सार्थ नामदेव गाथा : नक्र उद्धार

जेव्हा भगवान विष्णूंनी गजेंद्राचा (हत्तीचा) रक्षण करण्यासाठी सुदर्शन चक्र सोडून मगरीचे (नक्राचे) तोंड कापले, तेव्हा मरताना ती मगर श्रीकृष्णाशी (हृषिकेशीशी) गोड भांडण करू लागली. मगर म्हणाली, "हे देवा, तू तुझ्या नामाच्या बळावर गजेंद्राचा उद्धार केलास, पण माझी काय चूक होती? तुझ्या चक्राने मला मारले तरीही मी तुझ्या रूपाचे प्रत्यक्ष दर्शन घेतले आहे. मग आता तू मला सोडून कसा जाऊ शकतोस? तू स्वतःला 'दीनानाथ' (गरिबांचा कैवारी) म्हणवतोस, पण तुझ्या मनात भेदभाव आहे. जर मी पापी असतो, तर मला आज तुझे साक्षात रूप पाहायला मिळाले असते का? चारही वेद आणि साधुसंत तुझी दीनानाथ म्हणून कीर्ती गातात, पण जर तू मला उद्धरणार नशील, तर तुझे हे नाव तू सोडून दे. तू पायाच्या स्पर्शाने पाषाण झालेल्या अहिल्येचा उद्धार केलास, नामस्मरणाने अजामेळाला तारलेस, मग मलाच पापी म्हणून का हिणवतोस? मी तुझ्या न्याय्य ब्रीदाचा हिशोब मागेन. मला तुझे दर्शन घडले आहे, त्यामुळे माझे सर्व पाप नष्ट झाले आहे." मगरीचे हे प्रेमळ आणि हक्काचे बोल ऐकून देवाला हसू आले. देवाने जाणले की ही माझी निंदा नसून भक्ताचे परम स्तवन आहे. दीनानाथ भगवंताने त्या मगरीला तात्काळ मुक्त करून तिचा उद्धार केला, असे विष्णुदास नामदेव महाराज कौतुकाने सांगत आहेत.