तुकाराम महाराज गाथा - भाग ४२ (अभंग ४१०१ ते ४२००)

॥ अभंग ४१०१ ॥ अभंग रचना

आपुली बुटबुट घ्यावी । माझी प्रताप द्यावी ॥१॥
आपुला मंत्र नव्हे बरा । माझा बैल चुकला मोरा ॥२॥
तुका म्हणे ऐशा नरा । परिस न झोंबे खापरा ॥३॥

॥ अभंग ४१०२ ॥ अभंग रचना

भावभक्तीवादे करावे कीर्तन । आशाबद्ध मन करू नये ॥१॥
अन्न पाणी धन द्रव्य नारायण । विठ्ठलाव वाचून बोलू नये ॥ध्रु.॥
सप्रेम करावे देवाचे कीर्तन । भय द्या सोडून शरीराचे ॥२॥
तरी मग जोडे विठ्ठलनिधान । केलिया कीर्तन सिद्धी पावे ॥३॥
देव जोडिलिया तया काय उणे । तुका म्हणे मन धीट करा ॥४॥

॥ अभंग ४१०३ ॥ अभंग रचना

चोरासी चांदणे वेश्येसी शेजार । परिसांसी खापर काय होय ॥१॥
दुधाचे आधणी वैरिले पाषाण । कदा काळी जाण पाक नव्हे ॥२॥
तुका म्हणे जरि पूर्वपुण्ये सिद्धी । तरि च राहे बुद्धी संतसंगी ॥३॥

॥ अभंग ४१०४ ॥ अभंग रचना

रोगिया मिष्टान्न मर्कटा चंदन । कागासी लेपन कर्पूराचे ॥१॥
निर्नासिका जैसा नावडे आरिसा । मूर्खालागी तैसा शास्त्रबोध ॥ध्रु.॥
दास तुका म्हणे विठ्ठलउदारे । अज्ञानअंधारे दूरी केले ॥२॥

॥ अभंग ४१०५ ॥ अभंग रचना

मथनासाठी धर्माधर्म । त्याचे वर्म नवनीत ॥१॥
ते चि ते घालू नये । आले जाय नासूनि ॥ध्रु.॥
सांभाळावे वरावर । वर्म दूर न वजावे ॥२॥
तुका म्हणे घाले पोट । मग बोटचांचणी ॥३॥

॥ अभंग ४१०६ ॥ अभंग रचना

माझा घात पात अथवा हित फार । अवघा विचार तुझ्या हाती ॥१॥
ठेवुनि जीव भाव तुझ्या ठायी चित्त । राहिलो निवांत पांडुरंगा ॥ध्रु.॥
चित्ताचा चाळक बुद्धीचा जनिता । काय नाही सत्ता तुझे हाती ॥२॥
तुका म्हणे काय करिसी ते पाहीन । ठेविसी राहीन सुखे तिथे ॥३॥

॥ अभंग ४१०७ ॥ अभंग रचना

संतपाऊले साजिरी । गंगा आली आम्हावरी ॥१॥
जेथे पडे रजधुळी । तिथे करावी अंघोळी ॥ध्रु.॥
श्वेतबंद वाराणसी । अवघी तीर्थे तयापासी ॥२॥
तुका म्हणे धन्य जालो । संतसागरी मिळालो ॥३॥

॥ अभंग ४१०८ ॥ अभंग रचना

न घडे मायबापे बाळकाचा घात । आपणादेखत होऊ नेदी ॥१॥
कां मी मनी चिंता वाहू भय धाक । काय नव्हे एक करिता तुझ ॥ध्रु.॥
वर्म जाणे त्याच्या हिताचे उपाय । तहान भूक वाहे कडिये खांदी ॥२॥
तुका म्हणे तू गा कृपावंत भारी । असे मज हरी कळून आले ॥३॥

॥ अभंग ४१०९ ॥ अभंग रचना

करावे कीर्तन । मुखी गावे हरिचे गुण ॥१॥
मग काही नव्हे बाधा । काम दुर्जनाच्या क्रोधा ॥ध्रु.॥
शांतीखड्ग हाती । काळासी ते नागविती ॥२॥
तुका म्हणे दाता सखा । असा अनंतासारखा ॥३॥

॥ अभंग ४११० ॥ अभंग रचना

तुझी कीर्ती सांगो तुजपुढे जरी । ब्रह्मांडी ही हरी माईना ते ॥१॥
मेरूची लेखणी सागराची शाई । कागद हा मही न पुरे चि ॥ध्रु.॥
अनंत अपार आपंगिले भक्त । माझे चि संचित ओडवेना ॥२॥
तुका म्हणे तुम्हा बोल नाही देवा । पामरे म्या सेवा केली नाही ॥३॥

॥ अभंग ४१११ ॥ अभंग रचना

काय साधनांच्या कोटी । केल्या आटी होत्या त्या ॥१॥
देव कृपा करी जरी । होय उजरी स्वरूपी ॥ध्रु.॥
केले होते चिंता श्रम । उपरम न होता ॥२॥
तुका म्हणे कळून आले । सर्व झाले आपरूप ॥३॥

॥ अभंग ४११२ ॥ अभंग रचना

तुज काय करू मज एक सार । अमृतसागर नाम तुझे ॥१॥
काय येणे उणे आम्हा तयापोटी । गोविता हे कंठी कामधेनू ॥ध्रु.॥
नोळखि तानुले माय ऐसी कोण । वोहोरसे देखून शोक त्याचा ॥२॥
जो नाही देखिला याचक नयनी । तो पावे घेऊन लज्जा दान ॥३॥
नामासाठी प्राण सांडियेला रणी । शूर ते भांडणी न फिरती ॥४॥
तुका म्हणे आम्ही गाता गीती भला । भेटूनी विठ्ठला काय चाड ॥५॥

॥ अभंग ४११३ ॥ अभंग रचना

कृपेचे सागर हे साधुजन । तिंही कृपादान केले मज ॥१॥
बोबडे वाणीचा केला अंगीकार । तेणे माझा स्थिर केला जीव ॥ध्रु.॥
तेणे सुखे मन स्थिर झाले ठायी । संती दिला पायी ठाव मज ॥२॥
नाभी नाभी असे बोलिलो वचन । ते माझे कल्याण सर्वस्व ही ॥३॥
तुका म्हणे जालो आनंदनिर्भर । नाम निरंतर घोष करू ॥४॥

