटाळू । तया भेटला सद्गुरु हा कृपाळू ॥१०॥
नुरे भेद अभेद ऐसाचि जाला । निजानंदरुपीं सदा तो मुराला ॥
स्फुरद्रूप मी हेही नूठीच उर्मी । नव्हे सर्वसाक्षी निजात्मा निजात्मीं ॥११॥
तयाचे पदीं नित्य कैवल्यरासी । पुढें तिष्ठती आणिमादीक दासी ॥
तेथें मुक्तिमोक्षासही कोण पूसे । जया सद्गुरु वोळला चित्प्रकाशें ॥१२॥
गुरु माऊली साउली हे अनाथा । स्नेहाळूपणें पूरवी सर्व आस्था ॥
आपत्या दिना पाजुनि प्रेमपान्हा । कशी रक्षिते अंगसंगी अभिन्ना ॥१३॥
जयाची क्रिया नित्य आनंदकारी । जयाची क्रिया सर्वदा निर्विकारी ॥
जयाची क्रिया आवडे पांडुरंगा । जयाची क्रिया भोगवी सौख्यभोगा ॥१४॥
जयाची क्रिया सत्यसंकल्प पाळी । जयाची क्रिया नित्य पर्वा दिवाळी ॥
जयाची क्रिया भाविकां सौख्यदाती । जयाची क्रिया मान्य संतीं महंतीं ॥१५॥
जयाची क्रिया अमृता जीववीती । जयाची क्रिया भास्करा भातिदाती ॥
जयाची क्रिया नीववीते मयंका । जयाची क्रिया सत्य बोधीत लोका ॥१६॥
जेणे भक्तिवीरक्तिज्ञानासि ठावों । करुनी बरा दाविला हा उपावो ॥
जेणें सत्यसनातनी वस्तु केली । अणूनि जना प्रत्यया दाखवीली ॥१७॥
असा हा तुका नित्य कैवल्यदानी । असें दावितो तत्ववाक्यें वदोनी ॥
जनीं फेडिला देह संदेह माझा । नमो ऐसीया सद्गुरु स्वामीराजा ॥१८॥

जेणें रासक्रीडामिसें गोपिकांसी । दिल सौख्य आलभ्य जें कां महर्षी ॥
जयाचा नये लेश ब्रह्मादिकांतें । तपीं साधितां नातुडे शंकरातें ॥१॥
नव्हे काम तो भाग रतीसुखाचा । निजानंद तो वोपिला अंतरींचा ॥
जयालागिं शूकादिकें धुंडिताती । सदा संतही अंतरीं इच्छिताती ॥२॥
तुका सद्गुरु सर्व भोगीं विरागी । असे तेंचि होउनी त्यातेंचि भोगी ॥
तया अर्चिती त्यासिही लाभ होतो । निळा सद्गुरु तुक्यासीच ध्यातो ॥३॥
जयाचे मनीं तोचि अध्यास लागे । स्वयें होतस तोचि तैसा निजांगें ॥
जसें कींटकी भुंगुटीलागिं जालें । तसें नीळया तुक्यानेंचि केलें ॥४॥
जया पूर्ण आस्था निजात्मा पहावा । तिहीं लक्षणीं हातुका ओळखावा ॥
जेणें पाहिलें सद्गुरु तुकयासी । तेणें पाहिलें सत्य नीजात्मयासी ॥५॥
असे देहचतुष्टयाही निराळा । मना बुध्दिते नातळोनि स्वलीलीळा ॥
तया पाहवें हेंचि वाटे जयासी । तेणें पहावें सद्गुरु तुक्यासी ॥६॥
जेणें देवद्विजांसि संतुष्ट केलें । जेणें यज्ञयागादिकां तोषवीलें ॥
विबूधादिकां नित्य आनंद केला । नमो सद्गुरुच्या अशा त्या पदाला ॥७॥
आशिर्वाद ज्याचा महालाभ देतो । निजात्मरुपा तत्क्षणीं मेळवीतो ॥
जेणें ठेविला मस्तकीं हात पूरे । पळे मोह अंधार तो पैल मेर ॥८॥
जेणें दीधले सौख्य तें नित्य वाढें । त्वरें तत्पदा भेटवी त्यासि कोडें ॥
महानंद आनंद तो भोगवी त्या । जयाची कृपा पाववी सत्यसत्या ॥९॥
जेणें पाहिलें ज्यासि कारुण्यदृष्टी । तया दाविली आत्मरुपेंचि सृष्टि ॥
पुन्हा त्या नुरे देहसंदेह कांहीं । केलें आपणासारिखें त्यासि पाहीं ॥१०॥
हदयावकाशें परेहूनि परते । असे व्योम जें शून्य त्याही अरौतें ॥
महाशून्य चिदांबरींचा आदित्यू । तयां भेटवीताचि आत्मा सतंतु ॥११॥
तयाच्या प्रकाशा नसे पार लेखा । अदो अस्तु ना ग्रहणही सांज ऊखा ॥
तया आत्मया सद्गुरु स्वामीयासी । नमस्कार माझा सदा तुकयासी ॥१२॥
जेणें बोधिला बोध मैळो शकेना । जेणें दीधला स्वानुभव तो टळेना ॥
जेणें दीधला तोचि दृष्टीस राहे । निजात्माप्रकाशूचि सर्वत्र पाहे ॥१३॥
तया सद्गुरु स्वामीसी काय देऊं । उत्तीर्णासी काहिं न दीसे उपाऊ ॥
मुळीं पाहतां मीहि माझें दिसेना । तया तोंचि आतां पदीं मी अभिन्ना ॥१४॥
बरी स्नान संध्या करुं देवपूजा । नसे यज्ञयागादिकीं भाव दूजा ॥
