॥ जय जय विठ्ठल रखुमाई ॥ एकनाथ गाथा - भाग 30 (वावडी)
भाग 30

सार्थ एकनाथ गाथा : वावडी

संत एकनाथ महाराजांच्या वावडीातील अभंग आणि त्यांचा सार्थ मराठी भावार्थ.

॥ अभंग १ ॥ अभंग रचना
अलक्ष केली वावडी । लक्षाचा दोर परवडी । उडविती बारा चौदा गडी । भरली ती गगनी उडी ॥१॥
भली चंग वावडी । दादांनों भली चंग वावडी ॥धृ॥
औट हात सोडोनी दोरा । मध्यें कामटी लाविल्या बारा । आत्मास्थितीच्या चंग उबारा । वावडी उडती अंबरा ॥२॥
साहा चार मिळवोनी गडी । अठराजण सोडिती वावडी । एका जनार्दनीं त्यांची जोडी । जनार्दनाचे पायी गोडी ॥३॥
'वावडी' म्हणजे पतंग. पतंगाच्या खेळाचे सुंदर अध्यात्मिक रूपक सांगताना महाराज म्हणतात, "आपण अलक्ष (परब्रह्माच्या) स्वरूपाची सुंदर वावडी केली आहे आणि त्याला एकाग्रतेचा (लक्षाचा) भक्कम दोर बांधला आहे. बारा सूर्य आणि चौदा भुवने या तत्त्वांचे गडी ही वावडी उडवत असून, या पतंगाने थेट आकाशात (चिदाकाशात) उंच उडी घेतली आहे." ही भक्तीची पतंग फार सुंदर आणि चंग (उत्कृष्ट) आहे. साडेतीन मात्रांचा (औट हात) ओळखीचा दोर सोडून, त्या पतंगाला बारा तत्त्वांच्या कामट्या लावल्या आहेत; आणि आत्मस्थितीच्या बळावर हा पतंगाचा चंग उंचावून ती थेट अंबरात (ब्रह्मात) विहार करत आहे. सहा शास्त्रे आणि चार वेद हे गडी मिळून, अठरा पुराणांच्या ज्ञानासह ही पतंग उडवत आहेत. संत एकनाथ म्हणतात, ज्यांची बुद्धी अशा प्रकारे ईश्वराशी जोडली जाते, त्यांचीच जोडी खरी श्रेष्ठ असून, त्यांना जनार्दनाच्या चरणी अपार गोडी लाभते.
भाग 29 सर्व भाग (अनुक्रमणिका) भाग 31 (पुढे)