॥ अभंग ४११४ ॥ अभंग रचना

भक्तीचे वर्म जयाचिये हाती । तया घरी शांती दया ॥१॥
अष्टमासिद्धी वोळगती द्वारी । न वजती दुरी दवडिता ॥ध्रु.॥
तेथे दुष्ट गुण न मिले निशेष । चैतन्याचा वास जयामाजी ॥२॥
संतुष्ट चित्त सदा सर्वकाळ । तुटली हळहळ त्रिगुणाची ॥३॥
तुका म्हणे येथे काय तो संदेह । आमचे गौरव आम्ही करू ॥४॥

॥ अभंग ४११५ ॥ अभंग रचना

साच हा विठ्ठल साच हे करणे । संत जे वचने बोलियेले ॥१॥
साच ते स्वहित साच ते प्रचित । साच वेद नीत सांगतील ॥२॥
तुका म्हणे घेती साच साच भावे । लटके वर्म ठावे नाही त्यांसी ॥३॥

॥ अभंग ४११६ ॥ अभंग रचना

संगें वाढे शीण न घडे भजन । त्रिविध हे जन बहु देवा ॥१॥
याचि दुःखें या जनाचा कांटाळा । दिसताती डोळा नानाछंद ॥ध्रु.॥
एकविध भाव राहावया ठाव । नेदी हा संदेह राहों चित्ती ॥२॥
शब्दज्ञानी हित नेणती आपुले । आणीक देखिले नावडे त्या ॥३॥
तुका म्हणे आतां एकलें चि भलें । बैसोनि उगलें राहावें ते ॥४॥

॥ अभंग ४११७ ॥ अभंग रचना

तुझे वर्म आम्हा कळून आले सुखे । संतांचिया मुखे पांडुरंगा ॥१॥
अवघा चि नट वाउगा पसारा । चेईला तू खरा तू चि एक ॥ध्रु.॥
म्हणऊनि देहबुद्धी नाशिवंता । नातळे या चित्ता नेदावया ॥२॥
सोय हे लागली पुढिलांची वाट । पावले जे नीट तुजपाशी ॥३॥
तुका म्हणे नाही कोणासवे काज । बोलायाचे मज अंतरीचे ॥४॥

॥ अभंग ४११८ ॥ अभंग रचना

पुण्यपापा ठाव नाही सुखदुःखा । हानिलाभशंका नासलिया ॥१॥
जिंता मरण आले आप पर गेले । मूळ छेदियेले संसाराचे ॥ध्रु.॥
अधिकार जाती वर्णधर्मयाती । ठाव नाही सत्यअसत्याशी ॥२॥
जन वन भिन्न आचेत चळण । नाही दुजेपण ठाव यासी ॥३॥
तुका म्हणे देह वाहिले विठ्ठली । तेव्हा च घडली सर्व पूजा ॥४॥

॥ अभंग ४११९ ॥ अभंग रचना

संकोचतो जीव महत्वाच्या भारे । दासत्व चि बरे बहु वाटे ॥१॥
कळावी जी माझी आवडी हे संता । देणे तरि आता हे चि द्यावे ॥ध्रु.॥
तुमचे चरण पावविलो सेवा । म्हणऊनि हेवा हा चि करी ॥२॥
विनउनी तुका वंदितो चरण । लेखा रजरेणू चरणीचे ॥३॥

॥ अभंग ४१२० ॥ अभंग रचना

देव कैंचा तया दुरी । भाका बरी करुणा ॥१॥
आळवित्या न लगे धर । माय जाणे रे भातुके ॥ध्रु.॥
नावे तरी ज्याचा भार । पैल पार जवळी त्या ॥२॥
आता परदेशी तुका । जाला लोकांवेगळा ॥३॥

॥ अभंग ४१२१ ॥ अभंग रचना

भक्ती ज्याची थोडी । पूर्ण विषयांची गोडी ॥१॥
तो नर चि नव्हे पाही । खर जाणावा तो देही ॥ध्रु.॥
भजन पूजन ही नेणे । काय स्वरूपासी जाणे ॥२॥
तुका म्हणे त्याला । भोवंडून बाहेर घाला ॥३॥

॥ अभंग ४१२२ ॥ अभंग रचना

समुद्र हा पिता बंधू हा चंद्रमा । भगिनी ते रमा शंखाची या ॥१॥
मेहुणा जयाचा द्वारकेचा हरी । शंख दारोदारी भीक मागे ॥२॥
दुष्ट हे जाणावे आपुले स्वहित । तुका म्हणे मात ऐसी आहे ॥३॥

॥ अभंग ४१२३ ॥ अभंग रचना

भवाचिया संगे बहु च नाडिले । कळिकाळे पाडिले तोंडघशी ॥१॥
तया भवसंगे गुंतलासी वाया । धन पुत्र जाया भुलो नको ॥ध्रु.॥
जे जे घडी जाय ते ते काळ खाय । प्राण्या तरणोपाय काय केला ॥२॥
तुका म्हणे करी सर्व ही तू त्याग । अर्पी हे सर्वांग जगदीशी ॥३॥

॥ अभंग ४१२४ ॥ अभंग रचना

रुचे सकळा मिष्टान्न । रोग्या विखाच्या समान ॥१॥
तरी का तया एकासाठी । काम अवघे करणे खोटी ॥ध्रु.॥
दर्पण नावडे एका । ठाव नाही ज्याच्या नाका ॥२॥
तुका म्हणे खळा । उपदेशाचा कांटाळा ॥३॥

॥ अभंग ४१२५ ॥ अभंग रचना

जागा घरटी फिरे तस्कराची दिवसाराती । नीदसुरे नाडिली असो मागो किती ॥१॥
हाट करी सकळ जन । वस्तू करा रे जतन ॥ध्रु.॥
हुशार ठाव । निजनिजेलिया पाही ॥२॥
सावचित्त असे खरा । लाभ घेऊन जाये घरा ॥३॥
तराळ राळ बोंबे उतराई । राखा आपुलिया भाई ॥४॥
हरीच्या नामी घालू जागा । तुका म्हणे हुशार गा ॥५॥

॥ अभंग ४१२६ ॥ अभंग रचना

संतांनी सरता केलो तैसेपरी । चंदनी ते बोरी व्यापियेली ॥१॥
गुण दोष याती न विचारिता काही । ठाव दिला पायी आपुलिया ॥२॥
तुका म्हणे आले समर्थाच्या मना । तरी होय राणा रंक त्याचा ॥३॥

॥ अभंग ४१२७ ॥ अभंग रचना

चित्ती तुझे पाय डोळा रूपाचे ध्यान । अखंड मुखी नाम वर्णावे गुण ॥१॥
हे चि एक तुम्हा देवा मागणे दातारा । उचित ते करा माझा भाव जाणूनि ॥ध्रु.॥
खुंटली जाणीव माझे बोलणे आता । करू यावी तैसी करावी बाळकाची चिंता ॥२॥
तुका म्हणे आता नको देऊ अंतर । न कळे पुढे काय बोलो विचार ॥३॥