बरा सद्गुरु सर्वरुपीं विलासे । जयामाजिं तैसाचि भासीं अभासे ॥ १५॥
जया आदि ना अंत कोठचि नाहीं । नसोनी असे सर्वदा सर्व देहीं ॥
जया पाहतां दृष्टि पूरा शकेना । अणूमाजिही लोक व्यापूनि नाना ॥१६॥
जेणे ऊटिला भानु मैळाचि नेणें । प्रकाशी जगातें स्वतजें स्वकीर्णे ॥
जेणें ताविला अग्न हो तो निवेना । कदा उष्णता त्यागुनी तो वसेना ॥१७॥
जेणें जीवनें भरिल्या तोयराशी । पुरोनी जगा ऊरला तो विशेषीं ॥
जेणें वोटिला मंडपू या नभाचा । नसे स्तंब ना जोर कांहींच साचा ॥१८॥
जेणें अंतरिक्षाचि नक्षत्रमाळा । कशा लोंबवील्या करीती झळाळा ॥
जेणें सोम हा अमृताचाचि अंशी । भरिल्या कळा नीववीतो जगासी ॥१९॥
जेणें हीमवंतु हिवाचाची केला । न तापेचि तो सीत होऊनि ठेला ॥
जेणें पृथ्वियेसी क्षमत्वासी दिल्हे । जळामस्तकीं आचळू स्थावरीलें ॥२०॥
जेणें नीर हें काय पीळोनी केलें । नसांडी उष्ण त्या अग्निसी काय दीले ॥
जेणें सूर्य प्रकाशिला कासयानें । न लक्षेची देवामहर्षीसि ध्यानें ॥२१॥
असा स्वामी हा सर्वचातुर्यसिंधु । तया नेणती हे बुध्दिमंदु ॥
तया सद्गुरुच्या न लागोनी पाया । धाडिला जन्म केला अपाया ॥२२॥
पुढें जन्म असंख्यात व्याधी । असे मृत्यु हा नेणती पापबुध्दि ॥
स्वयें जन्मे घेवोनि यावें । पुढें यातनेलागिं सिध्दचि ॥२३॥
महा दुःख ते मातरोदरपंकी । वसोनी नवमास नकीं ॥
महादुःख ते जन्मकाळीं जिवाते । निर्गती नाचले युक्ति तेथें ॥२४॥
असे लक्षचौया शिचा होत फेरा । तरी नेणवे भाग्यमंदा गव्हा ॥
तुका सद्गुरु सिध्द सांडोनि एैसे । भवे भोगिती निळा नवेचि कैसे ॥२५॥

जया सद्गुरु नीज वाक्याचिं सवें स्वयें तत्पदा जाऊनिया मिळावे ।
असा तो सखा दूरि नाहींच कोठें । जया पाहसि त्यांतरीं तोचि भेटो ॥१॥
जया एक ना दूसरें स्थान नाहीं । सदा सर्वदा सर्व अंतर्वबाहीं ॥
अशा सद्गुरु तुकया शरण जा रे । होसि तूंचि तूं सर्वव्यापी तसारे ॥२॥
न लागें तुतें योगयाग वासवें । आहेसि जसा असोनि तेंचि व्हावे ॥
न लागें तुते भोगणें त्यागणेंहि । न लागे दुरी गम्य देशांतराही ॥३॥
असा सूगमु पंथ या तुकयाचा । नव्हेची कदा आदरु साधनाचा ॥
जयामाजि तैसेचि होऊनि जावें । तया बोधितां सर्व होईल ठावे ॥४॥
नसे दक्षणा पूजनाचि अपेक्षा । जया सर्व पदार्थ जाति उपेक्षा ॥
न घेऊनि कांहींच ऐश्वर्य देतो । स्वयें आपणासारिखे त्यां करीतो ॥५॥
जयाच्या आनंदासि नाहीं समाप्ती । सदा सर्वदा डुल्लत जो अनार्ती ॥
जया एक मी दूसरें हें उरेना । जयामाजि तैसाच होऊनि नाना ॥६॥
असे बैसला तेथुनी सर्व देशा । असे पूरला वायु सर्वत्र तैसा ॥
जया दूसरे भोग्य कांहीं दिसेना । स्वयें भोग्यभोक्ता ही देहीं असेला ॥७॥
जया सद्रुरु पूर्ण कारुण्यदृष्टि । असे वोळला तोचि सभाग्य सृष्टी ॥
तयां जन्मजन्मांतरां येत जातां । अशंकाचि नाहीं जसी स्वप्नवस्था ॥८॥
तया होऊनि जन्म ठावाचि नाहीं । असे कीं नसे नाठवे हेंहि कांहीं ॥
जया येतजातां नसे जन्मखंती । असे तूंचि आसे स्वरुनानुवृत्ती ॥९॥
अशा सद्गुरुच्या कृपावैभवानें । वरीला जसा सूर्य प्रकाशकीर्णे ॥
समाधान चित्ता सदासर्वदाही । तया काय व्हावें कदा भान नाहि ॥१०॥
स्वसुखासुखासीं लिगटोनि ठेला । सदा अंतरीं बाहेरी तो निवाला ॥
नेणें मस्यका आदि ब्रम्हदिकांसी । समत्वचि पाहे न मानी विशेषीं ॥११॥
नव्हे इंद्रच्रद्रादिकां लाग जेथें । तया पावला तत्पदालागिं तेथें ॥
जेथें जाणणें नेणणें हें असेना । तयामाजि तेंचि दुजें ऊससेना ॥१२॥
नसे मीच येथें सर्व मिथ्यैव पाहीं । असे मीचि हें सर्व जाणोनि पाही ॥
असे निश्चयें सद्गुरुचेनि मूखें । घरी एक पक्षास राही सवसूखें ॥१३॥
