सार्थ एकनाथ गाथा : कांडण

संत एकनाथ महाराज एका सुजाण गोपीच्या किंवा साधकाच्या भूमिकेतून 'अध्यात्मिक कांडण' (धान्य सडणे/कांडणे) करताना म्हणतात, "हे सखे (साजणी), मी माझ्या मनात विवेकाचे कांडण कांडत आहे आणि आत्मज्ञानाच्या (निजबोध) स्मरणात माझी चित्तवृत्ती फिरत आहे." या कांडणात मी या दृश्य देहालाच 'उखळ' बनवले आहे आणि चंचल मनाला 'मुसळ' केले आहे; या देहरूपी उखळात मनरूपी मुसळाने प्रपंचाचे तूस (टरफले) बाजूला सारून मी शुद्ध विवेकाचे तांदूळ बाहेर काढले आहेत. संत एकनाथ म्हणतात, संसाराचे विकार सोडून असे हे आत्मज्ञानाचे कांडण कांडता कांडता, मला थेट परब्रह्माची 'सायुज्य मुक्ती' (परमात्म्याशी कायमची एकरूपता) प्राप्त झाली आहे.