॥ अभंग ४१२८ ॥ अभंग रचना

संतांच्या पादुका घेईन मोचे खांदी । हाती टाळ दिंडी नाचेन पुढे ॥१॥
भजनविधी नेणे साधन उपाय । सकळ सिद्धी पाय हरिदासांचे ॥ध्रु.॥
ध्यानगति मती आसन समाधी । हरिनाम गोविंदि प्रेमसुख ॥२॥
नेणता निर्लज्ज नेणे नादभेद । सुखे हा गोविंद गाऊ गीती ॥३॥
सर्व जोडी मज गोत आणि वित्त । तुका म्हणे संतमहंतपाय ॥४॥

॥ अभंग ४१२९ ॥ अभंग रचना

हरिजनी प्राण विकली हे काया । अंकिला मी तया घरी जालो ॥१॥
म्हणिये सत्वर करीन सांगता । घेईन मी देता शेष त्यांचे ॥ध्रु.॥
आस करूनिया राहीन अंगणी । उच्छिष्टाची धणी घ्यावयासी ॥२॥
चालता ते मार्गा चरणीचे रज । उडती सहज घेईन आता ॥३॥
दुरी त्यांपासूनि न वजे दवडिता । तुका म्हणे लाता घेईन अंगी ॥४॥

॥ अभंग ४१३० ॥ अभंग रचना

पुण्य फलले बहुता दिवसां । भाग्यउदयाचा ठसा । झाला सन्मुख तो कैसा । संतचरण पावलो ॥१॥
आज फिटले माझे कोडे । भवदुःखाचे साकडे । कोंदाटले पुढे । ब्रह्म सावळे ॥ध्रु.॥
आलिंगणे संतांचिया । दिव्य झाली माझी काया । मस्तक पाया । वरी त्यांच्या ठेविता ॥२॥
तुका म्हणे धन्य झालो । सुखे संतांचिया धालो । लोटांगणी आलो । पुढे भार देखोनी ॥३॥

॥ अभंग ४१३१ ॥ अभंग रचना

ठाव देऊनिया राखे पायापासी । मी तो आहे राशी पातकाची ॥१॥
पातकाची राशी म्हणता लागे वेळ । ऐके तो कृपाळ नारायण ॥ध्रु.॥
नारायणनामे अवघे सांग झाले । असंग चि केले एकमय ॥२॥
एकमाय झाले विठोबाच्या नामे । भेदाभेद कर्म आणिक काही ॥३॥
तुका म्हणे चित्ती चिंतले जे होते । ते होय आपैते नामे याच्या ॥४॥

॥ अभंग ४१३२ ॥ अभंग रचना

आता आम्हा भय नाही बा कोणाचे । बल विठोबाचे झाले असे ॥१॥
धीर दिला आम्हा येणे पांडुरंगे । न पांगो या पांगे संसाराच्या ॥२॥
तुका म्हणे माझा कैवारी हा देव । नाही भय भेव त्याच्या संगे ॥३॥

॥ अभंग ४१३३ ॥ अभंग रचना

भक्ती आम्ही केली सांडुनी उद्वेग । पावलो हे सांग सुख याचे ॥१॥
सुख आम्हा झाले धरिता यांचा संग । पळाले उद्वेग सांडूनिया ॥२॥
तुका म्हणे सुख बहु झाले जिवा । घडली या सेवा विठोबाची ॥३॥

॥ अभंग ४१३४ ॥ अभंग रचना

शास्त्रज्ञ हो ज्ञाते असती भरपूर । परि नाही चित्त हाता आले ॥१॥
क्षणा एका साठी न धरवे धीर । तेणे हा रघुवीर अंतरतो ॥ध्रु.॥
तोळाभर सोने रतिभार राई । मेळविल्या पाही नास होतो ॥२॥
हरीचे अंकित असती विरळागत । तयांसी अच्युत कृपा करी ॥३॥
तुका म्हणे काय धुडवण्याच्या गोष्टी । जंव नाही गाठी चित्त आले ॥४॥

॥ अभंग ४१३५ ॥ अभंग रचना

इंद्रियांसी नेम नाही । मुखी राम म्हणोनि काई ॥१॥
जेवि मासीसंगे अन्न । सुख नेदी ते भोजन ॥ध्रु.॥
कीर्तन करावे । तैसे करूनी दावावे ॥२॥
हे तो अंगी नाही चिन्हे । गाइले वेश्येच्या ढव्याने ॥३॥
तुका म्हणे नका रागा । संत शिवू नेदिती अंगा ॥४॥

॥ अभंग ४१३६ ॥ अभंग रचना

न लगे देवा तुझे आम्हासी वैकुंठ । सायुज्याचा पट न लगे मज ॥१॥
देई तुझे नाम मज सर्वकाळी । मागेन वनमाळी हे चि तुज ॥ध्रु.॥
नारद तुंबर उद्धव प्रल्हाद । बळी रुक्मांगद नाम ध्याती ॥२॥
सिद्ध मुनिगण गंधर्व किन्नर । करिताती गजर रामनामे ॥३॥
तुका म्हणे हरी देई तुझे नाम । अखंडित प्रेम हे चि द्यावे ॥४॥

॥ अभंग ४१३७ ॥ अभंग रचना

पावलो प्रसाद इच्छा केली तैसी । झाले या चित्तासी समाधान ॥१॥
मायबाप माझा उभा कृपादानी । विटे सम जोडून पादांबुजे ॥ध्रु.॥
सांभाळासी येऊ नेदी च उणीव । अधिकारगौरव राखे तैसे ॥२॥
तुका म्हणे सर्व अंतर्बाह्य आहे । जया तैसा राहे कवळूनी ॥३॥

॥ अभंग ४१३८ ॥ अभंग रचना

होते तैसे पायी केले निवेदन । अंतरलो दिन बहुत होतो ॥१॥
संबोखुनी केले समाधान चित्त । वोगरुणि भात प्रेमरस ॥ध्रु.॥
नामरत्नमणी करूनी भूषण । अळंकारमंडण माळा दिली ॥२॥
तुका म्हणे सुखे जालो निरामय । नामी नामसोय निमग्नता ॥३॥