जरी सर्वही तूंचि जालासि बापा । तरी भूतभेदा नयेची विकल्पा ॥
जरी नोहुनी कांहीचि हेंचि ठासी । तरी तूं तया पावसी सत्सुखासी ॥१४॥
असें बोलिलों सद्गुरुच्या निरोपें । नसे चावळलों कदा वागजल्पें ॥
बरें अंतरीं हें विचारुनि पाहे । असत्यासि रीझों नको सांग ते स्वर्गिचे नावडती ।
गुरुसेवनीं त्या अनूराग चित्तीं ॥१५॥
जिहीं मर्दिले कामक्रोधादिकांसी । अहंभाव निर्दाळिला निश्चयेसी ॥
जिहीं द्वेषनिंदेसिही नीवटीलें । प्रतिष्ठादि दंभादिकां बोळवीलें ॥१६॥
मनी एक तो ठेविला नित्य बोधु । जिहीं तोडिला सर्व आशासमंधु ॥
सदा दास्य या आर्चिले सद्गुरुचें । जिवीं ध्याउनी सर्वदा रुप त्याचें ॥१७॥
गुरुचे पदीं निश्चयो नित्या ज्याचा । तयाचे घरीं दास मी सत्य साचा ॥
असें श्रीहरी गूज सांगे रमेसी । म्हणे मी वसे सर्वदा त्याचिपासीं ॥१८॥
म्हणोनि निळा सद्गुरुच्या पदासीं । जडोनीच ठेला नव्हे भिन्न त्यासीं ॥
सदासर्वदा तुकयाचेंचि ध्यान । नव्हे विसरु नाठवे देहभान ॥१९॥
असे दुरि जें कां दिगंता परौतें । तया चिंतितां तेंचि हें चित्त होतें ॥
म्हणोनि तुका सद्गुरु हाचि ध्यायीं । तया पावसी सत्य याची उपायीं ॥२०॥

जसा रावणें द्वेषिला राम चित्तीं । समरीं स्वयें राम झाला देहांतीं ॥
तसाचि स्वयें कंसही कृष्ण जाला । मनीं ध्यासितां तोचि होवोनि ठेला ॥१॥
जसी कीटकी भुंगृटीलागि पाही । भयें चिंतिता तेचि जाली स्वदेहीं ॥
म्हणोनि भला हाचि अभ्यासयोगू । नसे घातु येथें करी लाभ चांगू ॥२॥
निळा पावला सद्गुरुतुकयासी । मनीं निश्चये आठवीतां तयासी ॥
वसे लोचनीं मानसीं तोचि आतां । जिवीं जाला नहोनी परौता ॥३॥
धरीतां मनीं वाक्य या सद्गुरुचे । निळा लाधला सौख्य त्याचे कृपेचें ॥
जनीं वीजनीं एक आत्माचि देखे । न मानी दुजे खंडज्ञानें न तोखें ॥४॥
बहू मतमतांतरें काय होये । थिता भाव तोही दुहावोनि जाये ॥
तसे तर्कसिध्दांतही त्याचिपरी । जयें साधनें वाहवीताति दूरी ॥५॥
नव्हे अक्षरं घोकितां सौख्यलेशू । करी दंभ माना प्रतिष्ठे प्रवेशू ॥
तपें मंत्रयत्रादि ऊपासनाही । बहु देखणी लोटिती ते प्रवाहीं ॥६॥
जरी आसनें नित्य एकांतवासी । करी प्राण अपान नीरोधनासी ॥
त्याजूनी रसा सेविती कंदमूळें । तरी आत्मप्राप्तीसी ते ते निराळे ॥७॥
तयालागिं उनका नको वीट आला । मनीं आठवूं सद्गुरु तुकयाला ॥
जयाचेनि वाक्यें तत्पदेसींच भेटी । न लागें कदा सांडिमांडी अटाटी ॥८॥
निळा जाणोनी एक त्यांतें न मानी । धरिलें जिवीं ऐकिलें तेंची कानीं ॥
जसें बोधिले सद्गुरु तुक्यानें । असें सर्व मीचि त्यजी खंडज्ञानें ॥९॥
बरे तर्कवीतर्क ते दूर केले । कृपासागरें भेदभ्रांतीस नेलें ॥
निजात्मपदीं स्थापिले नीळयासी । तुका सद्गुरु वोळलाही तयासी ॥१०॥
होतें गौप्य तें गुह्य भांडार दीलें । पदीं बैसवूनि पदायोग्य केले ॥
नव्हें वीसरु आठवू सत्य त्याचा । असा बोधिला बोध त्यासी सुखाचा ॥११॥
जया भोगितां तृप्तिसी भूक लागे । पहावेची वाटें पहाणें न भागे ॥
असे सर्वदा तेंचि कोंदोनि ठेलें । असे अंतरी बाहेरी तेंचि जालें ॥१२॥
नये सांगतां रुप त्याचें कदाहि । कशासारिखें त्यांसि दृष्टांत नाहीं ॥
तया देखतां तोचि व्हावे निजांगे । जसे रश्मिकीर्णचि ते सूर्य अंगे ॥१३॥
नसे भेद अभेद ते केवि दावूं । जयालागिं दूजेपणाचा अभावू ॥
नव्हें जाणं जें कां स्वयें आपणासी । तया दूसरें कोण जाणेल त्यासी ॥१४॥
असें आंत बाहेरी त्यांते न देखे । जशी शर्करा गोडियेते न चाखे ॥
तसें तोचि तें जाण ना नेण ऐसें । नसोनी असे तेंचि होऊनि तैसे ॥१५॥
धरी नाम अनाम त्याची मिरासी । धरी रुप आरुप जो चिद्विलासी ॥
धरी सर्व सामर्थ्य कांहीं नहोनि । धरी लोक आनेक त्या नातळोनि ॥१६॥
