लोकप्रिय अभंग : संत एकनाथ महाराज

माझे माहेर पंढरी ।
आहे भीवरेच्या तीरी ॥१॥
बाप आणि आई ।
माझी विठ्ठल रखुमाई ॥२॥
पुंडलिक राहे बंधू ।
त्याची ख्याती काय सांगू ॥३॥
माझी बहीण चंद्रभागा ।
करितसे पाप भंगा ॥४॥
एका जनार्दनी शरण ।
करी माहेरची आठवण ॥५॥

काया ही पंढरी, आत्मा हा विठ्ठल ।
नांदतो केवळ पांडुरंग ॥१॥
भाव भक्ती भीमा उदक ते वाहे ।
बरवा शोभताहे पांडुरंग ॥२॥
दया क्षमा शांती हेचि वाळुवंट ।
मिळालासे थाट वैष्णवांचा ॥३॥
ज्ञान ध्यान पूजा विवेक आनंद ।
हाचि वेणुनाद शोभतसे ॥४॥
दश इंद्रियांचा एक मेळा केला ।
ऐसा गोपाळकाला होत असे ॥५॥
देखिली पंढरी देही जनी वनी ।
एका जनार्दनी वारी करी ॥६॥

देह शुद्ध करुनी भजनीं भजावे ।
आणिकांचे नाठवावे दोष-गुण ॥१॥
साधने समाधी नको पां उपाधी ।
सर्व समबुद्धी करी मन ॥२॥
म्हणे जनार्दन घेई अनुताप ।
सांडी पां संकल्प एकनाथा ॥३॥

ज्या सुखा कारणे देव वेडावला ।
वैकुंठ सोडूनी संत सदनी राहिला ॥१॥
धन्य धन्य संतांचे सदन ।
तेथे लक्ष्मीसहित शोभे नारायण ॥२॥
सर्व सुखाची सुखराशी ।
संत चरणी भक्ती मुक्ती दासी ॥३॥
एका जनार्दनी पार नाही सुखा ।
म्हणोनी देव भुलले देखा ॥४॥

विंचू चावला वृश्चिक चावला ।
कामक्रोध विंचू चावला ।
तम घाम अंगासी आला ॥धृ॥
पंचप्राण व्याकुळ झाला ।
त्याने माझा प्राण चालिला ।
सर्वांगाचा दाह झाला ॥१॥
मनुष्य इंगळी अति दारुण ।
मज नांगा मारिला तिनें ।
सर्वांगी वेदना जाण ।
त्या इंगळीची ॥२॥
ह्या विंचवाला उतारा ।
तमोगुण मागें सारा ।
सत्त्वगुण लावा अंगारा ।
विंचू इंगळी उतरे झरझरां ॥३॥
सत्त्व उतारा देऊन ।
अवघा सारिला तमोगुण ।
किंचित राहिली फुणफुण ।
शांत केली जनार्दनें ॥४॥

कानडा विठ्ठल कानडा विठ्ठल ।
कानडा विठ्ठल विटेवरी ॥१॥
कानडा विठ्ठल नामें बरवा ।
कानडा विठ्ठल हृदयीं घ्यावा ॥२॥
कानडा विठ्ठल रूपे सांवळा ।
कानडा विठ्ठल पाहिला डोळां ॥३॥
कानडा विठ्ठल चंद्रभागे तटीं ।
कानडा विठ्ठल पहावा उठाउठी ॥४॥
कानडा विठ्ठल कानडा बोले ।
कानड्या विठ्ठलें मन वेधियेलें ॥५॥
वेधियेलें मन कानड्यानें माझें ।
एका जनार्दनीं दुजें नाठवेचि ॥६॥

राम नाम ज्याचें मुखी ।
तो नर धन्य तिनी लोकीं ॥१॥
राम नाम वदता वाचे ।
ब्रह्मसुख तेथें नाचे ॥२॥
राम नामें वाजे टाळी ।
महादोषां होय होळी ॥३॥
राम नाम सदा गर्जे ।
कळी-काळ-भय पाविजे ॥४॥
ऐसा रामनामी भाव ।
तया संसाराची वाव ॥५॥
आवडीने नाम गाय ।
एका जनार्दनीं वंदी पाय ॥६॥

कैवल्याचा पुतळा ।
प्रगटला भूतळा ।
चैतन्याचा जिव्हाळा ।
ज्ञानोबा माझा ॥१॥
ज्ञानियाचा शिरोमणी ।
वंद्य जो का पूज्यस्थानीं ।
सकळांसी शिरोमणी ।
ज्ञानोबा माझा ॥२॥
चालविली जड भिंती ।
हारली चांग्याची भ्रांती ।
मोक्षमार्गाचा सांगाती ।
ज्ञानोबा माझा ॥३॥
रेड्यामुखीं वेद बोलविला ।
गर्व द्विजांचा हरविला ।
शांतिबिंब प्रगटला ।
ज्ञानोबा माझा ॥४॥
गुरुसेवेलागीं जाण ।
शरण एका जनार्दन ।
चैतन्याचें जीवन ।
ज्ञानोबा माझा ॥५॥

