॥ जय जय विठ्ठल रखुमाई ॥ एकनाथ गाथा - भाग 29 (सुरकांडी)
भाग 29

सार्थ एकनाथ गाथा : सुरकांडी

संत एकनाथ महाराजांच्या सुरकांडीातील अभंग आणि त्यांचा सार्थ मराठी भावार्थ.

॥ अभंग १ ॥ अभंग रचना
घेऊनियां हातीं काठी । पोरा खेळसी सुरकांडी रे ॥१॥
खेळे सुरकांडी पोरा खेळे सुरकांडी । विषयांची वासना धरुनी चढसी प्रपंचाचे झांडी ॥२॥
बुडापासुन शेंडा रे चढसी फांडोफादी रे । कामक्रोध पोरें लागती पाठींम्हणती माझा दादा रे ॥३॥
धरीं एका जनार्दनी गोडी तरी खेळ जोडा रे । वायां खेळ खेळू जाती होईल भ्रकवडी रे ॥४॥
पाण्यात किंवा झाडावर खेळल्या जाणाऱ्या 'सुरकांडी' या खेळावरून मानवी मनाची स्थिती सांगताना महाराज म्हणतात, "मुला, तू हातात संसाराची काठी घेऊन हा सुरकांडीचा खेळ काय खेळत आहेस?" मनामध्ये विषयांची आणि भोगांची वासना धरून तू प्रपंचाच्या झाडावर चढत आहेस. या प्रपंचाच्या झाडावर तू मुळापासून थेट शेंड्यापर्यंत वेगवेगळ्या फांद्यांवर (मोहाच्या विळख्यात) चढत चालला आहेस; तिथे काम आणि क्रोध ही वाईट मुले तुझ्या पाठीशी लागून तुला 'माझा दादा' म्हणत खेळात अडकवत आहेत. संत एकनाथ म्हणतात, जर या खेळातून सुटायचे असेल, तर ईश्वरी भक्तीची गोडी धर, तरच तुला खऱ्या आनंदाचा खेळ जोडता (साधता) येईल; नाहीतर हा प्रपंचाचा व्यर्थ खेळ खेळायला गेलास तर जीवनाचा मोठा विचका (भ्रकवडी) होईल.
भाग 28 सर्व भाग (अनुक्रमणिका) भाग 30 (पुढे)