दिस दाखवी जो निजांगें अकती । भरी कीर्तीचे पुंज सर्वा विवर्ता ॥
जेणें निर्मुनी लोकलोकांतरासी । असोनी स्वयें नित्य तोही उदासी ॥१७॥
जया पाहतां नातळे लोचनातें । जया धुंडिता नाकळें जो मनांतें ॥
नव्हे जो कदा दृश्य द्रष्टा निजांगें । जया नेणिजे जाणिवेच्या प्रसंगे ॥१८॥
जया आवडे भक्ति ते भाविकांची । जया नावडे जाणिवा जाणिवेची ॥
नव्हे जो कदा साधनाही अपैता ॥१९॥
असा हा तुका सद्गुरुस्वामी माझा । जेणें कीर्तिच्या ऊमिल्या दिव्य भूजा ॥
जया लक्षितां दृष्टी ही त्या पुरेना । तरी पाहतां तृप्तिही वोसरेना ॥२०॥

घनश्याम हा नूतनू नित्य भासे । असे जो जिवीं तोचि बाहेरि दीसे ॥
असे सर्वदा सर्वव्यापी अरुपी । स्वयें स्फूर्तितें स्फूर्ति तोचि आरोपी ॥१॥
असे दूरी ना अंतरीं जोचि ऐसा । निळा चिंतोनी योजिला तोहि तैसा ॥
तया सद्गुरुच्या नमो पादना । जसा भास्करीं उत्सवु तोपधनया ॥२॥
नमीतां तया ठाव नूरेचि रीता । वसे अंतरीं मीही तया अतौता ॥
निजांगें निळा तोचि होऊनि ठेला । तया आठवी तोचि होउुनि गेला ॥३॥
नमीतां नमण्यासि कोंठेंचि नाहीं । तया तोचि नहोनिया भिन्न कांही ॥
निळा कीं तुका भेद ऊरेल कैंचा । तुका ना निळा आदि ना अंत याचा ॥४॥
जया चिंतितां चित्त चैतन्य जाले । जयां लक्षितां लक्ष लागोनि गेले ॥
जया ध्यासितां ध्यान ही मिचि जालों । पदा लागतां पादपन्धीं विराला ॥५॥
नये सांगतां दावितां रुप त्याचें । नये ऊपमे तुकया तूक कैंचे ॥
निघे शब्द तो शब्द त्याही अरौता । दिसे दृश्य अदृश्य त्याही परौता ॥६॥
असा सद्गुरु हा तुकोस्वामी माझा । नसे साम्य तें पाहतां त्यासि दूजा ॥
तयाचे पदीं रंगला नित्य नीळा । तदाकारता पावला तो स्वलीळा ॥७॥
असे शक्ति चक्राहुनी या परौता । स्वलीळाचि वर्ते करुनी अकर्ती ॥
जया नूमसे मीं हें माझें कदाही । अरुपी रुपातीत तो सर्वदा ही ॥८॥
निळा रक्षिला नित्य सेवानुवृत्ती । अशिर्वाद देऊनियां दिव्य स्फूर्ती ॥
हरीनाम गाऊनीया गूण वाचे । असे चिंतनीं सदगरु तुकयाचे ॥९॥
नये जाणतां जाणण्याही निराळा । न दीसे कदा लक्षितां चर्मडोळा ॥
नये ऐकतां देखतां स्पर्शतांही । नसोनि असे सर्व अतर्यबाहयीं ॥१०॥
असे व्यापुनी सर्व आकाश जैसें । परी नातळे स्पर्शले त्यासि तैसें ॥
असे नाहिंसा सर्व अंतर्यबाहयी तसा सद्गुरु व्यापकू सवे कांहीं ॥११॥
नसे वर्णे व्यक्ती परी सुंदरु तो । बहू दाउनी रंजवी जीववी तो ॥
परी आपरुपा समानूचि राहे । अनूमान दृष्टांत तोही न साहे ॥१२॥
नव्हे रक्त ना श्वेत ही पीतवर्ण । हरी ततुं नव्हे जांबळा नीळ कृष्ण ॥
तया कासियसारिखें हो म्हणावें । अरुप रुपातित जो कां स्वभावें ॥१३॥
नयेना कदा जाइना दूरी कोठें । जयामाजिं तैसाचि भासोनि भेटे ॥
असा सन्निधीं ना दिगंतीं दिसेना । असोनि नसे लोक व्यापूनि नाना ॥१४॥
नसे दर्पणीं मूख दीसे खरेंसे । खरें देखेना आपणालागिं जैसें ॥
तसें दृश्य दाऊनियां वेगळेची । न दीसे स्वयें तेंचि तें आपणासी ॥१५॥
स्वसंवेद्य हेंही असे बध्दगांठी । असे अमृतू अमृतातें न घोटी ॥
स्वयें अग्न तो जाळिना आपणातें । रवीतें रवी न देखोनीच वर्ते ॥१६॥
खरें तें खरें नेणिजे ते अविद्या । रिझेना असत्या ते जाणा सुविद्या ॥
जसा नूगवे भानु त्या नांव राती । उदेला घडे दीवसूची गभस्ति ॥१७॥
नसें वंदिलें सद्गुरुच्या पदासी । उणें काय अज्ञान अज्ञा नराशी ॥
असें जाणुनी आठवी नित्य त्याला । निळा चिंतनीं चिंतितु तुकयाला ॥१८॥
गुरु बोलिजें ते गिरी पर्वतासी । लघू ते हळू भार नाहीं जयासी ॥
तसा हा नव्हे सद्गुरु स्वामी माझा । हळू जाडय नाहीं समाजीं समाजा ॥१९॥