॥ अभंग ४१३९ ॥ अभंग रचना

स्थिरावली वृत्ती पांगुळला प्राण । अंतरींची खूण पावूनिया ॥१॥
पुंजाळले नेत्र झाले अर्धोन्मीळित । कंठ सद्गदित रोमांच आले ॥ध्रु.॥
चित्त चाकाटले स्वरूपा माझारी । न निघे बाहेरी सुखावलो ॥२॥
सुनीळ प्रकाश उदैजला दिन । अमृताचे पान जीवनकळा ॥३॥
शशिसूर्या झाली जीवे ओंवाळणी । आनंदा दाटली आनंदाची ॥४॥
तुका म्हणे सुखे प्रेमासी डुलत । वीरालो निश्चिंत निश्चिंतीने ॥५॥

॥ अभंग ४१४० ॥ अभंग रचना

बोध्यअवतार माझिया अदृष्टा । मौन्य मुखे निष्ठा धरियेली ॥१॥
लोकांचियेसाठी शाम चतुर्भुज । संतांसवे गुज बोलतसा ॥ध्रु.॥
आले कलियुग माझिया संचिता । डोळा हाकलिता न पडेसी ॥२॥
म्या च तुझे काय केले नारायणा । का नये करुणा तुका म्हणे ॥३॥

॥ अभंग ४१४१ ॥ अभंग रचना

मुखी विठ्ठलाचे नाम । मग कैचा भवभ्रम ॥१॥
चालता बोलता खाता । जेविता निद्रा करिता ॥ध्रु.॥
सुखे असो संसारी । मग जवळी च हरी ॥२॥
मुक्तीवरील भक्ती जाण । अखंड मुखी नारायण ॥३॥
मग देवभक्त झाला । तुका तुकी उतरला ॥४॥

॥ अभंग ४१४२ ॥ अभंग रचना

प्रेम जडले तुझे पायी । आणीक न सुचे मजला काही ॥१॥
रात्रीदिवस तुझे ध्यान । ते चि माझे अनुष्ठान ॥ध्रु.॥
नामापरते नेणे दुजे । असे कळले मजला निज ॥२॥
तुका म्हणे अंतकाळी । आम्हा सोडवी तात्काळी ॥३॥

॥ अभंग ४१४३ ॥ अभंग रचना

तुझे पाय माझी काशी । कोण जाय माझे काशी ॥१॥
तुझे रूप ते चि ध्यान । ते चि माझे अनुष्ठान ॥ध्रु.॥
तुझे चरण ते चि गया । झाले गयावर्जन देहा ॥२॥
तुका म्हणे सकळ तीर्थे । तुझ पायी वसती येथे ॥३॥

॥ अभंग ४१४४ ॥ अभंग रचना

क्षुधा तृषा काही सर्वथा नावडे । पहावया धावे कोल्हाटासी ॥१॥
कथेसी साक्षेपे पाचारिला जरी । म्हणे माझ्या घरी कोणी नाही ॥ध्रु.॥
बलत्कारी जरी आणिला कथेसी । निद्रा घे लोडेशी टेकूनिया ॥२॥
तुका म्हणे थुंका त्याच्या तोंडावरी । जातो यमपुरी भोगेसाठी ॥३॥

॥ अभंग ४१४५ ॥ अभंग रचना

श्रीराम सखा असा धरी भाव । मीपणाचा ठाव पुशी मना ॥१॥
शरण निरंतर म्हण तू गोविंदा । वाचे लावी धंदा नारायण ॥ध्रु.॥
यापरि सोपान नाही रे साधन । वाहातसे आण तुझी मना ॥२॥
नको काही करू अलस अंतरी । जपे निरंतर रघुपती ॥३॥
तुका म्हणे मोठा लाभ नरदेही । देही च विदेही होती नामे ॥४॥

॥ अभंग ४१४६ ॥ अभंग रचना

सर्वापरी तुझे गुण गाऊ उत्तम । तुझेठायी प्रेम राहो माझे ॥१॥
माउलीपरिस आहेसी उदार । तरी का निष्ठुर मन केले ॥ध्रु.॥
गजेंद्राकारण केले त्वा धावणे । तरी का निर्वाण पाहातोसी ॥२॥
प्रल्हादास कष्टी रिक्षले तो देवा । तरी का केशवा सांडी केली ॥३॥
अन्यायी अजामेळ तो झाला पावन । असे हे पुराण हाका मारी ॥४॥
तुका म्हणे माझे थोर अपराध । नाम करी छेद क्षणमात्रे ॥५॥

॥ अभंग ४१४८ ॥ अभंग रचना

आता आम्हा हे चि काम । वाचे स्मरू रामराम ॥१॥
ऐसी मोलाची हे घडी । धरू पायांची आवडी ॥ध्रु.॥
अमृताची खाणी । तये ठायी वेचू वाणी ॥२॥
तुका म्हणे पांडुरंगा । माझ्या जीवींच्या जिवलगा ॥३॥

॥ अभंग ४१४९ ॥ अभंग रचना

आता जावे पंढरीसी । दंडवत विठोबासी ॥१॥
जेथे चंद्रभागातीरी । आम्ही नाचू पंढरपुरी ॥ध्रु.॥
जेथे संतांची दाटणी । त्याचे घेऊ पायवणी ॥२॥
तुका म्हणे आम्ही बळी । जीव दिधला पाया तळी ॥३॥

॥ अभंग ४१५० ॥ अभंग रचना

आम्ही नरका जाता काय येईल तुझ्या हाता । असा तू अनंता विचारी पा ॥१॥
तुज शरण आल्याचे काय हे चि फळ । विचारा दयाळ कृपानिधी ॥ध्रु.॥
तुझे पावनपण न चले आम्हासी । असे हृषीकेशी कळून आले ॥२॥
आम्ही दुःख पावू जन्ममरण व्यथा । काय तुझ्या हाता येत असे ॥३॥
तुका म्हणे तुम्ही खादली हो रडी । आम्ही धरली शेंडी नाम तुझे ॥४॥

॥ अभंग ४१५१ ॥ अभंग रचना

पांडुरंगे पाहा खादलीसे रडी । परिणाम शेंडी धरिली आम्ही ॥१॥
आता संतांनी करावी पंचाईत । कोण हा फजितखोर येथे ॥ध्रु.॥
कोणाचा अन्याय येथे आहे स्वामी । गर्जतसो आम्ही पातकी ही ॥२॥
याचे पावनपण सोडवा चि तुम्ही । पतितपावन आम्ही आहो खरे ॥३॥
आम्ही तंव आहो अन्यायी सर्वथा । याची पावन कथा कैसी आहे ॥४॥
तुका म्हणे आम्ही मेलो तरी जाणा । परि तुमच्या चरणा न सोडावे ॥५॥

