आहा रे भाई । प्रथम नमूं तो विनायक ।
ठेवुनि गुरुचरणीं मस्तक । वदेल प्रसादिक वाणी । हरिहरांचे पवाडे ॥१॥
माझी ऐसी ब्रीदावळी । दासें दासत्वें आगळी ।
पान्हेरीनें मार्ग मळी । जीवन घ्या रे कापडि हो ॥२॥
जें या सीतळाहुनि सीतळ । पातळाहुनि जें पातळ ।
प्रेमामृत रसाळ । तें हें सेवा अहो भाग्याचे ॥३॥
जिंकाल तरी जिंका रे अभिमान । दवडाल तरी दवडा लज्जा आणि मान ।
धराल ते धरा शंभूचे चरण । दावाल पण ऐसा दावा तो ॥४॥
काळा घेऊं नेदीं वाव । आला तो राखें घावडाव ।
शुद्ध सत्वीं राखोनि भाव । म्हणा महादेव हरिहर वाणी गर्जो द्या ॥५॥
पराविया नारी माउली समान । परधनीं बाटों नेदीं मन ।
जीवित्व तें तृणासमान । स्वामिकाजीं जाण शूर म्हणों तया ॥६॥
शक्ति वेचाविया परउपकारा । खोटें खोट्याचा पसारा ।
सत्य तें भवनदीचा तारा । आळस तो न करा येथे अहो सांगतों ॥७॥
व्रत करा एकादशी सोमवार । कथा पूजन हरिजागर ।
पुण्य तें असे गातां नाचतां बहु फार । पुन्हा बोलिला संसार नाहीं नाहीं सत्यत्वें ॥८॥
संग संतांचा करितां बरवा । उत्तमोत्तम कीर्तीचा ठेवा ।
पंथ तो सुपंथें चालावा । उगवा वासना लिगाड ॥९॥
तुका चालवितो कावडी । प्रवृत्ति निवृत्ति चोखडी ।
पुढती पुढती अधिक गोडी । भरुनि कळस भजन आवडी केशवदास नटतसे ॥१०॥
हा तुकाराम महाराजांचा अतिशय प्रसिद्ध आणि उपदेशपर 'कावडीचा' अभंग आहे. "हे भावांनो, मी सर्वात पहिले त्या विघ्नहर्ता गणेशाला (विनायकाला) नमन करतो. आपल्या सद्गुरूंच्या चरणावर मस्तक ठेवून, त्यांच्या कृपेने मिळालेल्या प्रसादिक वाणीने मी हरी आणि हराचे (विठ्ठल आणि शिवाचे) पोवाडे गाणार आहे. देवाची सेवा करणे आणि त्याचे दास बनणे हेच माझे खरे ब्रीद आहे. या भक्तीच्या गंगेचा जो प्रवाह सुरू झाला आहे, त्यातून तुम्ही सर्व यात्रेकरूंनी (कापडी हो) आत्मजीवनाचा आनंद घ्यावा."
"हे भगवंताचे नाम बर्फापेक्षाही शीतल आहे, पातळापेक्षाही सूक्ष्म आहे आणि अतिशय रसाळ असे प्रेमामृत आहे. हे भाग्यवानांनो, तुम्ही याचे सेवन करा. जर तुम्हाला काही जिंकायचेच असेल, तर स्वतःचा 'अभिमान' जिंका (नष्ट करा). जर काही सोडून द्यायचे असेल, तर संसारातील खोटी लज्जा आणि मानाची इच्छा सोडून द्या. जर काही घट्ट धरायचे असेल, तर देवाचे पाय धरा. मृत्यू कधीही येऊ शकतो, तो वेळ देणार नाही, म्हणून मिळालेला प्रत्येक क्षण भक्तीसाठी वापरा. मनात शुद्ध सत्वभाव ठेवून मुखाने 'हरिहर' नावाचा गजर होऊ द्या."
पुढील ओळींमध्ये महाराज श्रेष्ठ आचरणाचे नियम सांगतात: "परस्त्रीला मातेसमान माना, परक्या धनाचा अभिलाषा धरू नका. देशासाठी किंवा देवासाठी आपले जीवन गवतासारखे (तृणासमान) अर्पण करायला जो तयार असतो, तोच खरा शूर वीर होय. आपली शक्ती नेहमी परोपकारासाठी वापरा, कारण हा संसार म्हणजे खोट्याचा पसारा आहे आणि केवळ सत्यच या संसारनदीतून तारून नेणारे आहे. एकादशी आणि सोमवारचे व्रत करा, देवाची कथा, पूजन आणि रात्रीचा हरिजागर करा. देवाचे नाव गाण्यात आणि नाचण्यात खूप मोठे पुण्य आहे; जो हे करतो, त्याला पुन्हा संसारात जन्म घ्यावा लागत नाही हे त्रिवार सत्य आहे. संतांची संगत नेहमी उत्तम कीर्तीचा ठेवा मिळवून देते, म्हणून चांगल्या मार्गाने चाला आणि मनातील वासनांचे लचाड दूर करा. तुकाराम महाराज म्हणतात, मी प्रवृत्ती आणि निवृत्तीची ही भक्तीची कावड घेऊन चाललो आहे, जसे पुढे जावे तशी यात अधिक गोडी निर्माण होते आणि मी विठ्ठलाच्या प्रेमात आनंदाने नटत आहे."