तयाचेनी बोधें निळा मग्न राहे । तयामाजिं तैसाची होऊनि पाहे ॥
जनीं वीजनीं तोचि देखे तयासी । निळाही तसा त्याचिया सामरसीं ॥२०॥

नसे मी येथें सर्वही तोचि जाला । जयामाजिं तैसाचि होऊनि ठेला ॥
दिसे देखतां तोचि त्यांते निजागें । तयामाजि मी तोचि तेणें प्रसंगें ॥१॥
न भावीतही जाणिवे तोचि येतो । न चिंती तरी चिंतनीं तोचि राहतो ॥
असे मानसीं चित्त चैतन्य प्राणीं । रसस्वादनीं लोचनीं तोचि घ्राणीं ॥२॥
त्वचाश्रोत्रही तोचि होऊनि ठेला । जिवीं जीव व्यापूनिही इंद्रियांला ॥
जसी क्षारता सिंधुतोयींच राहे । परी मेघमूखेंचि तें गोड होये ॥३॥
प्रपंचू तसा सद्गुरुचेनि मूखें । परब्रह्म बोधेचि होऊनि ठाके ॥
नसे मी असे तोची तो सर्व कांहीं । घटत्व जसें मृत्तिकेमाजि नाहीं ॥४॥
दिसे दृश्य तें दृश्य माझया विकल्पें । स्वयें सत्य मी मिथ्य माया आरोपे ॥
माया उपाधीक शिवतव शिवा । अविद्या उपाधीक जीवत्व जीवा ॥५॥
मायाअविद्याउपाधिनिरासी । स्वतः सिध्द आत्माचि तो चिद्विलासी ॥
जरी सर्व आत्माचि बोधसि आला । प्रपंचु तरी ऐक्यभावें निमाला ॥६॥
म्हणें दृश्य द्रष्टा नव्हे मी निजांगें । असें मूळिंचा मूळ निर्मीत सोंगें ॥
घटाकाश जैसे मठाकाश भासे । उपाधी निमित्तचि तें भिन्न दीसे ॥७॥
परी मुख्य आकाश तें तेंचि पाहीं । उपाधिविनाशें न भंगेंची कांहि ॥
अंळकार होऊनिया मुख्य सोनें । नव्हे भिन्न त्या वीकतां मोलमाने ॥८॥
तसें विश्व हें एक आत्माचि जाला । तयामाजिं मी तोचि होऊनि ठेला ॥
म्हणोनि धरा पाय त्या सद्गुरुचें । मनीं ध्याउनी स्वामीया तुकयाचें ॥९॥
नव्हे आजिचा कालचा नूतनु मी । नसे रुप आरुप नामीं अनामीं ॥
असे तें नये दावितांही दिसेना । नये सांगतां शब्द पूरों शकेना ॥१०॥
असे बोधिले सद्गुरुतुकयानें । निजानंद देऊनिया थोर मानें ॥
निळा त्या सुखें तोचि होऊनी ठेला । पदीं सद्गुरुचे विरोनीच गेला ॥११॥
पुढारोनियां भक्त कारुण्यसिंधु । करें स्पर्शलें मस्तका दीनबंधु ॥
तयाचाचि नेणों फळोददेश जाला । सबाह्यांतरीं तोचि कोंदोनि ठेला ॥१२॥
दिसे अंतरी बाहेरी सर्व तोचि । जनीं वीजनीं ठाव रीता नुरेची ॥
जिवीं जीव जाला शिवीं शीव जाला । देहीं देह होवोनियां तोचि ठेला ॥१३॥
अळंकार जैसें सुवर्णचि जाले । परी सांडुनी त्यासि नाहींच गेले ॥
तसा तोचि तो सर्व अंतर्यबाहयीं । निळा नामरुपासि ठावचि नाहीं ॥१४॥
उठी सागरीं लाअ आनंत कोटी । परी जीवनूची तया पाठिपोटीं ॥
तसा तोचि तो व्यापितां व्याप्य जाला । निळा आपणा भिन्न नाहींच केला ॥१५॥
मुळीं तंतु एकचि आनंत पव्द । जरी भासलें त्यांतरी तोचि स्पटु ॥
जसी मृत्तिका तेचि पात्रें अमूपें । तसा तोचि तो मी वृथा आपरुपें ॥१६॥
असा नाटकी तोचि विस्तारलासे । जनीं वीजनीं तोचि होऊनि भासे ॥
बहु लोक आनंत ब्रह्मांडमाळा । निजांश दाऊनियां तयानिराळा ॥१७॥
असा सर्वव्यापी परी त्या अनन्या । प्रत्यक्षचि फेडोनियां भ्रांतिदैन्या ॥
जसा चातकाकलागिं आकाशबिंदू । मुखी वर्षोनि फेडि तृष्णासमंधू ॥१८॥
जया देखतां अंतरीं आर्त जैसें । तयालागिं तैसेचि होणें निजांशे ॥
जसी व्याघ्रिणी स्नेहें वत्सासी पाळी । दुजें देखता भक्षूं धावें कराळी ॥१९॥
तया तो नसे आपुलें कीं परावें । परी पावती लोक संकल्पभावें ॥
वरी प्रेमळा भेटि येऊनि देणें । तसें नास्तिका नाहीं ऐसेंचि होणें ॥२०॥

दिसे दर्पणीं मूख ज्याचें जसें त्यासि तैसेंचि दावी ।
बरें वोखटें त्यासि तैसेंचि भावी ॥१॥
तसा जो जनीं वीजनींही पहातां । जयालागिं तैसाचि ती विश्वभती ॥
तया देखिलें सत्य जें मानिताती । तिही देखिली दृश्यमायीक भ्रांती ॥२॥
जसा भक्त प्रल्हाद अंकीं धरावा । तेणेंचि रुपें दैत्य चीरोनि घ्यावा ॥