॥ अभंग ४१५२ ॥ अभंग रचना

घालूनिया मध्यावर्ती । दाटुनि उपदेश देती ॥१॥
ऐसे पोटभरे संत । तयां कैंचा भगवंत ॥ध्रु.॥
रांडापोराते गोविती । वर्षासन ते लाविती ॥२॥
जसे बोलती निरोपणी । तैसी न करिती करणी ॥३॥
तुका म्हणे तया । तमोगुणियाची क्रिया ॥४॥

॥ अभंग ४१५३ ॥ अभंग रचना

वैभव राज्य संपत्ती टाकावी । उदरार्थ मागावी मधुकरी ॥१॥
आपूले ते आधी करावे स्वहित । अशी आहे नीत स्वधर्माची ॥ध्रु.॥
वर्ण कूळ जाती याचा अभिमान । तजावा सन्मान लौकिकाचा ॥२॥
तुका म्हणे राहे एकाकी निःशंक । देउनिया हाक कंठी काळ ॥३॥

॥ अभंग ४१५४ ॥ अभंग रचना

हातपाय मिळोनि मेळा । चला म्हणती पाहू डोळा ॥१॥
देखणी नव्हे देखती कैसे । सकळांचा देखणा डोळा चि असे ॥२॥
डोळ्याचा डोळा पाहू गेला । तुका म्हणे तो पाहू ठेला ॥३॥

॥ अभंग ४१५५ ॥ अभंग रचना

मुखे संती इंद्रिये जती । आणिक नेणे भाव भक्ती ॥१॥
देवा हे चि दोन्ही पदे । येर गाइली विनोदे ॥२॥
चित्ताचे आसन । तुका करितो कीर्तन ॥३॥

॥ अभंग ४१५६ ॥ अभंग रचना

धावोनिया आलो पहावया मुख । गेले माझे दुःख जन्मांतरीचे ॥१॥
ऐकिले ही होते तैसे चि पाहिले । मन स्थिरावले तुझ्या पायी ॥२॥
तुका म्हणे माझी इच्छा पूर्ण झाली । काही न राहिली वासना हे ॥३॥

॥ अभंग ४१५७ ॥ अभंग रचना

गावलोकिकाही लावियेले पिसे । काय सांगू ऐसे तुजपासी ॥१॥
तोंड काले केले फिरविले मज । नाही धरिली लाज पांडुरंगा ॥ध्रु.॥
काय तुजपासी सांगू हे गाऱ्हाणे । मग काय जिणे तुझे माझे ॥२॥
कोणासाठी आता करावा संसार । केली वारावार आपणे चि ॥३॥
तुका म्हणे आम्ही मोडिला घरचार । धरियेला धीर तुझ्या पायी ॥४॥

॥ अभंग ४१५८ ॥ अभंग रचना

जीवे जीव नेणे पापी सारिका चि । नळी दुजयाची कापू बैसे ॥१॥
आत्मा नारायण सर्वा घटी आहे । पशुमध्ये काय कळू नये ॥ध्रु.॥
देखत हा जीव हुंबरे वरडत । निष्ठुराचे हात वाहाती कैसे ॥२॥
तुका म्हणे तया चांडालासी नर्क । भोगिती अनेक महादुःखे ॥३॥

॥ अभंग ४१५९ ॥ अभंग रचना

मनी भाव असे काही । तिथे देव येती पाही ॥१॥
पाहा जनाई सुंदरी । तिथे देव पाणी भरी ॥ध्रु.॥
शुद्ध पाहोनिया भाव । त्याचे हृदयी वसे देव ॥२॥
तुका म्हणे विठोबासी । ठाव देई चरणापासी ॥३॥

॥ अभंग ४१६० ॥ अभंग रचना

भागल्याचे तारू शिणल्याची साउली । भुकेलिया घाली प्रेमपान्हा ॥१॥
ऐसी हे कृपाळू अनाथांची वेशी । सुखाची च राशी पांडुरंग ॥ध्रु.॥
सकला सन्मुख कृपेचिया दृष्टी । पाहे बहु भेटी उतावीळा ॥२॥
तुका म्हणे येथे आता उरला कैंचा । अनंता जन्मीचा शीण भाग ॥३॥

॥ अभंग ४१६१ ॥ अभंग रचना

काय न्यून आहे सांगा । पांडुरंगा तुम्हापे ॥१॥
आमुची तो न पुरे इच्छा । पिता असा मस्तकी ॥ध्रु.॥
कैसी तुम्हा होय सांडी । करुणा तोंडी उच्चारे ॥२॥
आश्चर्य चि करी तुका । हे नायका वैकुंठीचिया ॥३॥

॥ अभंग ४१६२ ॥ अभंग रचना

चित्त गुंतले प्रपंचे । झाले वेडे ममतेचे ॥१॥
आता सोडवी पांडुरंगा । आले निवारी ते अंगा ॥ध्रु.॥
गुंतली चावटी । नामी रूपी झाली तुटी ॥२॥
तुका म्हणे चाली । पुढे वाट खोळंबली ॥३॥

॥ अभंग ४१६३ ॥ अभंग रचना

किती एका दिसी । बुद्धी झाली होती ऐसी ॥१॥
काही करावे स्वहित । तो हे न घडे उचित ॥ध्रु.॥
अवलंबुनी भीक । लाज सांडिली लौकिक ॥२॥
तुका म्हणे दीन । जालो मनुष्यपणा हीन ॥३॥

॥ अभंग ४१६४ ॥ अभंग रचना

आता बरे झाले । सकाळी च कळून आले ॥१॥
मज न ठेवी इहलोकी । आलो तेव्हा झाली चुकी ॥ध्रु.॥
युगमहिमा ठावा । नव्हता असा पुढे देवा ॥२॥
तुका म्हणे ठेवी । भोगासाठी निरयगावी ॥३॥

॥ अभंग ४१६५ ॥ अभंग रचना

परि आता माझी परिसावी विनंती । रखुमाईच्या पती पांडुरंगा ॥१॥
चुकलिया बाळा न मारावे जीवे । हित ते करावे मायबापी ॥२॥
तुका म्हणे तुझा म्हणताती मज । आता आहे लाज हे चि तुम्हा ॥३॥

॥ अभंग ४१६६ ॥ अभंग रचना

पापाचिया मुले । झाले सत्याचे वाटोले ॥१॥
दोष झाले बलिवंत । नाही अशी झाली नीत ॥ध्रु.॥
मेघ पडो भीती । पिके सांडियेली क्षिती ॥२॥
तुका म्हणे काही । वेदा वीर्य शक्ती नाही ॥३॥

