॥ जय जय विठ्ठल रखुमाई ॥ गौळण
भाग 9

सार्थ भानुदास गाथा : गौळण

संत भानुदास महाराजांच्या गौळण प्रकरणातील अभंग आणि त्यांचा सार्थ मराठी भावार्थ.

॥ अभंग १ ॥ अभंग रचना
वृदांवनीं वेणू कवणाच माये वाजे । वेणुनादें गोवर्धनू गाजे ।
पुच्छु पसरुनि मयोर विराजे । मज पाहतां भासती यादवराजे ॥१॥
तृण चारा चरूं विसरली । गाई व्याघ्र एके ठायीं जालीं ।
पक्षीं कुळें निवांत राहिली । वैरभाव समुळ विसरली ॥२॥
यमुना जळ स्थिर स्थिर वाहे । रविमंडळ चालतां स्तब्ध होये ।
शेषकूर्म वराह चकित राहे । बाळा स्तन देऊ विसरली माये ॥३॥
ध्वनी मजुंळ मंजुळ उमटती । वांकी रुणझुण रुणझूण वाजती ।
देव विमानीं बैसानि स्तुती गाती । भानुदासा फावली प्रेम भक्ति ॥४॥
वृंदावनात कोणाची बासरी वाजते आहे? त्या वेणुनादाने गोवर्धन पर्वत दुमदुमून गेला आहे. मोर आपला पिसारा फुलवून नाचत आहेत आणि मला तर चोहोकडे यादवराज श्रीकृष्णच दिसतात. बासरीच्या सुरांनी गायी चारा चरायला विसरल्या; वाघ आणि गाय एकत्र शांत उभे ठाकले; पक्षांचे थवे शांत झाले आणि सर्व प्राणी आपला जन्मजात वैरभाव विसरले. यमुनेचे पाणी स्तब्ध झाले, सूर्यदेवाची गती थांबली, शेषनाग, कूर्म व वराह चकित झाले, तर माता आपल्या बाळाला दूध पाजायचे विसरली. बासरीचे मंजुळ स्वर आणि पैंजणांची रुणझुण ऐकून देव विमानात बसून स्तुती गाऊ लागले. अशा प्रकारे भानुदासांना श्रीकृष्णाची अखंड प्रेमभक्ती प्राप्त झाली.
॥ अभंग २ ॥ अभंग रचना
जमुनाके तट धेनु चरावत ।
राखत हैं गईया ॥१॥
मोहन मेरा सांइया ॥ध्रु०॥
मोरपंत्र शिरी छत्र सुहावे ।
गोपी धरत बहीया ॥२॥
भानुदास प्रभु भगतनको बछल ।
करत छत्र छाइया ॥३॥
माझा स्वामी मोहन यमुनेच्या तीरावर गायी चारत आहे आणि त्यांचे रक्षण करत आहे. त्याच्या मस्तकावर मोराचे पीस छत्र म्हणून शोभून दिसत आहे आणि गोपी त्याचा हात धरत आहेत. भानुदास म्हणतात की, हा प्रभु आपल्या भक्तांवर अत्यंत प्रेम करणारा (वत्सल) असून त्यांच्यावर कायम आपली कृपाछत्र धरून ठेवतो.
भाग 8 सर्व भाग (अनुक्रमणिका) भाग 10 (पुढे)