असे भावना ज्यांतरीं त्यासि तैसा । उपाधीवरी स्फटिकभास जैसा ॥३॥
महद्ब्रह्म कोटी रोमरंध्रींच थारा । असा तो प्रभू आणुमाजीं पसारा ॥
नये लक्षितां रुप कोणासी कैसें । विबुध्दादिकां ब्रह्मयाही न भासे ॥४॥
न दिसे कदा तोचि सर्वत्र देखे । न ऐके तरी सर्वही तोचि ऐके ॥
नव्हे दृश्य अदृश्य तोचि सर्वासि भेटे । नये चाखतां जेवितां तोचि घोटे ॥५॥
असे अंतरी काय त्यासी आणावें । न दीसेचि त्यातें कसें जी पहावें ॥
नसे स्थान त्या भेटिसी कोठें जाऊं । न ये जाइना त्या भवंडूं केवि ठेवूं ॥६॥
न बोलेचि त्यातें कसें बोलवावें । न लक्षेचि त्यातें कसें ऐकवावें ॥
न पाहेचि त्यातें कसें काय दावूं । न घेची तया काय कैसेंनि देऊं ॥७॥
न जायेची त्यातें कसें बोळवीजे । न खायेची त्यातें कसें जेववीजे ॥
नसेना असे केवि त्यातें पहावे । नसे अंग त्या काय म्यां लेववावें ॥८॥
न लक्षेचि घाला भुकेला कदाही । असे जागतू कीं निजेला स्वदेहीं ॥
घरीं कीं दुरी कोण जाणेल कैसा । जुना कीं नवा नित्य अनित्य ऐसा ॥९॥
असे निर्जिवू सजिवू हें कळेना । असे कीं नसे पाहतांही दिसेना ॥
उभा बैसला कीं निजेला न लक्षे । तया काय कीजेचि पक्षे अपेक्षे ॥१०॥
नये सागरा कोठेंही सांठवीतां । नये व्योम हें न्यावया ठाव रीता ॥
नये थांवरीतां मही आन ठायीं । तसा आत्म राजूचि सर्वत्र पाही ॥११॥
नलक्ष जया पाहतां लोचनातें । नये ऐकतां केवि ऐको तयातें ॥
नये स्पर्शतां काय स्पर्शोनि घेऊं । नव्हे भिन्न त्या भेटिसी केवि जाऊं ॥१२॥
नव्हे जो कदा आपुला ना परावा । नसेना असे व्याप्य अव्याप्य जीवा ॥
जया भेद अभेद लागो शकेना । तया केंवि घेऊं त्यागितां त्यागवेना ॥१३॥
नये त्यागितां ना धरीतां कदाही । वसे सर्व व्यापूनियां सर्व ठायीं ॥
असा हा तुका काय तूकूं तयासी । तुकातीत तो तोचि तूके तयासी ॥१४॥
निळा राहिला नित्य चिंतूनि त्यातें । नसे विसरु तो निजांगचि वर्ते ॥
असे जो सदा दूसरें ग्रासुनियां । स्वयें ग्रासुनी जो असे आपणींया ॥१५॥
नसे अंत ना पार ज्याच्या रुपातें । असे कीं नसे नाठवे हेंही जयाते ॥
घरीं कीं दुरी मी स्वदेशीं विदेशीं । कदा देखेना जन्ममृत्यूजरेसी ॥१६॥
असें वेचलों कीं नसे संचलों मी । न जाणें कदा कोठील कोण तो मी ॥
आलों मी पुढें जाइन हेंहि नेणे । तया जाणती त्यासि तैसची होणें ॥१७॥
नुठी वृत्ति मी जाणतां हेंही ज्यासी । स्वयें नेणतां हेंही नूरेची शेषीं ॥
तोहि सद्गुरु तुक्यासी मिळाला । रवी कीर्ण तैसाचि होवोनी ठेला ॥१८॥
स्वयें जाणण्यानेणण्यातील जाला । अकस्मात तैसाचि होऊनि ठेला ॥
जसा शर्करें गोडीयेसी समंधू । तरंगाजळा भिन्न नोव्हेचि सिंधू ॥१९॥
नव्हे भिन्न मी काय चिंतू तयासी । न्याहाळी कसा दर्पणु दर्पणासी ॥
जसा देखेना भास्करु भास्करातें । निळा तुकया चिंतितां तेविं होतें ॥२०॥

तरी तोचि मी मीही तोचि स्वभावें । तरी वेगळें नूरिजे रुप नांदें ॥
प्रभा भातु हे नांवेंचि भिन्न जाली । परी ते सदा एक एकींच ठेली ॥१॥
स्वयें दृश्य द्रष्टाचि तो एक आंगें । जसी वामसव्यें निजांगीं निजांगें ॥
नव्हे नरनारायणा भेद कांहीं । स्वयें एकुची भिन्न दावूनी देही ॥२॥
प्रभा भास्करु जेवि दोनी नहोनी । तसे सद्गुरु शिष्य ऐक्या मिळोनी ॥
जगद्रूप जनार्दनू हा स्वभावें । स्वयें तोचि तो दाउनी दोनीं स्वरुपें ॥३॥
अळंकार भासे परी तें सुवर्ण । नये भिन्न भेदातित एकवर्ण ॥४॥
स्वयें भास्करु जेवि नेणें तमातें । तमूही तसा देखेना भास्करातें ॥
तसे संतही सद्रुपीं ते अभिन्न । असत नोहती त्यांतरी ही मिळोन ॥५॥
जसी ते निशी भेटता भास्कराशीं । तमा वीसरोनी मिळे त्या प्रकाशी ॥