॥ अभंग ४१६७ ॥ अभंग रचना

ऐसा दुस्तर भवसागर । नेणो कैसा उतरू पार ॥१॥
कामक्रोधादि सावजे थोर । दिसताती भयंकर ॥ध्रु.॥
मायाममतेचे भोवरे । घेती भयानक फेरे ॥२॥
वासनेच्या लहरा येती । उद्योगहेलकावे बसती ॥३॥
तरावया एक युक्ती असे । तुका नामनावेमधी बैसे ॥४॥

॥ अभंग ४१६८ ॥ अभंग रचना

देव जडला जाईना अंगा । यासी काय करू सांगा ॥१॥
वरकड देव येती जाती । हा देव जन्माचा सांगाती ॥ध्रु.॥
अंगी भरले देवाचे वारे । देव जग चि दिसे सारे ॥२॥
भूत न बोले निरुते । काही केल्या न सुटे ते ॥३॥
जीव खादला दैवते । माझा आणि पंचभूते ॥४॥
तुका म्हणे वाडे कोडे । उभे पुंडलिकापुढे ॥५॥

॥ अभंग ४१६९ ॥ अभंग रचना

हरिदासाचिये घरी । मज उपजवा जन्मांतरी ॥१॥
म्हणसी काही मागा । हे चि देगा पांडुरंगा ॥ध्रु.॥
संता लोटांगणी । जाता लाजो नको मनी ॥२॥
तुका म्हणे अंगी । शक्ती देई नाचे रंगी ॥३॥

॥ अभंग ४१७० ॥ अभंग रचना

लटिक्याचे आवतण जेविलिया साच । काय त्या विश्वास तो चि खरा ॥१॥
कोल्हाटिणी लागे आकाशी खेळत । ते काय पावत अमरपद ॥ध्रु.॥
जलमंडपयाचे घोडे राऊत नाचती । ते काय तडवती युद्धालागी ॥२॥
तुका म्हणे तैसे मतवादीयांचे जिणे । दिसे लाजिरवाने बोलता चि ॥३॥

॥ अभंग ४१७१ ॥ अभंग रचना

काय आम्ही केले ऐसे । नुद्धरीजेसे सांगावे ॥१॥
हरण कोल्हे वैकुंठवासी । कोण त्यासी अधिकार ॥ध्रु.॥
गजा नाड्या सरोवरी । नाही हरी विचारिले ॥२॥
तुका म्हणे गणिका नष्ट । माझे कष्ट त्याहूनि ॥३॥

॥ अभंग ४१७२ ॥ अभंग रचना

भाग्यासाठी गुरू केला । नाही आम्हासी फलला ॥१॥
याचा मंत्र पडता कानी । आमच्या पेवात गेले पाणी ॥ध्रु.॥
गुरू केला घरवासी । आमच्या चुकल्या गाईम्हशी ॥२॥
स्वामी आपुली बुटबुट घ्यावी । आमुची प्रताप टाकून द्यावी ॥३॥
तुका म्हणे ऐसे नष्ट । त्यांसी दुणे होती कष्ट ॥४॥

॥ अभंग ४१७३ ॥ अभंग रचना

गुणा आला ईटेवरी । पीतांबरधारी सुंदर जो ॥१॥
डोले कान त्याच्या ठायी । मन पायी राहो हे ॥ध्रु.॥
निवारोनी जाय माया । अशी छाया जयासी ॥२॥
तुका म्हणे समध्यान । हे चरण सकुमार ॥३॥

॥ अभंग ४१७४ ॥ अभंग रचना

रंगी रंगे नारायण । उभा करितो कीर्तन ॥१॥
हाती घेऊनिया वीणा । कंठी राहे नारायणा ॥ध्रु.॥
देखिलीसे मूर्ती । माझ्या हृदयाची विश्रांती ॥२॥
तुका म्हणे देवा । देई कीर्तनाचा हेवा ॥३॥

॥ अभंग ४१७५ ॥ अभंग रचना

तुझा भरवसा आम्हा । फार होता पुरुषोत्तमा ॥१॥
भवसागरसंकटी । तारिशील जगजेठी ॥ध्रु.॥
नाम आदित्याचे झाड । त्याचा न पडे उजेड ॥२॥
शिलंगणीचे सोने । त्यासी गहाण ठेवी कोण ॥३॥
तुका म्हणे देवा । ब्रीद सोडूनिया ठेवा ॥४॥

॥ अभंग ४१७६ ॥ अभंग रचना

जालो आता दास । माझी पुरवी हे आस ॥१॥
पंढरीचा वारकरी । वारी चुको नेदी हरी ॥ध्रु.॥
संतसमागम । अंगी भरोनिया प्रेम ॥२॥
चंद्रभागे स्नान । तुका म्हणे हे चि दान ॥३॥

॥ अभंग ४१७७ ॥ अभंग रचना

यासाठी करितो निष्ठुर भाषण । आहेसी तू जाण सर्वदाता ॥१॥
ऐसे दुःख कोण आहे निवारिता । ते मी जाऊ आता शरण त्यासी ॥ध्रु.॥
बैसलासे केणे करुनि एक घरी । नाही येथे उरी दुसऱ्याची ॥२॥
तुका म्हणे आले अवघे पायांपे । आता मायबापे नुपेक्षावे ॥३॥

॥ अभंग ४१७८ ॥ अभंग रचना

पोरा लागलीसे चट । धरी वाट देवळाची ॥१॥
सांगितले नेघे कानी । दुजे मनी विठ्ठल ॥ध्रु.॥
काम घरी न करी धंदा । येथे सदा दुश्चित्त ॥२॥
आमुचे कुली नव्हते ऐसे । हे चि पिसे निवडले ॥३॥
लौकिकाची नाही लाज । माझे मज पारिखे ॥४॥
तुका म्हणे नरका जाणे । त्या वचने दुष्टाची ॥५॥

॥ अभंग ४१७९ ॥ अभंग रचना

देवा बोले आता बोला । त्वा का धरिला अबोला ॥१॥
भेऊ नको देई भेटी । तू का पडिलासी संकटी ॥ध्रु.॥
तुझ्या जीवींचे मी जाणे । म्हणसी मुक्ती आम्हा देणे ॥२॥
तुका म्हणे न लगे काही । चित्त राहो तुझे पायी ॥३॥