वारी हो वारी ।
देई का गा मल्हारी ।
त्रिपुरारी हरी ।
तुझे वारीचा मी भिकारी ॥१॥
वाहन तुझे घोड्यावरी ।
वरी बैसली म्हाळसा सुंदरी ।
वाघ्या मुरुळी नाचती परोपरी ।
तुझ्या वारीचा मी भिकारी ॥२॥

भाव धरुनियां वाची ज्ञानेश्वरी ।
कृपा करी हरि तयावरी ॥१॥
स्वमुखें आपण सांगे तो श्रीविष्णु ।
श्रीगीता हा प्रश्नु अर्जुनेसी ॥२॥
तेचि ज्ञानेश्वरी वाचे वदतां साचे ।
भय कळिकाळाचें नाहीं तया ॥३॥
एका जनार्दनीं संशय सांडोनी ।
दृढ धरी मनीं ज्ञानेश्वरी ॥४॥

वारियाने कुंडल हाले ।
डोळे मोडित राधा चाले ॥धृ॥
राधेला पाहुनी भुलले हरी ।
बैल दोहितो आपुले घरी ॥१॥
फणस गंभीर कर्दळी दाट ।
हाती घेऊन सारंगपाट ॥२॥
हरीला पाहुनी भुलली चित्ता ।
मंदिरी घुसळी डेरा रिता ॥३॥
मन मिळालेसे मना ।
एका भुलले जनार्दना ॥४॥

नको वाजवू श्रीहरी मुरली ।
तुझ्या मुरलीने तहान-भूक हरली रे ॥१॥
खुंटला वायुचा वेग ।
वर्षती मेघ ।
जल स्थिरावली ॥२॥
घागर घेऊन पाणियासी जाता ।
डोईवर घागर पाझरली ॥३॥
एका जनार्दनी पूर्ण कृपेने ।
राधा गौळण घाबरली ॥४॥

माझा कृष्ण देखिला काय ।
कुणीतरी सांगा गे ॥१॥
हाती घेऊनिया फूल ।
अंगणीं रांगत आलें मूल ।
होतें सारवित मी चूल ।
कैसी भूल पडियेली ॥२॥
माथां शोभे पिंपळपान ।
मेघवर्ण ऐसा जाण ।
त्याला म्हणती श्रीभगवान ।
योगी ध्यान विश्रांती ॥३॥
संगे घेऊनि गोपाळ ।
बाळ खेळे अळुमाळ ।
पायीं पोल्हारे झळाळ ।
गळां माळ वैजयंती ॥४॥
एका जनार्दनीं माय ।
घरोघरांप्रती जाय ।
कृष्णा जाणावें तें काय ।
कोणी तरी सांगा गे ॥५॥

कशी जाऊं मी वृंदावना ।
मुरली वाजवी ग कान्हा ॥धृ॥
पैलतीरीं हरी वाजवी मुरली ।
नदी भरली यमुना ॥१॥
कांसे पीतांबर कस्तुरी टिळक ।
कुंडल शोभे काना ॥२॥
काय करूं बाई कोणाला सांगूं ।
नामाची सांगड आणा ॥३॥
नंदाच्या हरीनें कौतुक केलें ।
जाणे अंतरींच्या खुणा ॥४॥
एका जनार्दनीं मनीं म्हणा ।
देवमाहात्म्य कळेना कोणा ॥५॥

रूपे सुंदर सावळा गे माये ।
वेणू वाजवी वृन्दावना गोधनें चारिताहे ॥१॥
रुणझुण वाजवी वेणू ।
वेढी वेधले आमुचे तनमनू ओ माये ॥२॥
गोधनें चारी हाती घेऊन काठी ।
वैकुंठीचा सुकुमार गोपवेषे जगजेठी ।
वैकुंठीचा सुकुमार गोधनें चारिताहे ॥३॥
एका जनार्दनी भुलवी गौळणी ।
करिती तनुमनाची वोवाळणी वो माये ॥४॥

खांद्यावरी घोंगडी हातामध्ये काठी ।
घेऊनिया चारितसे धेनु सावळा ॥१॥
राधे तुझा मुकुंद मुरारी ।
वाजवी वेणू नानापरी ॥२॥
सकळ तीर्थें ज्याच्या चरणांवरी लोळती ।
तो म्हणे राधिकेसी करिन मी तुझी वेणीफणी ॥३॥
एका जनार्दनी रचिले रासमंडळ ।
जिकडे पाहें तिकडे अवघे ब्रह्म कोंदलें ॥४॥

ऐक ऐक सखये बाई ।
नवल मी सांगू काई ।
त्रैलोक्याचा धनी तो हा ।
यशोदेस म्हणतो आई ॥१॥
देवकीने वाहिला गे ।
यशोदेने पाळीला ।
पांडवांचा बंधुजन होऊनिया राहिला ॥२॥
ब्रह्मांडाची साठवण ।
योगियांचे निजध्यान ।
चोरी केली म्हणवून ।
उखळाशी बंधन ॥३॥
सकळ तीर्थे जया चरणी ।
सुलभ हा शूळपाणी ।
राधिकेसी म्हणतो ।
तुझी करिन मी वेणीफणी ॥४॥
शरण एका जनार्दनी ।
त्रैलोक्याचा मोक्षदानी ।
गायी गोपी गोपबाळा ।
मिळविले आपलेपणी ॥५॥