नुरे काळिमा लेश अंधार कोठें । स्वयें होउनी तोचि त्यासीच भेटे ॥६॥
कटुत्वासी सांडूनीया सेंद जैसी । परीपक्क ते पावली गोडियासी ॥
जसा शर्करा इक्षूदंडूची जाला । स्वयें नामरुपासी त्यागूनी ठेला ॥७॥
निळाही तसा चिंतिता तुकयासी । स्वयें तोचि जाला मिळोनी तयासी ॥
जसें सिंधु तोयेची तें मीठ जालें । पुन्हा मीळतां तोय होऊनी ठेले ॥८॥
बहु चित्र दाऊनीया एकि भिंति ही मृत्तिकेचीच जाली ।
पुन्हा मृत्तिका भिंतिलोपें मिळाली ॥९॥
तसा हा तुका दाउनी नामरुपें । स्वयें आपणामाजिं आपस्वरुपें ॥
निळा ही तुका द्वैतभावा निरासी । स्वयें मीळणी मीळती सामरसीं ॥१०॥
जसा वन्हि मीळोनिया कर्पुरातें । स्वयें नूरवी आपणां ना तयातें ॥
तसें मीळतां सद्गुरु तुकयासी । दुजे हारवूनी निजात्मेसि ग्रासी ॥११॥
नव्हे कांहिंच त्यासि कैसें पहावें । उपाधीनिमित्तची त्या ओळखावें ॥
उपाधीनिरासीं तेहि नाहींच होये । नये जाणतां जाणिवेच्या उपाये ॥१२॥
म्हणोनी बरे ओळखा तुकयासी । असें अंतरीं बाहेरी तो तुम्हासी ॥
न दीसे तरी तोचि तो सर्व आहे । तया लक्षूनी तोचि होऊनी राहे ॥१३॥
महा पंचभूतां भौतिकांहि निराहा । असे चेष्टऊनी सर्व विचित्र लीला ॥
करी दाखवीहि परी तो अकर्ता । असे शाक्तत्रयां निर्मुनी ही नियंता ॥१४॥
तया नेणतां भोगिजे मूढ योनी । असंख्यात त्या दुःख शोकाभिदानी ॥
तरी लागवेगे धरा पाय त्याचे । मनीं चिंतुनी सद्गुरुतुकयाचे ॥१५॥
निळा सांगतो सर्वदा हेंचि सर्वा । नका अंतरु या सुखानंददैवा ॥
जये वेंचला तो क्षणू पूढती हा । हरुनी अयुष्या विटंबील देहा ॥१६॥
न मानी तयां भोगणें तें न चूके । पुढें यातना योनिव्दारें अनेके ॥
न दीसे उपाव अशा दुःखजाती । हाति प्राप्त तेव्हां यातनाची अवर्ती ॥१७॥
निर्षिध्दचि त्या शुध्द कोणा म्हणावें । कसें विष् तें अमृतासी तुकावें ॥
अधमींच तो केवि मीळे स्वधर्मी । महामूढ तो केवि पावेल आत्मा ॥१८॥
म्हणोनी असें निंदय तें तें त्यजावें । तया संगती संगदोषें लिपावे ॥
जरी जोडली संगती सज्जनाची । तरी पाविजे संपदा सत्सुखाची ॥१९॥
तरी आठवू पाय त्या सद्गुरुचे । जयाच्या कृपें पाविजे सौख्य साचें ॥
जेणें तोडिला मोहसंदेह फांसा । दिला बोध चित्ता न मिळेचि ऐसा ॥२०॥

तया चिंतीतां चित्त नाहींच होतें । उरी ही पुढें ठेविना आठवातें ॥
असा सर्व होऊनियां तोचि ठाके । नुरे आपणू नूरऊनी अनेके ॥१॥
असें आठवी नाठवी जो समानू । स्वयें नूरऊनी ज्ञानअज्ञानभानू ॥
तयाच्या पदा वंदिताची स्वलीळा । तदाकारता पावला नित्य नीळा ॥२॥
प्रतीबिंब बिंबाहुनी दूरिकैंचें । अभासें परी तेंचि स्वरुप त्याचें ॥
उपाधीच ते भास आभास दावी । सहस्त्रांघटीं नातळोनी स्वभावीं ॥३॥
जिये वस्तुचा गुणस्वभाव जैसा । अनादी असे तोचि आलोडु तैसा ॥
असे अंगिची साउली मिळा जैसी । नव्हे सारितां दूरि ज्याची तयासी ॥४॥
स्वभावें जयाचा तेंचि अध्यात्म त्याचें । न सूटे जसे साकरे येचे ॥
सुगंधु जसा कस्तुरीतें न सोडी । तसा हा तुका भ्रातिदैन्यासि फेडी ॥५॥
तसा इश्वरु नामरुपासि नेणे । प्रकाशी परी विश्वआभासि कीणें ॥
दिसावे जगें हा स्वभावोचि त्याचा । जसा दाहकू गुण हूताशनाचा ॥६॥
उदेला तसा होय मार्तंड तुका । जयाच्या प्रकाशें नुरेची अशंका ॥
करी आपणसारिखेची अनन्य । महाराज हा सद्गुरु धन्य धन्य ॥७॥
तयाचे पदीं सर्व विश्रांत जोडो । मनीं आठवीतां महासौख्य वाढे ॥
ककसा पावला आतवीतां त्वरेसी । विसावोनि ठेला हदयावकाशीं ॥८॥
असो जाणता हा सखा अंतरींचा । कळें अंतर्गुह्यार्थ जैसा जयाचा ॥
करी पूर्ण राहोचि नेदी अशंका । न पूसे तरि देखतां भाव नीका ॥९॥