॥ अभंग ४१८० ॥ अभंग रचना

यमधर्म आणिक ब्रह्मादिक देव । त्यांचा पूर्ण भाव तुझे पायी ॥१॥
करिती स्मरण पार्वतीशंकर । तिथे मी किंकर कोणीकडे ॥ध्रु.॥
सहस्रमुखेंसी घोष फणिवराचा । मज किंकराचा पाड काय ॥२॥
चंद्र सूर्य आणि सर्व तारांगणे । करिती भ्रमण प्रदक्षिणा ॥३॥
तुका म्हणे त्यांसी स्वरूप कलेना । तिथे मज दिना कोण पुसे ॥४॥

॥ अभंग ४१८१ ॥ अभंग रचना

विठोबाचे पायी जीव म्या ठेविला । भक्तीभावे केला देव ऋणी ॥१॥
देव माझा ऋणी आहे सहाकारी । परस्परवारि भवभय ॥ध्रु.॥
भवभयडोही बुडो नेदी पाही । धरूनिया बाही तारी मज ॥२॥
तारियेले दास पडिल्या संकटी । विष केले पोटी अमृतमय ॥३॥
अमृताते सेवीतसे नामरसा । तोडियेला फांसा बंधनाचा ॥४॥
बंधनाचा फांसा आम्ही काही नेणो । पाय तुझे जाणो पद्मनाभा ॥५॥
पद्मनाभा नाभिकमली ब्रह्मादिक । त्रैलोक्यनायक म्हणविसी ॥६॥
म्हणविसी देवा दासाचा अंकित । मनाचा संकेत पाहोनिया ॥७॥
पाहोनिया दृढ निश्चय तयाचा । तो चि दास साचा जवळीक ॥८॥
जवळीक झाली ब्रह्मी सुखावले । मार्ग दाखविले मूढा जना ॥९॥
मूढा जनामाजी दास तुझा मूढ । कास तुझी दृढ धरियेली ॥१०॥
धरियेले तुझे पाय रे विठ्ठला । तुका सुखी झाला तुझ्या नामे ॥११॥

॥ अभंग ४१८२ ॥ अभंग रचना

बहु क्लेशी जालो या हो नरदेही । कृपादृष्टी पाही पांडुरंगा ॥१॥
पांडुरंगा सर्वदेवांचिया देवा । घ्यावी माझी सेवा दिनानाथा ॥ध्रु.॥
दिनानाथ ब्रीद त्रिभुवनी तुझे । मायबापा ओझे उतरावें ॥२॥
उतरी सत्वर पैलथडी नेई । पूर्णसुख देई पायांपास ॥३॥
पायांपाशी मज ठेवी निरंतर । आशा तुझी फार दिवस केली ॥४॥
केली आस तुझी वाट मी पाहातो । निशिदिनी ध्यातो नाम तुझे ॥५॥
नाम तुझे गोड स्वभक्ता आवडे । भक्तांलागी कडे खांदा घेसी ॥६॥
घेसी खांद्यावरी खेळविसी लोभे । पाउल शोभे विटेवरि ॥७॥
विटेवरि उभा देखिलासी डोळा । मनाचा सोहळा पुरविसी ॥८॥
पुरवी सत्वर त्रैलोक्यस्वामिया । मिठी घाली पाया तुका भावे ॥९॥

॥ अभंग ४१८३ ॥ अभंग रचना

एक वेळे तरी जाईन माहेरा । बहुजन्म फेरा जाल्यावरी ॥१॥
चित्ता हे बैसली अविट आवडी । पालट ती घडी नेघे एकी ॥ध्रु.॥
करावे ते करी कारणशरीर । अंतरी त्या धीर जीवनाचा ॥२॥
तुका म्हणे तरी होईल विलंब । परि माझा लाभ खरा झाला ॥३॥

॥ अभंग ४१८४ ॥ अभंग रचना

सांग त्वा कोणासी तारिले । संतांवेगले उद्धरिले ॥१॥
संत शब्द उपदेशी । मग तू हो म्हणशी ॥२॥
तुका म्हणे नाही तुझा उपकार । करू संतांचा उच्चार ॥३॥

॥ अभंग ४१८५ ॥ अभंग रचना

उमा रमा एके सरी । वाराणसी ते पंढरी ॥१॥
दोघे सारिखे सारिखे । विश्वनाथ विठ्ठल सखे ॥ध्रु.॥
तेथे असे भागीरथी । येथे जाणा भीमरथी ॥२॥
वाराणसी त्रिशुलावरी । सुदर्शनावरी पंढरी ॥३॥
मनकर्णिका मनोहर । चंद्रभागा सरोवर ॥४॥
वाराणसी भैरवकाल । पुंडलीक क्षेत्रपाल ॥५॥
धुंडिराज दंडपाणी । उभा गरुड कर जोडुनी ॥६॥
गया ते चि गोपालपुर । प्रयाग निरानरसिंहपुर ॥७॥
तेथे असती गयावल । येथे गाई आणि गोपाळ ॥८॥
शमीपत्रपिंड देती । येथे काला निजसुखप्राप्ती ॥९॥
संतसज्जनी केला काला । तुका प्रसाद लाधला ॥१०॥

॥ अभंग ४१८६ ॥ अभंग रचना

फटायाचे बडबडे चवी ना संवाद । आपुला चि वाद आपणासी ॥१॥
कोणे या शब्दाचे मरावे घाणी । अंतरे शहाणी राहिजे हो ॥ध्रु.॥
गाढवाचा भुंक ऐकता कानी । काय कोडवाणी ऐसियेचे ॥२॥
तुका म्हणे ज्यासी करावे वचन । त्याचे येती गुण अंगास ते ॥३॥

॥ अभंग ४१८७ ॥ अभंग रचना

दिवसा व्यापारचावटी । रात्री कुटुंबचिंता मोटी ॥१॥
काय करू या मनासी । नाठवे हृषीकेशी ॥ध्रु.॥
वेश्येपाशी रात्री जागे । हरिकीर्तनी निद्रा लागे ॥२॥
तुका म्हणे काय झालासी । वृथा संसारा आलासी ॥३॥

॥ अभंग ४१८८ ॥ अभंग रचना

अहो कृपावंता । देई बुद्धीचा ये दाता ॥१॥
जेणे पाविजे उद्धार । होय तुझे पायी थार ॥ध्रु.॥
वदवी हे वाचा । भाव पांडुरंगी साचा ॥२॥
तुका म्हणे देवा । माझे अंतर वसवा ॥३॥

॥ अभंग ४१८९ ॥ अभंग रचना

निंदक तो परउपकारी । काय वर्णू त्याची थोरी । जे रजकाहुनि भले परि । सर्व गुणे आगळा ॥१॥
नेघे मोल धुतो फुका । पाप वरच्यावरि देखा । करी साधका । शुद्ध सरते तिही लोकी ॥ध्रु.॥
मुखसंवदणी सांगते । अवघे सांटविले तिथे । जिव्हा साबण निरूते । दोष काढी जन्माचे ॥२॥
तया ठाव यमपुरी । वास करणे अघोरी । त्यासी दंडण करी । तुका म्हणे न्हाणी ते ॥३॥

