॥ जय जय विठ्ठल रखुमाई ॥ भानुदास गाथा - भाग 10 (फुगडी)
भाग 10

सार्थ भानुदास गाथा : फुगडी

संत भानुदास महाराजांच्या फुगडी प्रकरणातील अभंग आणि त्यांचा सार्थ मराठी भावार्थ.

॥ अभंग १ ॥ अभंग रचना
ऐक साजनी वो बाई । तुम्हा एवढें थोर नहीं ।
भाव केला घरजांवाई । खावयासी तूप सेवाई ॥१॥
फु फु फु फु फुगडी गे । तुम्ही आम्ही खेळु दोघी गे ॥ध्रु०॥
प्रपंच केला गोड सगळा गे । ज्ञान फुगडीवर समला गे ।
प्रेम तिचा चांगट गे सुदंर पहाता अलगट गे ॥२॥
शांती सोयरी सखी माझी गे । तिची बरी संगत काजी गे ।
तिचा हात धरितां गेली माझी गे । मोह ममतेची बीज माजी गे ॥३॥
फुगडी खेळतां हाता शिणला गे । अंतरीचा द्वैत भेद गेला गे ।
हृदयीं प्रकटला ज्ञानदीप गे । गेली अज्ञानाची झोंप गे ॥४॥
दया क्षमा तिची बहीण गे । तिशी म्यां धरीले कवळुन गे ।
फुगडी खेळतां आला शीण गे । गरगर भोंड गेली जिरुन गे ॥५॥
ऐशी फुगडी खेळले गे । परब्रह्मी सुख आगविले गे ।
भानुदास म्हणे रंगलों गे । जन्ममरण हरलों गे ॥६॥
हे सखी, ऐक! भक्तीचा भाव इतका श्रेष्ठ आहे की त्या भावालाच मी माझ्या घरात स्थान (घरजावई) दिले आहे आणि त्याला प्रेमाचे तूप व शेवया खायला दिल्या आहेत. चला, आपण दोघी मिळून ज्ञानाची 'फुगडी' खेळूया. या फुगडीच्या खेळामुळे सर्व प्रपंच गोड झाला आहे आणि आत्मज्ञानावर येऊन थांबला आहे. शांती ही माझी खरी मैत्रीण आहे; तिचा हात धरताच माझ्या मनातील मोह आणि ममतेचे बीज नष्ट झाले. ही अध्यात्मिक फुगडी खेळताना सर्व द्वैतभाव आणि भेद नाहीसा झाला, हृदयात ज्ञानाचा दिवा उजळला आणि अज्ञानाची झोप उडून गेली. दया आणि क्षमा यांना मी जवळ धरले, ज्यामुळे संसारातील सर्व श्रम आणि भ्रम (चक्कर) निघून गेले. संत भानुदास म्हणतात, अशी ज्ञानाची फुगडी खेळून मी परब्रह्माच्या सुखात रंगून गेलो आहे आणि माझा जन्ममरणाचा फेरा कायमचा संपला आहे.
भाग 9 सर्व भाग (अनुक्रमणिका) भाग 11 (पुढे)