मनीं चिंतता मूर्ति या सदागुरुची । करी भाविका आपणांसारिखेची ॥
तया भिन्न ते सर्वथा ऊरवीना । निजानंद भोगूनि राखे अभिन्ना ॥१०॥
दयाशांतिचा पूर्णसिंधूचि जैसा । भरोनी असे आर्तिकालागिं तैसा ॥
बरा देउनी बोध त्या अंतरींचा । निजानंदरुपींच रक्षीत साचा ॥११॥
पहा नीळयालागिं प्रसन्न जाला । अकस्मात येऊनियां बोध केला ॥
जसें सिध्द दत्तात्रयें येउनीयां । दिलें तत्व जनार्दना बोधुनियां ॥१२॥
बरा साधला सर्व हीतार्थ आतां । तुकोस्वामीचा हा आशीर्वाद होता ॥
निजानंदसुखसिची पात्र केला । निहा सद्गुरुस्वामीनीं गौरविला ॥१३॥
नेणो काय सुकृत होतें निजाचें । होतें जोडिलें जन्मजन्मांतरींचें ॥
फळोदेश हे दयावया तेचि आले । तुकोस्वामीच्या दर्शना योग्य केलें ॥१४॥
मी तो नेणते नेणतां हीत कांहीं । होतों वाहवीलों दुःख चिंताप्रवाहीं ॥
उदासील होवोनियां जीव देतां । अकसमात हा पातला प्राणदाता ॥१५॥
त्वरें येऊनीयां समाधान केलें । धरुनी करीं हदया मेळवीलें ॥
निज मसतकीं हात ठेऊनि तेव्हां । कला तत्वबोधीं क्षणेंचि रिघावा ॥१६॥
निजांकीं निळा बैसवोनि कृपेनें । निःसंदेह केला बहुता रितीनें ॥
आशिर्वाद देवोनियां स्थापियेला । जनीं वीजनीं ऐक्यते पाववीला ॥१७॥
महासौख्य तें अंतरीं गौप्य होतें । प्रकाशून तें प्राप्त केलें दिनातें ॥
निळा तेंचि पावोनियां तृप्त जाला । गुरुस्वांमिनी तो पदीं स्थापियेला ॥१८॥
स्तवीतां तया न चले वैखरीचें । जया रुप ना नामही सत्य साचें ॥
अरुनचि हा प्रगटूनी स्वरुपा । निळा बोलिला पूर्ण प्रतापकृपा ॥१९॥
जयाची मती नेणती वेद चारी । बहु शास्त्र सिध्दांतही ऐल मेरीं ॥
ऋषीही बहुमतमतांतरेंसी । पहाती परी नेणवें हा तयांसी ॥२०॥

महद्भाग्य हें आजि ऊदीत जालें । गुरुस्वामीनीं सत्कृपें क्षेम दीलें ॥
बरा बोधुनी वोध चित्तासि केला । निळा संतजनाप्रति नीरवीला ॥१॥
कृपाळूपणें सत्य कारुण्यसिंधु । निळा स्थापिला देउनी नित्य बोधु ॥
हदयस्थ त्या काय म्यां वीनवावें । पदीं स्थपिलें काय उत्तीर्ण व्हावें ॥२॥
पदीं रंगलों सर्वदा सदगरुचें । महाराज या स्वामीया तुक्याचे ॥
जेणें नेत्र दिव्यांजनें सोज्वळीलें । रुपा आपुल्या देखण्या योग्य केलें ॥३॥
नये जो कदा दृश्यभावास्वरुपा । तेणें दाविलें आपणालागि कृपा ॥
निळा भेटूनी तत्वसिध्दांत दीला । पदीं सथापुनियां पदा योग्य केला ॥४॥
भवसागराचा सदा हा उतारु । करी पार ज्याचा करी अंगिकारु ॥
नेदी अंगअंगुष्ठ भीजोचि कोठें । महाकूशलू हा करी पार नेटें ॥५॥
जयाचेनियां आत्मतत्वींच भेटी । जयाचेनियां ससवरुपेंचि पुष्टी ॥
जयाचेनियां मोहअंधार फीट । जयाचेनि हा कामसंकल्प तूटे ॥६॥
मनीं चिंतनीं ध्याउनी तुकयासी । निळा नित्य नीमग्न जाला तयासि ॥
असा त्याचिये आठवींची विराला । अकसमात त्यातेंचि पावोनि ठेला ॥७॥
बहुनीजनिष्ठे अर्चुनी सद्गुरुसी । निळा हेंचि प्रार्थूनि मागे तयासी ॥
म्हणे हदयीं माझिये त्वां बसावें । सदा नामसंकीर्तनीं प्रेम दयावें ॥८॥
करुनी कृपा बोधुनी हेंचि दिलें । होतें अंतरीं आर्त प्रविष्ठ जालें ॥
निळा ऐकतां नीज वाक्या निवाला । पदां वंदुनीयां सुखाचाचि जाला ॥९॥
म्हणे धन्य हो धन्य स्वामी कृपाळा । नमो सद्गुरु दीनबंधू दयाळा ॥
करीतील जे नित्य अभ्यास त्याचा । मनोभाव सिध्दीसि न्यावा तयाचा ॥१०॥
दिलें वाक्य तें सत्य सिध्दीस न्यावें । अनाथादिनालागि हें बोधवावें ॥
निळा नित्य प्रार्थूनियां हेंचि मागें । किजे दान हेंची कीं येणें प्रसंगें ॥११॥
असे श्लोकसंख्या त्रिशतबत्तिसांची । निजस्तूति हे सद्गुरुस्वामीयाची ॥
घडें नित्य आवर्तनु एक ज्यासी । करीती गुरु येउनी बोध त्यासी ॥१२॥