॥ अभंग ४१९० ॥ अभंग रचना

प्रपंचाची पीडा सोसिती अघोरी । जया क्षणभरी नाम नये ॥१॥
नाम नाठविती आत्मया रामाचे । धिग जिणे त्याचे भवा मूळ ॥ध्रु.॥
मूळ ते पापाचे आचरण तयाचे । नाही राघवाचे स्मरण त्या ॥२॥
स्मरण भजन नावडे जयासी । आंदणीया दासी यमदूता ॥३॥
चिंतन रामाचे न करी तो दोषी । एकांत तयासी बोलू नये ॥४॥
नये त्याचा संग धरू म्हणे तुका । धरिता पातका वांटेकरी ॥५॥

॥ अभंग ४१९१ ॥ अभंग रचना

अर्थाविण पाठांतर कासया करावे । व्यर्थ चि मरावे घोकूनिया ॥१॥
घोकूनिया काय वेगी अर्थ पाहे । अर्थरूप राहे होऊनिया ॥२॥
तुका म्हणे ज्याला अर्था आहे भेटी । नाही तरी गोष्टी बोलो नका ॥३॥

॥ अभंग ४१९२ ॥ अभंग रचना

बसता चोरापाशी तैसी होय बुद्धी । देखता चि चिंधी मन धावे ॥१॥
व्यभिचाऱ्यापाशी बैसता क्षणभरी । देखता चि नारी मन धावे ॥ध्रु.॥
प्रपंचाचा छंद टाकूनिया गोवा । धरावे केशवा हृदयांत ॥२॥
सांडूनिया देई संसाराची बेडी । कीर्तनाची गोडी धरावी गा ॥३॥
तुका म्हणे तुला सांगतो मी एक । रुक्मिणीनायक मुखी गावा ॥४॥

॥ अभंग ४१९३ ॥ अभंग रचना

मस्तकी सहावे ठांकियासी जाण । तेव्हा देवपण भोगावे गा ॥१॥
आपुलिये स्तुती निंदा अथवा मान । टाकावा थुंकोन पैलीकडे ॥ध्रु.॥
सद्गुरूसेवन ते चि अमृतपान । करूनी प्राशन बैसावे गा ॥२॥
आपुल्या मस्तकी पडोत डोंगर । सुखाचे माहेर टाकू नये ॥३॥
तुका म्हणे आता सांगू तुला किती । जिण्याची फजीती करू नये ॥४॥

॥ अभंग ४१९४ ॥ अभंग रचना

स्वामिसेवा गोड । माते बालकाचे कोड ॥१॥
जे जे मागावे भातुके । ते ते पुरवी कौतुके ॥ध्रु.॥
खेळविले कोडे । हरुषे बोले की बोबडे ॥२॥
तुका म्हणे लाड । येथे पुरे माझे कोड ॥३॥

॥ अभंग ४१९५ ॥ अभंग रचना

तुझे नाम पंढरीनाथा । भावेविण नये हाता ॥१॥
दाहा नये विसा नये । पंनासा साटा नये ॥ध्रु.॥
शा नये सहस्रा नये । लक्षकोडीलागी नये ॥२॥
तुका म्हणे पंढरीनाथा । भावेविण नये हाता ॥३॥

॥ अभंग ४१९६ ॥ अभंग रचना

संतांपायी विन्मुख झाला । तो जरि संगती मागो आला ॥१॥
तरी त्याहुनि दुरी जावे । सुखे एकांती बैसावे ॥ध्रु.॥
आत्मचर्चा नाही जेथे । अगी लावुनि द्यावी तिथे ॥२॥
तुका म्हणे नाही । चित्ता समाधान काही ॥३॥

॥ अभंग ४१९७ ॥ अभंग रचना

हिरा ठेविता काले गाहाण । मोल न तुटे दुकाळी जाण ॥१॥
तैसे संतजन पाही । विनटले श्रीहरिपायी ॥२॥
तुका म्हणे तैसे भक्त । तयांसी जन हे निंदित ॥३॥

॥ अभंग ४१९८ ॥ अभंग रचना

परिसे गे सुनेबाई । नको वेचू दूध दही ॥१॥
आवा चालिली पंढरपुरा । वेसीपासुनि आली घरा ॥ध्रु.॥
ऐके गोष्टी सादर बाले । करी जतन फुटके पाले ॥२॥
माझे हातीचा कलवडू । मजवाचुनि नको फोडू ॥३॥
वळवटिक्षरीचे लिंपन । नको फोडू मजवांचून ॥४॥
उखळ मुसळ जाते । माझे मन गुंतले तिथे ॥५॥
भिक्षुक आल्या घरा । सांग गेली पंढरपुरा ॥६॥
भक्षी मपित आहारु । नको फारसी वरो सारू ॥७॥
सून म्हणे बहुत निके । तुम्ही यात्रेसि जावे सुखे ॥८॥
सासूबाई स्वहित जोडा । सर्व मागील आशा सोडा ॥९॥
सुनमुखीचे वचन कानी । ऐकोनि सासू विवंची मनी ॥१०॥
सवतीचे चाले खोटे । म्या जावेसे इला वाटे ॥११॥
अता कासया यात्रे जाऊ । काय जाउनि तिथे पाहू ॥१२॥
मुले लेकेरे घर दार । माझे येथे चि पंढरपूर ॥१३॥
तुका म्हणे ऐसे जन । गोवियेले मायेकरून ॥१४॥

॥ अभंग ४१९९ ॥ अभंग रचना

एक ते गाढव मनुष्याचे वेष । हालविती पुस पुढे दाढी ॥१॥
निंदा हे भोजन जेवण तयांसी । जोडी घरी राशी पातकांच्या ॥२॥
तुका म्हणे सुखे बैसोनिया खाती । कुंभपाकी होती नर्कवासी ॥३॥

॥ अभंग ४२०० ॥ अभंग रचना

मागत्याची टाळाटाळी । झिंझ्या वोढूनि कपाळी ॥१॥
ऐसा तंव मोला । तुमचा नसेल गोपाला ॥ध्रु.॥
नसेल ना नवे । ऐसे धरियेले देवे ॥२॥
तुका म्हणे झाला । उशीर नाही तो विठ्ठला ॥३॥

सार्थ गाथा: भाग 42